اثربخشی بار شناختی تکلیف با تاکید بر تغییرپذیری محیط بر کارکردهای اجرایی (بازداری پاسخ و توجه مداوم) کودکان دبستانی 10 تا 12 سال

حسین صمدی¹ محمد صحبتیها² منیرالسادات آروین³

1) استادیار، بخش تربیت بدنی، گروه رفتار حرکتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2) دکتری یادگیری حرکتی، دانشگاه تهران
3) کارشناس ارشد تربیت بدنی و علوم ورزشی

کد IOI مقاله : XCGG-EKKFG
محل انتشار : دومین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی تازه های پژوهش در علوم ورزشی(umasport2020.ir)
چکیده :
    مقدمه: کارکردهاي اجرایی عصبی-شناختی ساختارهاي مهمی هستند که با فرایندهاي روانشناختی مسئول کنترل هوشیاري، تفکر و عمل مرتبط هستند. با این حال مطالعات نشان می¬دهد که میزان پیشرفت در عملکرد شناختی از طریق فعالیت بدنی ممکن است به ویژگی¬های حرکتی فعالیت¬های انجام شده مربوط باشد. با توجه به پیچیدگی و نیازهای شناختی متفاوت تمرین مهارت¬های باز و بسته، هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر 12 هفته آموزش تمرین مهارت¬های باز و بسته بر بازداری پاسخ و توجه کودکان 12-10 ساله بود. روش¬شناسی: پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون بود. نمونه آماری شامل 30 کودک 12-10 ساله سالم بودند که به صورت در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفری تمرین بسته (ایروبیک) و تمرینات باز (تنیس روی میز) قرار گرفتند. شرکت‌کنندگان در گروه تمرین مهارت¬های باز و بسته طی 12 هفته، هر هفته 2 جلسه و به مدت 45 دقیقه برنامه تمرینی مربوط به خود را انجام دادند. ابزار پژوهش شامل آزمون استروپ و عملکرد پیوسته بود. جهت تحلیل داده¬ها از روش آماری تحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج: نتایج حاکی از پیشرفت معنادار در نمرات بازداری پاسخ و توجه مداوم در کودکان دبستانی به دنبال 12 هفته تمرینات باز و بسته بود. بعلاوه تفاوت معناداری بین دو گروه به نفع گروه تمرین مهارت¬های باز مشاهده شد (P≤0/05). بحث: اگرچه انواع مختلف ورزش بدنی می¬تواند مغز را از طرق مختلف تحت تاثیر قرار دهند، برخی مطالعات عنوان می¬کنند که نوع فعالیت بدنی، اثرات خاصی بر عملکرد عصبی شناختی دارد. مطالعات قبلی نشان داده شده است که فعالیت بدنی می¬تواند از طریق بهبود فرآیندهای عصب¬زایی، رگ¬زایی و افزایش جریان خون مغز، تأثیر مثبتی بر روی عملکردهای عصبی و شناختی مغز داشته باشد. فعالیت بدنی همچنین باعث تحریک نواحی حرکتی در مغز، افزایش سرعت هدایت تکانه¬های عصبی، افزایش ترشح هورمون¬های عصبی شده و تأثیر قابل توجهی در تحریک¬پذیری سلول¬های عصبی که سیناپس¬ها را تشکیل می¬دهند، دارد. دلیل اثر بیشتر تمرین مهارت¬های باز نسبت به بسته بر کارکردهای اجرایی را می¬توان به ویژگی¬های پردازش شناختی بیشتر و سازگاری با شرایط متغیر محیطی در بازی و در نتیجه تقویت ساختارهای عصبی اشاره نمود. نتیجه¬گیری: تمرین مهارت¬های باز و بسته بر بازداری پاسخ و توجه مداوم در کودکان دبستانی تاثیر مثبتی دارد. با توجه به اثربخشی بیشتر تمرین مهارت¬های باز نسبت به مهارت¬های بسته بر کارکردهای اجرایی، به معلمان توصیه می¬شود در برنامه¬های ورزشی خود بیشتر از تمرینات باز مانند تنیس روی میز استفاده کنند.

کلمات کلیدی : تمرین مهارت¬های باز تمرین مهارت¬های بسته کارکرد اجرایی بازداری پاسخ توجه مداوم