انعکاس آب در معماری اسلامی از منظر نگارگری (با تأکید بر نگاره¬های باغ ایرانی در عصر صفوی)
انعکاس آب در معماری اسلامی از منظر نگارگری (با تأکید بر نگاره¬های باغ ایرانی در عصر صفوی)
عاطفه فلاح1
1) مدرس ارتباط تصویری، دپارتمان هنر- آموزشکده فنی و حرفه ای دختران حضرت رقیه(س)- دانشگاه فنی و حرفه ای استان یزد-
کد IOI مقاله
:
XDZC-EKBZK
محل انتشار :
کنفرانس ملی معماری، عمران، شهرسازی و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب (icacu.ir)
چکیده :
چكيده
آب یکی از عناصر مورد احترام در طبيعت است که در ادیان مختلف مورد تقدس قرار گرفته است. نگرش ایرانیان از دیرباز نسبت به آب موجودیت مقدس بوده و در هنر اسلامی ایرانی نیز متبلور شده است. بارزترین جلوه آب در هنر اسلامی را می توان در معماری اسلامی و باغهای ایرانی دید به طوری که با شیوه¬ای سنجیده در مسیر جاری می-گردد و در حوض¬ها و آبنما¬ها حضور می¬یابد؛ نمود این عنصر، در نگارگری باغ¬ ایرانی عصر صفوی به خوبی دیده میشود. هدف اصلی این پژوهش تبیین جایگاه آبنما در نگارگری عصر صفوی و کشف ویژگی¬های بصری و مفهومی آن است که با بررسی منتخبی از نگاره¬های نسخه¬های مصور این دوره به این پرسشها پاسخ داده می¬شود که نقاش عصر صفوی برای آرایش آبنماها چه باورهای فرهنگی را مد نظر قرار داده و این عنصر دارای چه ویژگی¬های بصری و مفهومی بوده است. در این مقاله 6 نگاره که عنصر آبنما در آن تبلور دارد با روش توصیفی و تحلیلی با استناد به منابع کتابخانه¬ای بررسی شده است. نتایج گویای این مطلب است که آب و آبنما در نگارههای ایرانی تعبیری از جویها و نهرهای روان در بهشت است و این عنصر علاوه بر بارهای نمادین، اسطورهای، فرهنگی و معنایی، گنجایش هم وزن شدن با دیگر عناصر نگاره را از جنبهی تزئین، رنگ و فرم دارد و بخش مهمی از ترکیببندی اثر را به خود اختصاص میدهد.
کلمات کلیدی : آب معماری اسلامی باغ ایرانی عنصر آبنما عصر صفوی نگارگری