تحلیل معنایی نور در تعالی تغزل و معماری خانه¬های ایرانی؛ نمونه مطالعاتی: خانه طباطبایی کاشان

تحلیل معنایی نور در تعالی تغزل و معماری خانه¬های ایرانی؛ نمونه مطالعاتی: خانه طباطبایی کاشان

نوشین عباسی1 زهرا سادات طباطبائی2

1) استادیار،گروه معماری،دانشگاه آزاد اسلامی،واحد شهرکرد،شهرکرد،ایران
2) دانشجوی دکتری،گروه معماری،دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد،شهرکرد،ایران

کد IOI مقاله : XDZC-FGDCB
محل انتشار : کنفرانس ملی معماری، عمران، شهرسازی و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب (icacu.ir)
چکیده :
    چکیده نقش نور در معماری اسلامی اصل تجلی است در مطالعاتی که تاکنون صورت پذیرفته است استفاده از عناصر طبیعی در معماری ایرانی بیشتر روشی استعاری است. در معماری سنتی و در فرهنگ اسلامی نور نمادی از خدا و عنصر حکمت الهی است. حکمای خالده رویکردی انسانی را در جهت تثبیت زمینه درک بی‌کرانگی و نمادگرایی، در هنر و معماری سنتی اتخاذ کرده¬اند. هنگامی‌که تاریکی و روشنایی به حداکثر شدت خود برسند و نیم¬سایه¬ها حذف یا بی‌اهمیت ¬شوند، فضای مثبت و منفی ایجاد می¬شود. در طول روز، نور طبیعی خصوصیت¬های ظاهری نواحی داخلی را شکل می¬دهد و به این صورت هویت و شخصیت ایجاد می¬کند. جستار حاضر، تحلیل معنایی نور در تعالی تغزل و معماری خانه¬های ایرانی را با روش کیفی و با رویکردی تفسیری در دستور کار خویش قرار داده است. در این مطالعه ارزش¬ها، معانی و مفاهیم کاربرد نور مورد بررسی قرارگرفته است. یافته¬های تحقیق مشتمل بر، آموزه‌هایی است که از بررسی نورپردازی در یک بنای سنتی حاصل‌شده و در پی آن نتیجه حاصله یافتن و استخراج تأثیرات نور و نورپردازی در بناهای معماری اسلامی و استفاده از آن در شهرسازی عصر حاضر و محل قرارگیری نورگیرها و فضاهای متعلق به آن‌ها را باکیفیت نور داخلی ازنظر فیزیک نور مشخص کرده است. شهر کاشان که از مناطق مهم در شکل گیری تاریخ ایران میباشد و نگهدارنده آثارِ فرهنگ دوران باستان تا آثار ارزشمند فرهنگ و هنر اسلامی از جمله خانه های ایرانی است. آنچه که در خانه های تاریخی ایران به چشم می آید، حکایت از شناخت عناصر معماری و هنر به کارگیری و ترکیب آنها دارد. در کتاب مشهور «سبک شناسي معماري ايراني»، مرحوم «کريم پيرنيا» اصول معماري ايراني ـ اسلامي را به پنج دسته تقسيم مي‌کند که شامل «مردم‌واري»، «پرهيز از بيهودگي»، «نيارش»، «خود‌بسندگي» و «درونگرايي» است. در اين بناي با عظمت(خانه طباطبایی¬ها) هر پنج مورد، بسيار زيبا و با يک نظم دقيق قابل مشاهده است. واژگان کلیدی: نور، تغزل«پوئتیک»، معماری ایرانی، خانه طباطبایی

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی نور تغزل«پوئتیک» معماری ایرانی خانه طباطبایی