تحلیل معنایی نور در تعالی تغزل و معماری خانه¬های ایرانی؛ نمونه مطالعاتی: خانه طباطبایی کاشان

نوشین عباسی1 زهرا سادات طباطبائی2

چکیده :
چکیده نقش نور در معماری اسلامی اصل تجلی است در مطالعاتی که تاکنون صورت پذیرفته است استفاده از عناصر طبیعی در معماری ایرانی بیشتر روشی استعاری است. در معماری سنتی و در فرهنگ اسلامی نور نمادی از خدا و عنصر حکمت الهی است. حکمای خالده رویکردی انسانی را در جهت تثبیت زمینه درک بی‌کرانگی و نمادگرایی، در هنر و معماری سنتی اتخاذ کرده¬اند. هنگامی‌که تاریکی و روشنایی به حداکثر شدت خود برسند و نیم¬سایه¬ها حذف یا بی‌اهمیت ¬شوند، فضای مثبت و منفی ایجاد می¬شود. در طول روز، نور طبیعی خصوصیت¬های ظاهری نواحی داخلی را شکل می¬دهد و به این صورت هویت و شخصیت ایجاد می¬کند. جستار حاضر، تحلیل معنایی نور در تعالی تغزل و معماری خانه¬های ایرانی را با روش کیفی و با رویکردی تفسیری در دستور کار خویش قرار داده است. در این مطالعه ارزش¬ها، معانی و مفاهیم کاربرد نور مورد بررسی قرارگرفته است. یافته¬های تحقیق مشتمل بر، آموزه‌هایی است که از بررسی نورپردازی در یک بنای سنتی حاصل‌شده و در پی آن نتیجه حاصله یافتن و استخراج تأثیرات نور و نورپردازی در بناهای معماری اسلامی و استفاده از آن در شهرسازی عصر حاضر و محل قرارگیری نورگیرها و فضاهای متعلق به آن‌ها را باکیفیت نور داخلی ازنظر فیزیک نور مشخص کرده است. شهر کاشان که از مناطق مهم در شکل گیری تاریخ ایران میباشد و نگهدارنده آثارِ فرهنگ دوران باستان تا آثار ارزشمند فرهنگ و هنر اسلامی از جمله خانه های ایرانی است. آنچه که در خانه های تاریخی ایران به چشم می آید، حکایت از شناخت عناصر معماری و هنر به کارگیری و ترکیب آنها دارد. در کتاب مشهور «سبک شناسي معماري ايراني»، مرحوم «کريم پيرنيا» اصول معماري ايراني ـ اسلامي را به پنج دسته تقسيم مي‌کند که شامل «مردم‌واري»، «پرهيز از بيهودگي»، «نيارش»، «خود‌بسندگي» و «درونگرايي» است. در اين بناي با عظمت(خانه طباطبایی¬ها) هر پنج مورد، بسيار زيبا و با يک نظم دقيق قابل مشاهده است. واژگان کلیدی: نور، تغزل«پوئتیک»، معماری ایرانی، خانه طباطبایی

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی نور تغزل«پوئتیک» معماری ایرانی خانه طباطبایی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی معماری، عمران، شهرسازی و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب
آدرس وب سایت کنفرانس : icacu.ir
کد IOI مقاله : XDZC-FGDCB
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XDZC-FGDCB

سایر مقالات محل انتشار
  1. بازآفرینی بافت‌های تاریخی شهری با رویکرد هویت مبنا (نمونه موردی: منطقه 12 شهر تهران)
  2. بررسی خصوصیات و ویژگی¬های کاخ¬های دوران صفوی بر اساس منابع مکتوب سفرنامه شاردن
  3. معماری فیگوراتیو در ایران و ویژگی ها وتاثیرات آن از کشورهای غربی در دوران مدرن و نوگرا
  4. بررسی مدارس علوم دینی با رویکرد هویت ایرانی-اسلامی شهر تبریز
  5. بررسی نقش نمادین آینه کاری در بناهای مذهبی ایران با تاکید بر جایگاه معنایی آینه در ادبیات عرفانی
  6. بازشناسی تحلیلی معماری مساجد دوره تیموری ایران با تأکید بر هندسه، همجواری و سازماندهی فضایی، نمونه موردی: مسجد گوهرشاد مشهد
  7. بازشناسی معماری اقلیمی خانه های دوره قاجار ایران (نمونه موردی خانه بروجردی ها در کاشان)
  8. بررسي تمديد مدت پيمان بر اثر تاخير در پرداختهاي مالي با رويكرد تحليل نواقص و ابهامات بخشنامه 5090
  9. بررسی بازطراحی میدان شهری باتوجه به رویکرد کیفیت محیط
  10. بازخواني مؤلفه هاي مؤثر در معماری فضاهاي جمعي-آييني مبتني بر حكمت هنر و معماری اسلامي
  11. نقش آموزش معماری در نحوه شکل¬گیری سبک التقاطی نئوکلاسیک رومی در طراحی نمای ساختمان¬های مسکونی در تهران
  12. پیاده در شهر، چرا و چگونه؟ (با بررسی تئوری ها و تجارب داخلی و خارجی)
  13. بازسازی و تغییر کاربری کاخ مادر چالوس به فرهنگسرا با رویکرد حس تعلق به مکان
  14. سرمشق های پیشگیرانه از حریق و حوادث در بنا و بافت های فرهنگی - تاریخی
  15. تاثیر شهرگرایی بایوفیلیک بر منافع اقتصادی - اجتماعی شهرها و بیانیه گام دوم انقلاب