«تأثیر متقابل هنر کتاب آرایی جهان اسلام و غرب» در نیمه اول قرن ششم هجری قمری برابر با قرن 12 میلادی
«تأثیر متقابل هنر کتاب آرایی جهان اسلام و غرب» در نیمه اول قرن ششم هجری قمری برابر با قرن 12 میلادی
زهرا پورخوش1
1) فارغ التحصیل کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه الزهرا
کد IOI مقاله
:
XECZ-GGKZC
محل انتشار :
دومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(2icacu.ir)
چکیده :
چکیده
با پدید آمدن نسخههای خطی به زبان فارسی در ایرانزمین، ایرانیان با خلق آثار هنری در تمدن اسلامی نقش آفرین شدند. در قرون اولیه اسلامی، استنساخ زیبای قرآن و تزیین آن از مفاخر ایرانیان تازه مسلمان بود و در همین راستا شیوة نقش و نگار مطلق (تذهیب) را ابداع کردند. این آرایهها در وادی امر با رنگهای محدود، شروع شد و از قرن ششم به بعد عناصر منسجم و رنگی متنوع به آن اضافه گردید.
مطالعه و پژوهش در تذهیب و تزیین کتب آسمانی در ارتباط با باورهای مذهبی و تقدیس و اهمیت اعتقادی این کتب دقت و توجه بیشتری را میطلبد. بررسی وجوه اشتراک و افتراق در شیوه کتابآرایی ادیاناسلامی و مسیحی که چالشهای بسیاری را با هم داشتهاند دراین پژوهش مورد نظر بوده است. از عناصر تذهیبی که در قرآنهای این دوره مورد بحث، استفاده گردیده میتوان به نگارههای گلآذین، فرمهای حلقوی هندسی، جدول بندیهای دقیق، ترنجها و شمسههای کوچک حاشیه اشاره نمود و همچنین استفاده از حروف سرآغاز منقوش یا مصور در هم بافته شده، خطوط نواری به هم پیچیده و انداموار، کاربردهای رنگهای درخشان و علاقه به ریزهکاری و تزیین، ازجمله ویژگیهایی است که در آراستن انجیلهای این دوره از آن استفاده شده است.
این پژوهش با بهرهگیری از روش تحلیلی- توصیفی وبا این فرضیه که نوع تزیین صفحات اصلی اعم از تذهیب یا تصویرگری کتبآسمانی دو دین بزرگ جهان (قرآن و انجیل)، دارای تشابهات ریزی در نحوه پیکربندی و کاربرد رنگی هستند. درمقطع زمانی نیمه اول قرن ششم ه.ق/ دوازدهم م. ایران و اروپا بررسی می شود.
کلمات کلیدی : تمدن اسلامی تمدن غربی قرون وسطی تأثیر متقابل انجیل و قرآن مجید