«تأثیر متقابل هنر کتاب آرایی جهان اسلام و غرب» در نیمه اول قرن ششم هجری قمری برابر با قرن 12 میلادی

«تأثیر متقابل هنر کتاب آرایی جهان اسلام و غرب» در نیمه اول قرن ششم هجری قمری برابر با قرن 12 میلادی

زهرا پورخوش1

1) فارغ التحصیل کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه الزهرا

کد IOI مقاله : XECZ-GGKZC
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(2icacu.ir)
چکیده :
    چکیده با پدید آمدن نسخه‌های خطی به زبان فارسی در ایران‎زمین، ایرانیان با خلق آثار هنری در تمدن اسلامی نقش آفرین شدند. در قرون اولیه اسلامی، استنساخ زیبای قرآن و تزیین آن از مفاخر ایرانیان تازه مسلمان بود و در همین راستا شیوة نقش و نگار مطلق (تذهیب) را ابداع کردند. این آرایه‌ها در وادی امر با رنگ‌های محدود، شروع شد و از قرن ششم به بعد عناصر منسجم و رنگی متنوع به آن اضافه گردید. مطالعه و پژوهش در تذهیب و تزیین کتب آسمانی در ارتباط با باورهای مذهبی و تقدیس و اهمیت اعتقادی این کتب دقت و توجه بیشتری را می‎طلبد. بررسی وجوه اشتراک و افتراق در شیوه کتاب‎آرایی ادیان‎اسلامی و مسیحی که چالش‎های بسیاری را با هم داشته‎اند دراین پژوهش مورد نظر بوده است. از عناصر تذهیبی که در قرآن‎های این دوره مورد بحث، استفاده گردیده می‎‎‎توان به نگاره‎های گل‎آذین، فرم‎های حلقوی هندسی، جدول بندی‎های دقیق، ترنج‎ها و شمسه‎‎‎های کوچک حاشیه اشاره نمود و همچنین استفاده از حروف سرآغاز منقوش یا مصور در هم بافته شده، خطوط نواری به هم پیچیده و اندام‎وار، کاربرد‎های رنگ‎های درخشان و علاقه به ریزه‎‎کاری و تزیین، ازجمله ویژگی‎هایی است که در آراستن انجیل‎های این دوره از آن استفاده شده است. این پژوهش با بهره‎گیری از روش تحلیلی- توصیفی وبا این فرضیه که نوع تزیین صفحات اصلی اعم از تذهیب یا تصویرگری کتب‎آسمانی دو دین بزرگ جهان (قرآن و انجیل)، دارای تشابهات ریزی در نحوه پیکربندی و کاربرد رنگی هستند. درمقطع زمانی نیمه اول قرن ششم ه.ق/ دوازدهم م. ایران و اروپا بررسی می شود.

کلمات کلیدی : تمدن اسلامی تمدن غربی قرون وسطی تأثیر متقابل انجیل و قرآن مجید