خوانش معماری خانه های تاریخی با الگوی زیباشناسی ( نمونه موردی: خانه های تاریخی شهر مشهد در دوره قاجار)

علی مشهدی¹ محمدرضا نامداری²

1) عضو هیأت علمی دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران
2) عضو هیأت علمی دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران

کد IOI مقاله : XECZ-HCAGC
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(2icacu.ir)
چکیده :
    معماری به عنوان کالبدی عینی برای تجلی هویت هر مکانی است. زیبایی در معماری در هر زمینه و بستری به عنوان یک مفهوم کلان، فرآیند پویایی است که ابعاد متنوع و متکثری دارد که هر یک بر هم تاثیر می‌گذارند و از هم تاثیر می‌گیرند. ازاین‌رو هدف پژوهش حاضر بررسی و مطالعه معماری خانه‌های تاریخی دوره قاجار شهر مشهد با الگوی زیباشناسی است تا بدین صورت بتوان نوع بهره‌مندی از الگوی زیبایی شناسی معماری این خانه ها را بازشناخت. حال فرضیه مطرح در نیل به این هدف این است که الگوهای زیبایی شناختی معماری در خانه‌های دوره قاجار تنها در تزئینات مورد توجه معماران بوده است. بر این اساس پژوهش حاضر با استفاده از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و استفاده از شیوه گردآوری اطلاعات به دو صورت مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی به این نتیجه رسید که معماری خانه‌ها در این دوره با دو بخش اندرونی و بیرونی، کارکرد خود را حفظ نموده که این مهم را می‌توان وجه تمایز اصلی خانه‌های منسوب به این دوره از سایر دوره‌ها می‌توان برشمرد. همچنین یافته‌ها نشان داد که مهم‌ترین وجه مشترک در تمامی خانه‌ها به لحاظ زیبایی‌شناسی، بحث تقارن و وحدت و هماهنگی بود، که در بخش ورودی این خانه‌ها با تکرار ارکان عمودی و بهره‌مندی تمامی مولفه‌های بکاررفته در این بخش به صورت ریتم دار مد نظر معماران این بناها بوده است. لازم به ذکر است که در این دوره خانه‌ها خیلی دارای ارزش زیبایی به لحاظ عناصر تزئینی نبوده اند، چرا که اکثر خانه‌ها فاقد تزئینات بودند و جداره‌ها غالباً یک مدل و آجری بود.

کلمات کلیدی : معماری خانه تاریخی زیباشناسی دوره قاجار شهر مشهد