خوانش معماری خانه های تاریخی با الگوی زیباشناسی ( نمونه موردی: خانه های تاریخی شهر مشهد در دوره قاجار)

علی مشهدی¹ محمدرضا نامداری²

چکیده :
معماری به عنوان کالبدی عینی برای تجلی هویت هر مکانی است. زیبایی در معماری در هر زمینه و بستری به عنوان یک مفهوم کلان، فرآیند پویایی است که ابعاد متنوع و متکثری دارد که هر یک بر هم تاثیر می‌گذارند و از هم تاثیر می‌گیرند. ازاین‌رو هدف پژوهش حاضر بررسی و مطالعه معماری خانه‌های تاریخی دوره قاجار شهر مشهد با الگوی زیباشناسی است تا بدین صورت بتوان نوع بهره‌مندی از الگوی زیبایی شناسی معماری این خانه ها را بازشناخت. حال فرضیه مطرح در نیل به این هدف این است که الگوهای زیبایی شناختی معماری در خانه‌های دوره قاجار تنها در تزئینات مورد توجه معماران بوده است. بر این اساس پژوهش حاضر با استفاده از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و استفاده از شیوه گردآوری اطلاعات به دو صورت مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی به این نتیجه رسید که معماری خانه‌ها در این دوره با دو بخش اندرونی و بیرونی، کارکرد خود را حفظ نموده که این مهم را می‌توان وجه تمایز اصلی خانه‌های منسوب به این دوره از سایر دوره‌ها می‌توان برشمرد. همچنین یافته‌ها نشان داد که مهم‌ترین وجه مشترک در تمامی خانه‌ها به لحاظ زیبایی‌شناسی، بحث تقارن و وحدت و هماهنگی بود، که در بخش ورودی این خانه‌ها با تکرار ارکان عمودی و بهره‌مندی تمامی مولفه‌های بکاررفته در این بخش به صورت ریتم دار مد نظر معماران این بناها بوده است. لازم به ذکر است که در این دوره خانه‌ها خیلی دارای ارزش زیبایی به لحاظ عناصر تزئینی نبوده اند، چرا که اکثر خانه‌ها فاقد تزئینات بودند و جداره‌ها غالباً یک مدل و آجری بود.

کلمات کلیدی : معماری خانه تاریخی زیباشناسی دوره قاجار شهر مشهد

---

زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب
آدرس وب سایت کنفرانس : 2icacu.ir
کد IOI مقاله : XECZ-HCAGC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XECZ-HCAGC
نمایش چکیده انگلیسی : https://isnac.ir/SA/XECZ-HCAGC

سایر مقالات ارائه دهنده

1. بررسی نقش معماری پایدار و معماری بومی در خانه های تاریخی ایران(نمونه موردی خانه الداغی سبزوار)
2. خوانش معماری خانه های تاریخی با الگوی زیباشناسی ( نمونه موردی: خانه های تاریخی شهر مشهد در دوره قاجار)
3. مقایسه تطبیقی عوامل تاثیرگذار بر معماری خانه¬های تاریخی دوران قاجار در شهر تبریز (نمونه¬های موردی: خانه بهنام و خانه کلانتری)
4. تبیین عوامل موثر بر شاخصه¬های معماری خانه¬های چهارصفه و حیاط مرکزی در اقلیم گرم و خشک ایران (نمونه¬های موردی: خانه بروجردی¬های کاشان و خانه گنجی زواره)
5. داده¬کاوی مؤلفه¬های کالبد معماری خانه¬های برون¬گرا در دوران قاجار با استفاده از تکنیک نحو فضا
6. بررسی تاثیر طرح‌واره‌های ناخودآگاه بر ادراک و شکل‌گیری مرزها و قلمروهای فضایی در معماری
7. ارائه الگوهای مسکن انعطاف¬پذیر از منظر هندسه فرم در تطابق با تیپ¬های شخصیتی MBTI
8. تبیین نقش طرح‌واره‌های ناخودآگاه در شکل‌گیری و ادراک محرمیت در سلسله مراتب فضایی
9. تبیین نقش پویایی جداره‌ها در انعطاف‌پذیری فضا در معماری
10. تحلیل تطبیقی اثر مؤلفه سیرکولاسیون بر میزان تأمین و حفظ خلوت در ساختمان‌های مسکونی (مطالعه موردی: منطقه یک شهر تهران)

سایر مقالات محل انتشار

1. سرزندگی مکان‌های تاریخی در جذب گردشگر
2. باززنده‌سازی حریم سایت قلعه مزایجان شهرستان زرین‌دشت با تاکید بر سرزندگی مکان‌های تاریخی در جذب گردشگر
3. مدل سازی پیش‌بینی فشار بیش از حد هوا ناشی از انفجار در پروژه های عمرانی با استفاده از روش های هوش مصنوعی محاسباتی
4. بررسی زهکش سد آمند(آمند2-مسیل آمند) با استفاده از نرم افزار (SEEP/W)
5. بررسی الگوی تولید ایمن و پاک تر با رویکرد سه مولفه آموزش HSE- بهبود مهندسی تجهیزات-مدیریت منابع درصنایع غذایی
6. تاثیر گرافیک محیطی فضای شهری بر فرهنگ و هویت افراد
7. بررسی اثرات گرافیک محیطی فرودگاه امام خمینی(ره) بر آرامش روانی مسافران
8. تحلیل الگوهای فرمی بناها باتوجه به شرایط اقلیمی و نقش آنها در بهینه سازی مصرف انرژی
9. بررسی ابعاد سلامتی نور روز دریافتی از پنجره جهت افزایش سلامت ساکنین در فضاهای مسکونی
10. بررسی عوامل موثر بر نور روز دریافتی در فضاهای مسکونی و تاثیر آنها بر سلامتی ساکنین از طریق طراحی معماری
11. تأثیر معیارهای محیط کالبدی بر رشد صفات خلاقیت (نگاهی بر تحقیقات انجام‌شده در حوزه معماری)
12. تبیین ارکان زیبایی شناختیِ تحلیل آثار موسیقی سنتی ایران بر اساس مفاهیم فلسفی و عرفانی حکمت اشراق سهروردی
13. ارزيابي كاربرد معماري ديجيتال در فرآيند طراحي
14. بررسی تاثیر عناصر بصری فضاهای شهری بر ارتقاء سرزندگی در پیاده راه ها نمونه موردی : پیاده راه چمران شیراز
15. بررسی اثرات توسعه درون زا در بافت های فرسوده شهری با رويکرد رشد هوشمند