بررسی تاثیر طرح‌واره‌های ناخودآگاه بر ادراک و شکل‌گیری مرزها و قلمروهای فضایی در معماری

علی مشهدی1 مهدیس زحمتکش2

چکیده :
معماری علاوه بر کالبد ظاهری خویش دارای جنبه‌هایی است که در پاسخ به نیازها و انتظارات ذهنی انسان شکل می‌گیرد. طرح‌واره‌ها به عنوان مخزنی از احساسات، شناخت و گزینه‌های رفتاری برای درک محیط، به کار می‌روند و همین طور پاسخ فرد بر رخدادهای محیطی را کنترل می‌کنند و نقش زیادی در ادراک انسان از محیط خود و ترجیحات فضایی افراد دارند. هدف از نگارش این مقاله، تبیین نقش طرح‌واره‌های ناخودآگاه در ادراک و شکل‌گیری مرزها و قلمروها در فضا توسط کاربر می‌باشد. نوع این پژوهش، کاربردی و از نظر ماهیت کیفی بوده و جمع‌آوری داده‌ها به روش کتابخانه¬ای می¬باشد. در جهت بررسی شکل‌گیری مرزها و قلمروها در فضا، هفت طرح‌واره غالب که پس از تحلیل پرسشنامه با افراد به دست آمد، انتخاب گردید. سپس برمبنای طرح‌واره‌های برگزیده از طریق مصاحبه با هر یک از افراد و همین طور متخصصان طرح‌واره‌درمانی، نوع و دلایل انتخاب فضا در ارتباط با تعیین مرزها و قلمروها توسط کاربر، مورد تحلیل قرار گرفت و در نهایت ترجیحات فضایی افراد بر اساس طرح‌واره‌ها در دو جدول، ارائه گردید. نتایج پژوهش حاکی از آن است که نوع قلمرو افراد با تمامی طرح‌واره‌ها به جز رهاشدگی که نیاز به دریافت حمایت از دیگران دارند، پیوسته یا مرکزی است چرا که اغلب به نیازهای طرح‌واره‌ای افراد پاسخ داده نمی‌شود و به منظور حفظ حریم، جلوگیری از تشدید و تحریک آن‌ها، مرزهای شخصی و کنترل شده را در نظر می‌گیرند که بتوانند مالکیت آن را کنترل کنند و از خود در مقابل احساس ناامنی، ترس و آسیب‌پذیری که در محیط احساس می‌کنند، محافظت کنند. در خصوص افراد با طرح‌واره رهاشدگی به دلیل احتیاج به جلب محبت و حمایت از اطرافیان، قلمروهای حامی یا عمومی را نیز انتخاب می‌کنند و متفاوت با دیگر افراد عمل می‌کنند.

کلمات کلیدی : طرح‌واره‌ها ناخودآگاه ادراک فضا مرزو قلمروهای فضایی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب
آدرس وب سایت کنفرانس : 3icacu.ir
کد IOI مقاله : XGCA-KZDCH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XGCA-KZDCH

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. بررسی نقش معماری پایدار و معماری بومی در خانه های تاریخی ایران(نمونه موردی خانه الداغی سبزوار)
  2. خوانش معماری خانه های تاریخی با الگوی زیباشناسی ( نمونه موردی: خانه های تاریخی شهر مشهد در دوره قاجار)
  3. مقایسه تطبیقی عوامل تاثیرگذار بر معماری خانه¬های تاریخی دوران قاجار در شهر تبریز (نمونه¬های موردی: خانه بهنام و خانه کلانتری)
  4. تبیین عوامل موثر بر شاخصه¬های معماری خانه¬های چهارصفه و حیاط مرکزی در اقلیم گرم و خشک ایران (نمونه¬های موردی: خانه بروجردی¬های کاشان و خانه گنجی زواره)
  5. داده¬کاوی مؤلفه¬های کالبد معماری خانه¬های برون¬گرا در دوران قاجار با استفاده از تکنیک نحو فضا
  6. بررسی تاثیر طرح‌واره‌های ناخودآگاه بر ادراک و شکل‌گیری مرزها و قلمروهای فضایی در معماری
  7. ارائه الگوهای مسکن انعطاف¬پذیر از منظر هندسه فرم در تطابق با تیپ¬های شخصیتی MBTI
  8. تبیین نقش طرح‌واره‌های ناخودآگاه در شکل‌گیری و ادراک محرمیت در سلسله مراتب فضایی
  9. تبیین نقش پویایی جداره‌ها در انعطاف‌پذیری فضا در معماری
  10. تحلیل تطبیقی اثر مؤلفه سیرکولاسیون بر میزان تأمین و حفظ خلوت در ساختمان‌های مسکونی (مطالعه موردی: منطقه یک شهر تهران)
سایر مقالات محل انتشار
  1. بررسی مقاومت فشاری بتن با استفاده از هوش مصنوعی
  2. تحلیل معنای حیوانات در مجموعه‌ کاپریس‌های گویا
  3. بررسی کاربرد طاق در نواحی گرم و خشک ایران
  4. برسی تاثیرات ترکیب شکل و فرم بنا در مصرف انرژی (اقلیم گرم و مرطوب)
  5. مطالعه‌ای بر رمز گرایی در زیبایی شناسی هنر اسلامی، ویژة آثار استاد جلیل ضیاء پور
  6. برسي الگوي معماری بومی اقلیم گرم و مرطوب (نمونه موردی بندر لافت)
  7. بررسی تاثیرات نور بر خلق زیبایی در معماری ایرانی مبتنی بر حکمت و هویت اسلامی
  8. بررسی رفتار دال بتنی مجوف تحت بار انفجار
  9. اهمیت زیباسازی در فضای شهری
  10. بررسی علل ریزش و تخریب سیکا در سازه های آبی شوشتر
  11. تحلیل رفتار مخزن بتنی با در نظر گرفتن اندرکنش خاک – سازه و سیال – سازه تحت اثر زلزله های میدان دور و نزدیک
  12. ارزیابی شاخص‌های موثر بر سرزندگی فضاهای شهری (نمونه مطالعاتی: بلوار نوبهار، شهر کرمانشاه)
  13. واکاوی نقش تهاتر در معاملات املاک و مستغلات شهرداری های کشور ایران
  14. ارزیابی علل بروز تاخیرات و الویت بندی آن ها در پروژه های عمرانی
  15. بررسی کیفیت و مطلوبیت استفاده از پارک‌ها در محلات مختلف شهر تبریز با تاکید بر شرایط اجتماعی- اقتصادی حاکم بر آن‌ها