تبیین عوامل موثر بر شاخصه¬های معماری خانه¬های چهارصفه و حیاط مرکزی در اقلیم گرم و خشک ایران (نمونه¬های موردی: خانه بروجردی¬های کاشان و خانه گنجی زواره)

علی مشهدی¹ آیلا سینایی²

1) عضو هیأت علمی دانشگاه علم و فرهنگ تهران
2) کارشناس ارشد معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه علم و فرهنگ تهران

کد IOI مقاله : XECZ-HDEEZ
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(2icacu.ir)
چکیده :
    خانه یکی از مکان¬های کلیدی است که هر فرد از بدو تولد در آن قدم می¬گذارد. کیفیت فضاهای خانه تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار دارد. این عوامل گاه تاثیر مستقیم یا غیرمستقیم بر شاخصه¬های معماری خانه می¬گذارند. جهت¬گیری خانه، مواد و مصالح مصرفی، تزئینات به کار رفته، هندسه، مقیاس و نور و روشنایی من جمله این شاخصه‌ها هستند که کیفیت آنها نقش مهمی در ارتباط موثر فرد با خانه¬اش دارد. این مقاله به دنبال تبیین میزان تاثیر فاکتورهای موثر از قبیل عوامل فرهنگی، اقلیمی، اقتصادی بر شاخصه¬های معماری خانه¬های اقلیم گرم و خشک است. نوع پژوهش کاربردی بوده و جمع آوری مطالب به روش کتابخانه¬ای و بازدید میدانی می¬باشد. در این میان در جهت تحلیل اثرگذاری عوامل مختلف بر شاخصه¬های معماری، دو فرم متفاوت در این اقلیم انتخاب گشت. فرم حیاط مرکزی که مصداق آن در خانه بروجردی¬های کاشان بوده و فرم چهارصفه که خانه گنجی زواره، نمونه بارزی می¬باشد. با تحلیل مدارک معماری و آنالیز گراف دسترسی هر خانه¬ می¬توان به این نتیجه رسید که در هر دو فرم، علاوه بر رعایت محرمیت، آسایش اقلیمی به عنوان مهمترین عامل تاثیرگذار بر شاخصه¬های معماری مطرح بوده است. به همین دلیل از تکنیک¬های مختلفی برای رسیدن به این هدف استفاده می¬کردند که این تکنیک‌ها با توجه به زمینه و فرم بنا از راهکارهای متفاوتی بهره می‌گرفته¬اند.

کلمات کلیدی : شاخصه¬های معماری فرم حیاط مرکزی چهارصفه اقلیم گرم و خشک