پیش بینی مهارت های ارتباطی در اختلال طیف اتیسم بر اساس سبک های دلبستگی: نقش میانجی خودکارامدی

محمد نریمانی¹ مریم غلامی² سعید سلیمی³ محترم کاووسی⁴ آنیتا بزرگی⁵ مژگان غلامی⁶ سپهر غلامی⁷

1) پروفسور و استاد دانشگاه محقق اردبیلی .
2) دانشجوی دکتری روانشناسی گرایش عمومی، دانشگاه محقق اردبیلی،
3) کارشناسی علوم تربیتی دانشگاه کردستان،
4) کارشناسی روانشناسی عمومی دانشگاه پیام نور واحد اسلام اباد غرب،
5) دانشجوی کارشناسی اموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان، دزفول، ایران
6) دانشجوی کارشناسی ارشد، روانشناسی عمومی، دانشگاه پیام نور واحد کرمانشاه، ایران
7) دانشجوی کارشناسی، جامعه شناسی، دانشگاه رازی، واحد کرمانشاه، ایران

کد IOI مقاله : XEFF-KZHEH
محل انتشار : دومین همایش بین المللی روانشناسی کودکان استثنایی(peecuma.ir)
چکیده :
    مقدمه: كودكان مبتلا به اختلال های طیف اتیسم در ارتباط های كلامی، غیركلامی، تعامل های اجتماعي و فعالیت های مربوط به بازی مشکل دارند. اکتساب مهارت های ارتباطی بخشی از فرآیند اجتماعی شدن کودک به شمار می رود و به روابط هیجانی مطلوب منجر می شود.همچنین کیفیت تعامل والد - کودک نقش اصلی در تحول بهنجار کودکان دارد. هدف از پژوهش حاضر، تعیین نقش سبکهای دلبستگی در پیش بینی مهارتهای ارتباطی کودکان دچار اختلال طیف اتیسم و تعیین نقش میانجی خودکارامدی در این رابطه بود. روش: در مطالعه توصیفی - تحلیلی،410 کودک (310پسر، 100 دختر) 6 تا 8 سال دچاراختلال طیف اتیسم در سال تحصیلی 1401-1402از مدارس اتیسم و کلینیک های شهر کرمانشاه، به شیوه در دسترس با پرسشنامه غربالگری طیف اتیسم و ماتریس های پیشرونده ریون، ارزیابی شدند. 100کودک (23دختر و 77 پسر) که نمره 11 و بالاتر در پرسشنامه غربالگری طیف اتیسم و نمره بالاتر از 84 در ماتریس های پیشرونده ریون، گرفتند انتخاب شدند و والدین آنها نیمرخ مهارت های ارتباطی اتیسم، مقیاس دلبستگی در کودکی میانه، و فهرست خودکارامدی را تکمیل کردند. داده ها با استفاده از روش تحلیل مسیر در نرم افزار Macro SPSS نسخه ،20 تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: ماتریس همبستگی اسپیرمن نشان داد که سبک دلبستگی با مهارت های ارتباطی رابطه منفی و مستقیم (32/0-) دارد و با حرکت از سبک دلبستگی ایمن به ناایمن، می توان ضعف در مهارتهای ا ارتباطی را پیش بینی نمود. همچنین، خودکارامدی با مهارت های ارتباطی ، همبستگی مثبت (r=%55)داشت. تحلیل مسیر نشان داد که با افزایش یک واحد در خودکارامدی، %79واحد به مهارتهای ارتباطی افزوده می شود. اگرچه، سبکهای دلبستگی، تأثیر مستقیم بر مهارتهای ارتباطی نداشت ولی خودکارامدی بطور معنادار در ارتباط بین سبکهای دلبستگی با مهارتهای اارتباطی نقش میانجی داشت. نتیجه گیری : با توجه به نقش میانجی خودکارامدی در رابطه بین سبک های دلبستگی با مهارت های اجتماعی در کودکان دچار اختلال طیف اتیسم میتوان نتیجه گرفت که والدین نقش مهمی در ایجاد سبک دلبستگی ایمن دارند و به کودکان کمک میکنند با خودکارامدی، مهارت های ارتباطی را کسب کنند .

کلمات کلیدی : اختلال طیف اتیسم سبک های دلبستگی مهارت های ارتباطی خودکارامدی