تحلیل موازین خوشنویسی در کتیبه¬ی کوفی تزیینی مسجد گنبد سنگان
تحلیل موازین خوشنویسی در کتیبه¬ی کوفی تزیینی مسجد گنبد سنگان
فهیمه کاکویی1 همایون حاج محمدحسینی2
1) دانش آموخته کارشناسی ارشد صنایع دستی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران-
2) استادیار، گروه صنایع دستی و پژوهش هنر، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران-
کد IOI مقاله
:
XHFC-KKBBF
محل انتشار :
ششمین کنفرانس بین المللی و هفتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(7iccacs.ir)
چکیده :
مسجد گنبد در شهر سنگان، استان خراسان رضوی واقع شده است. فضای داخلی این مسجد را با کتیبه های کوفی تزیینی آراسته اند. در گنبدخانه این مسجد کتیبه ی کوفی تزیینی از نوع کوفی مورق (برگ دار) به شیوه ی گچ بری قرار دارد که بنا به نظر پژوهشگران مربوط به قرن ششم هجری می باشد. کتیبه ای زیبا و چشم نواز که ویژگی های بصری آن جهت مطالعه ی این نوع از خط کوفی حائز اهمیت بوده و کم تر به آن پرداخته شده است. هدف از این پژوهش، پاسخ به این پرسش است، مشخصه های زیبایی شناختی کتیبه ی کوفی تزیینی مسجد گنبد سنگان از منظر سبک و تزیین کدامند؟ روش تحقیق، به شیوه ی توصیفی-تحلیلی، مبنای گرآوردی اطلاعات، به صورت کتابخانه ای، تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از فنون مشاهده و رویکرد تحلیل ساختاری است. به منظور بررسی مشخصات زیبایی شناختی این کتیبه، خط آن از نظر ساختاری (طراحی حروف، کرسی بندی و تزیینات) بررسی شد. سه نظام نوشتاری، هندسی و گیاهی کتیبه مشخص و از جنبه های دو قاعده ی کلی خط، یعنی حسن تشکیل و حسن وضع مورد مطالعه قرار گرفت. نتیجه ی این مطالعات نشان داده است ساختار حروف در نظام نوشتاری بر طبق قواعدی مشخص و به صورت متناسب طراحی شده اند. کرسی بندی در نوشتار رعایت شده، ساختار هندسی بیش تر به صورت مستقل و تزیینی و ساختار گیاهی آن بیش تر به صورت افزوده به حروف و کلمات هستند.
کلمات کلیدی : کتیبه کوفی تزیینی قرن ششم ایران مسجد سنگان