تحلیل موازین خوشنویسی در کتیبه¬ی کوفی تزیینی مسجد گنبد سنگان

فهیمه کاکویی1 همایون حاج محمدحسینی2

چکیده :
مسجد گنبد در شهر سنگان، استان خراسان رضوی واقع شده است. فضای داخلی این مسجد را با کتیبه های کوفی تزیینی آراسته اند. در گنبدخانه این مسجد کتیبه ی کوفی تزیینی از نوع کوفی مورق (برگ دار) به شیوه ی گچ بری قرار دارد که بنا به نظر پژوهشگران مربوط به قرن ششم هجری می باشد. کتیبه ای زیبا و چشم نواز که ویژگی های بصری آن جهت مطالعه ی این نوع از خط کوفی حائز اهمیت بوده و کم تر به آن پرداخته شده است. هدف از این پژوهش، پاسخ به این پرسش است، مشخصه های زیبایی شناختی کتیبه ی کوفی تزیینی مسجد گنبد سنگان از منظر سبک و تزیین کدامند؟ روش تحقیق، به شیوه ی توصیفی-تحلیلی، مبنای گرآوردی اطلاعات، به صورت کتابخانه ای، تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از فنون مشاهده و رویکرد تحلیل ساختاری است. به منظور بررسی مشخصات زیبایی شناختی این کتیبه، خط آن از نظر ساختاری (طراحی حروف، کرسی بندی و تزیینات) بررسی شد. سه نظام نوشتاری، هندسی و گیاهی کتیبه مشخص و از جنبه های دو قاعده ی کلی خط، یعنی حسن تشکیل و حسن وضع مورد مطالعه قرار گرفت. نتیجه ی این مطالعات نشان داده است ساختار حروف در نظام نوشتاری بر طبق قواعدی مشخص و به صورت متناسب طراحی شده اند. کرسی بندی در نوشتار رعایت شده، ساختار هندسی بیش تر به صورت مستقل و تزیینی و ساختار گیاهی آن بیش تر به صورت افزوده به حروف و کلمات هستند.

کلمات کلیدی : کتیبه کوفی تزیینی قرن ششم ایران مسجد سنگان


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : هنر و توسعه پایدار
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی و هفتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 7iccacs.ir
کد IOI مقاله : XHFC-KKBBF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XHFC-KKBBF

سایر مقالات محل انتشار
  1. واکاوی جایگاه بحران در مدیریت شهری
  2. برنامه ریزی شهرهای هوشمند و ارزیابی معیارهای آن
  3. بررسی عوامل موثر بر مسایل حفاظتی و مرمتی محوطۀ تاریخی تاق‌بستان کرمانشاه
  4. بررسی اثرات طراحی منظر بر ارتقا حس تعلق به مکان در فضای شهری(نمونه موردی:پیاده راه 15 خرداد نوشهر )
  5. ارائه ی ویژگی های مناسب نماهای دو پوسته در جهت کاهش مصرف انرژی درراستای ارائه ی الگوی بهینه برای ساختمان های بلندمرتبه در اقلیم سرد و خشک شهرمشهد
  6. مطالعة زن خودکنشگر در آثار بهرام بیضائی (مورد مطالعه: رگبار، چریکه تارا و سگ‌کشی)
  7. بررسی تغییرات مناطق شهری با استفاده از تصاویر ماهواره¬ای و تکنیک¬های سنجش از دور( مطالعه موردی: شهرستان کاشمر)
  8. مطالعه و تحلیلی بر تاثیر طراحی پایدار بر توسعه شهرهای هوشمند
  9. شناختی دقیق بر غشای ساختاری مورد استفاده در نمای ساختمان های مدرن
  10. مروری و شناختی بر استفاده از روش Do-It-Yourself (خودت انجامش بده) و تکنولوژی های فراگیر جدید جهت کنترل کیفیت محیط داخلی
  11. تحلیلی بر اهمیت فضای سبز شهری بر سلامت عمومی و شناختی دقیق بر عدالت زیست محیطی
  12. فراتحلیلی بر استفاده از ابزار یادگیری ماشین آماری جهت تخمین کمی دقیق از عملکرد انرژی ساختمان های مسکونی
  13. تعیین درصد بهینه مصالح لیکا برای تثبیت و اصلاح خاک های مارنی در بستر راه ها
  14. بررسی عوامل شکل گیری مکتب اُپ آرت و تاثیرگذاری آن بر طراحان پوستر
  15. مکانیابی نقاط امن برای اسکان اضطراری در حوادث طبیعی منطقه ثامن مشهد با استفاده از سامانه مدیریت مخاطرات طبیعی (NHMS)