زیبایی شناسی در معماری اسلامی: تحلیل ساختار و الگوهای تزئینی در مسجد جامع یزد

زیبایی شناسی در معماری اسلامی: تحلیل ساختار و الگوهای تزئینی در مسجد جامع یزد

کوثر یادگار1

1) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری.گرایش مهندسی معماری.دانشگاه ازاد تبریز.ایران

کد IOI مقاله : XKHB-AZHGHE
محل انتشار : کنفرانس سالانه معماری، شهرسازی، هنر، طراحی صنعتی، ساخت و فناوری حکمت بنیان(icahu.com)
چکیده :
    این پژوهش با هدف بررسی جنبه‌های زیبایی‌شناسی معماری اسلامی از طریق تحلیل ساختار و الگوهای تزئینی مسجد جامع یزد انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق بر محور چگونگی انعکاس اصول زیبایی‌شناسی اسلامی در ساختار و تزئینات این بنا متمرکز است. در این راستا، پرسش‌هایی در مورد ارتباط میان فرم و معنا، نمادپردازی و تأثیر الگوهای تزئینی بر تجربه حسی و معنوی فضای معماری مطرح می‌شود. روش‌شناسی تحقیق مبتنی بر رویکرد توصیفی-تحلیلی بوده و از داده‌های میدانی و مطالعات کتابخانه‌ای بهره گرفته است. در این فرآیند، ساختارهای اصلی بنا شامل گنبدخانه، ایوان‌ها، شبستان و مناره‌ها مورد بررسی قرار گرفته و تزئینات متنوعی مانند کاشی‌کاری معرق و معقلی، کتیبه‌ها و مقرنس‌ها تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مسجد جامع یزد نمونه‌ای کامل از تطبیق اصول زیبایی‌شناسی اسلامی با فنون معماری است. استفاده از تقارن، ریتم و تکرار در ترکیب با عناصر تزئینی، نه تنها جنبه‌های بصری و حسی فضا را ارتقا داده، بلکه مفاهیم عمیقی چون وحدت، شکوه و تعالی را نیز منعکس کرده است. همچنین بهره‌گیری از نور و رنگ به عنوان عناصر طراحی، فضایی معنوی و آرامش‌بخش را ایجاد کرده است. نتیجه‌گیری تحقیق حاکی از آن است که مسجد جامع یزد نمودی برجسته از ترکیب هنر، فرهنگ و ایمان در معماری اسلامی است. اصالت این پژوهش در تمرکز بر تحلیل عمیق و جامع ساختار و تزئینات این مسجد است که سهم کلیدی آن در غنای معماری اسلامی را برجسته می‌سازد و می‌تواند مرجعی ارزشمند برای پژوهش‌های آتی باشد.

کلمات کلیدی : زیبایی شناسی معماری اسلامی ساختار الگوهای تزئینی مسجد جامع یزد