زیبایی شناسی در معماری اسلامی: تحلیل ساختار و الگوهای تزئینی در مسجد جامع یزد

کوثر یادگار1

چکیده :
این پژوهش با هدف بررسی جنبه‌های زیبایی‌شناسی معماری اسلامی از طریق تحلیل ساختار و الگوهای تزئینی مسجد جامع یزد انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق بر محور چگونگی انعکاس اصول زیبایی‌شناسی اسلامی در ساختار و تزئینات این بنا متمرکز است. در این راستا، پرسش‌هایی در مورد ارتباط میان فرم و معنا، نمادپردازی و تأثیر الگوهای تزئینی بر تجربه حسی و معنوی فضای معماری مطرح می‌شود. روش‌شناسی تحقیق مبتنی بر رویکرد توصیفی-تحلیلی بوده و از داده‌های میدانی و مطالعات کتابخانه‌ای بهره گرفته است. در این فرآیند، ساختارهای اصلی بنا شامل گنبدخانه، ایوان‌ها، شبستان و مناره‌ها مورد بررسی قرار گرفته و تزئینات متنوعی مانند کاشی‌کاری معرق و معقلی، کتیبه‌ها و مقرنس‌ها تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مسجد جامع یزد نمونه‌ای کامل از تطبیق اصول زیبایی‌شناسی اسلامی با فنون معماری است. استفاده از تقارن، ریتم و تکرار در ترکیب با عناصر تزئینی، نه تنها جنبه‌های بصری و حسی فضا را ارتقا داده، بلکه مفاهیم عمیقی چون وحدت، شکوه و تعالی را نیز منعکس کرده است. همچنین بهره‌گیری از نور و رنگ به عنوان عناصر طراحی، فضایی معنوی و آرامش‌بخش را ایجاد کرده است. نتیجه‌گیری تحقیق حاکی از آن است که مسجد جامع یزد نمودی برجسته از ترکیب هنر، فرهنگ و ایمان در معماری اسلامی است. اصالت این پژوهش در تمرکز بر تحلیل عمیق و جامع ساختار و تزئینات این مسجد است که سهم کلیدی آن در غنای معماری اسلامی را برجسته می‌سازد و می‌تواند مرجعی ارزشمند برای پژوهش‌های آتی باشد.

کلمات کلیدی : زیبایی شناسی معماری اسلامی ساختار الگوهای تزئینی مسجد جامع یزد


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس سالانه معماری، شهرسازی، هنر، طراحی صنعتی، ساخت و فناوری حکمت بنیان
آدرس وب سایت کنفرانس : icahu.com
کد IOI مقاله : XKHB-AZHGHE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XKHB-AZHGHE

سایر مقالات محل انتشار
  1. بررسی مدرنیته شدن معماری و شهرسازی
  2. بررسی وضعیت و بحران هویت در معماری و شهرسازی معاصر
  3. بررسی خصلت های نوگرایی در آثار زنان نقاش معاصر ایران دهه 40 و 50 با تأکید بر نوآوری در فرم مبتنی بر نظریه فرمالیستی (بلومزبری)
  4. ‌متاورس؛ دگرگونی و توسعه پایدار در مواضع معماری، شهرسازی، اجتماعی و فضای انسان‌‌ساخت
  5. هنر معماری، حکمت اشراق و شناخت نور (با رویکرد بهره‌گیری از نور طبیعی در بنا)
  6. بررسی مرگِ مولف در چیدمانِ سرزمینِ هیچ کس اثر کریستین بولتانسکی با تکیه بر آرای رولان بارت
  7. بررسی روش‌های تشخیص و ارزیابی آسیب‌پذیری‌های شبکه انتقال آب شرب
  8. اثر فرم ساختمان بر دریافت بهره حرارت خورشیدی: مقایسه ساختمان‌های بانک کار و پست مکانیزه در تهران
  9. مروری بر آسایش حرارتی در فضای باز و عوامل تاثیرگذار بر آن
  10. کنکاشی به تأثیر عوامل محیطی بر یادگیری مشارکتی و مطالعه ی جمعی در آموزش معماری
  11. بررسی اهمیت توسعه فضای سبز در جوامع شهری و نقش آن در ارتقای زندگی شهروندی و کاهش مخاطرات شهرنشینی
  12. تاثیر روانی معماری سنتی بر روی گردشگر
  13. تکامل و اهمیت عکاسی معماری با تمرکز بر مؤلفه‏های مؤثر بر آن
  14. تأثیر آشنایی هنرمندان معاصر با تکنولوژی های فناورانه و دیجیتال در تولید و ترویج آثار هنری مدرن
  15. تأثیر حمایت از صنایع دستی بومی در ترویج و حفظ فرهنگ منطقه ای و اقتصاد پایدار