مفاهیم و رهیافت های مشاركت روستاییان در توسعه، مدیریت و بهره برداري پایدار منابع آبی و تأسيسات و نظامهای آبياري: اقلیم مناطق خشک، شور و محروم و ایجاد مجتمع گلخانه ای شهرستان درمیان استان خراسان جنوبي
مفاهیم و رهیافت های مشاركت روستاییان در توسعه، مدیریت و بهره برداري پایدار منابع آبی و تأسيسات و نظامهای آبياري: اقلیم مناطق خشک، شور و محروم و ایجاد مجتمع گلخانه ای شهرستان درمیان استان خراسان جنوبي
فرهود گل محمدي1 محمد علی اکبری2
1) استاديار رشته ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند - و عضو بسیج اساتید استان خراسان جنوبی (مسئول مکاتبات)
2) دانشجوی کارشناسی ارشد رشته ترویج و آموزش کشاورزی پایدار در دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند - و ریاست شعبه بانک کشاورزی اسدیه شهرستان درمیان- استان خراسان جنوبی
کد IOI مقاله
:
XKHD-AAZAAG
محل انتشار :
هشتمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(8icsda.ir)
چکیده :
مشاركت از مهمترين اركان توسعه پايدار است امروزه بيشتر صاحب نظران توسعه بويژه توسعه روستائي معتقدند كه دستیابي به توسعه پايدار بدون مشاركت آحاد مردم ممكن نيست و در اكثر پژوهش ها، تأكيد بر استفاده موثر از مشاركت مستقيم و فعال مردم در اجراي طرحهاي عمراني شده است. مشاركت بدون شك عامل اساسي در فرايند فعاليتهاي پايدار اقتصادي است. اما تمركز قدرت نزد دولت درطول تاريخ ايران سبب گرديد تا تشكيل نهادهاى مردمى با چالش روبرو شود. مقوله مشارکت با مفاهیم مختلفی به کار گرفته می شود. مشارکت مردم در پروژه و یا طرحهای عمرانی را شامل جریانی می دانند که مردم و یا مصرف کنندگان مردم در پروژه، نه تنها در کم و کیف تهیه آن نقش داشته باشند، بلکه امکان حضور حتی غیر رسمی آنها در جریان عملیات اجرایی را جزء استراتژی های مشارکت قلمداد می کنند. با توجه به زياد بودن جمعيت روستايي كشور، فعاليت در جهت نيل به توسعه روستايي، محروميت زدايي و ارضاي نيازهاي اساسي روستاييان به منظور کاهش مهاجرت و جلوگيري از تخليه روزافزون روستاها اهميت مي يابد. با بررسي نظام هاي سنتي بهره برداري و تجارب قبلي مشخص مي شود هرگاه نهادهاي دولتي مستقيماً در اين نظام ها دخالت كرده اند نتايج موفقيت آميزي به همراه نداشته است. مشاركت در خلاء انجام نمي شود بلکه بايد از طريق نمايندگي مردم در نهادها يعني در مجامع تصميم گيري تحقق يابد زيرا سازمانهاي داوطلب مي توانند در تسهيل توسعه نامتمركز، نقش مهمي را ايفا نمايند. در واقع گستره اي كه آنها به عنوان ابزارهاي محرك براي مشاركت و بسيج مردمي موفق هستند، ممكن است بر موفقيت سياستهاي تمركززدايي تاثير داشته باشند. زيرا اين گونه سازمانها به موانع منافع متضاد در يك منطقه كمك مي كند. افراد ضمن مشارکت احساس تعلق نموده، احساس موفقیت در کار کرده و توان خود را از طریق یادگیري افزایش می دهند و نیز بر مشکلات غلبه نموده و به فعالیت خود استمرار می بخشند. استفاده بهينه از منابع آب یکی از برنامه هاي مهم اقتصادي، اجتماعی كشور می باشد كه مشاركت هاي مردمی مهمترین وسيله براي تحقق به سياستهاي فوق به حساب می آید. مواد قانونی در برنامه هاي توسعه، گامی در این جهت است كه هدف از آن مشاركت مردم در طرح هاي توسعه منابع آب به ویژه احداث شبکه هاي آبياري و زهکشی و نيز بهره برداري از پتانسيل مشاركتی كشاورزان در اجرا و بهره برداري و نگهداري از این طرحها می باشد. در این راستا در این مقاله نویسنده به بررسی مفاهیم و رهیافت هایمشاركت روستاییان در توسعه پایدار و مدیریت منابع آبی و تأسيسات و نظامهای آبياري با تأکید بر اقلیم مناطق خشک و شور و محروم و ایجاد مجتمع گلخانه ای شهرستان درمیان استان خراسان جنوبي می پردازد که بازدیدهای میدانی از مجتمع گلخانه ای شهرستان درمیان استان خراسان جنوبي که با مشارکت صندوق توسعه ملی ایران، بانک کشاورزی و مردم محلی تأسیس و گسترش یافته است و همچنین استفاده از فن آوری ها و نوآوری های موجود در پایین آوردن درجه شوری و املاح آب چاهها جهت استفاده در گلخانه های آن و پرورش ماهی در آب استخرهای ذخیره آب گلخانه ها و در نهایت ایجاد تولیدات کشاورزی، اشتغال و درآمد زایی در این منطقه محروم و کویری و با درجه بالای شوری آب و خاک بسیار جالب و آموزنده بود که نویسنده همراه با عکس های میدانی به ارائه آنها پرداخته است.
کلمات کلیدی : مفاهیم و رهیافت های مشاركت روستاییان توسعه و بهره برداري پایدار تأسيسات و منابع آبی اقلیم مناطق خشک و شور مجتمع گلخانه ای شهرستان درمیان استان خراسان جنوبی