مفاهیم و رهیافت های مشاركت روستاییان در توسعه، مدیریت و بهره برداري پایدار منابع آبی و تأسيسات و نظامهای آبياري: اقلیم مناطق خشک، شور و محروم و ایجاد مجتمع گلخانه ای شهرستان درمیان استان خراسان جنوبي

فرهود گل محمدي1 محمد علی اکبری2

چکیده :
مشاركت از مهمترين اركان توسعه پايدار است امروزه بيشتر صاحب نظران توسعه بويژه توسعه روستائي معتقدند كه دستیابي به توسعه پايدار بدون مشاركت آحاد مردم ممكن نيست و در اكثر پژوهش ها، تأكيد بر استفاده موثر از مشاركت مستقيم و فعال مردم در اجراي طرحهاي عمراني شده است. مشاركت بدون شك عامل اساسي در فرايند فعاليتهاي پايدار اقتصادي است. اما تمركز قدرت نزد دولت درطول تاريخ ايران سبب گرديد تا تشكيل نهادهاى مردمى با چالش روبرو شود. مقوله مشارکت با مفاهیم مختلفی به کار گرفته می شود. مشارکت مردم در پروژه و یا طرحهای عمرانی را شامل جریانی می دانند که مردم و یا مصرف کنندگان مردم در پروژه، نه تنها در کم و کیف تهیه آن نقش داشته باشند، بلکه امکان حضور حتی غیر رسمی آنها در جریان عملیات اجرایی را جزء استراتژی های مشارکت قلمداد می کنند. با توجه به زياد بودن جمعيت روستايي كشور، فعاليت در جهت نيل به توسعه روستايي، محروميت زدايي و ارضاي نيازهاي اساسي روستاييان به منظور کاهش مهاجرت و جلوگيري از تخليه روزافزون روستاها اهميت مي يابد. با بررسي نظام هاي سنتي بهره برداري و تجارب قبلي مشخص مي شود هرگاه نهادهاي دولتي مستقيماً در اين نظام ها دخالت كرده اند نتايج موفقيت آميزي به همراه نداشته است. مشاركت در خلاء انجام نمي شود بلکه بايد از طريق نمايندگي مردم در نهادها يعني در مجامع تصميم گيري تحقق يابد زيرا سازمانهاي داوطلب مي توانند در تسهيل توسعه نامتمركز، نقش مهمي را ايفا نمايند. در واقع گستره اي كه آنها به عنوان ابزارهاي محرك براي مشاركت و بسيج مردمي موفق هستند، ممكن است بر موفقيت سياستهاي تمركززدايي تاثير داشته باشند. زيرا اين گونه سازمانها به موانع منافع متضاد در يك منطقه كمك مي كند. افراد ضمن مشارکت احساس تعلق نموده، احساس موفقیت در کار کرده و توان خود را از طریق یادگیري افزایش می دهند و نیز بر مشکلات غلبه نموده و به فعالیت خود استمرار می بخشند. استفاده بهينه از منابع آب یکی از برنامه هاي مهم اقتصادي، اجتماعی كشور می باشد كه مشاركت هاي مردمی مهمترین وسيله براي تحقق به سياستهاي فوق به حساب می آید. مواد قانونی در برنامه هاي توسعه، گامی در این جهت است كه هدف از آن مشاركت مردم در طرح هاي توسعه منابع آب به ویژه احداث شبکه هاي آبياري و زهکشی و نيز بهره برداري از پتانسيل مشاركتی كشاورزان در اجرا و بهره برداري و نگهداري از این طرحها می باشد. در این راستا در این مقاله نویسنده به بررسی مفاهیم و رهیافت هایمشاركت روستاییان در توسعه پایدار و مدیریت منابع آبی و تأسيسات و نظامهای آبياري با تأکید بر اقلیم مناطق خشک و شور و محروم و ایجاد مجتمع گلخانه ای شهرستان درمیان استان خراسان جنوبي می پردازد که بازدیدهای میدانی از مجتمع گلخانه ای شهرستان درمیان استان خراسان جنوبي که با مشارکت صندوق توسعه ملی ایران، بانک کشاورزی و مردم محلی تأسیس و گسترش یافته است و همچنین استفاده از فن آوری ها و نوآوری های موجود در پایین آوردن درجه شوری و املاح آب چاهها جهت استفاده در گلخانه های آن و پرورش ماهی در آب استخرهای ذخیره آب گلخانه ها و در نهایت ایجاد تولیدات کشاورزی، اشتغال و درآمد زایی در این منطقه محروم و کویری و با درجه بالای شوری آب و خاک بسیار جالب و آموزنده بود که نویسنده همراه با عکس های میدانی به ارائه آنها پرداخته است.

کلمات کلیدی : مفاهیم و رهیافت های مشاركت روستاییان توسعه و بهره برداري پایدار تأسيسات و منابع آبی اقلیم مناطق خشک و شور مجتمع گلخانه ای شهرستان درمیان استان خراسان جنوبی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مدیریت ، ترویج و اقتصاد در بخش کشاورزی
محل انتشار : هشتمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران
آدرس وب سایت کنفرانس : 8icsda.ir
کد IOI مقاله : XKHD-AAZAAG
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XKHD-AAZAAG

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. نقش صنایع دستی و اکوتوریسم در توسعه پایدار و اشتغالزایی منطقه روستای چهارده بالا شهرستان بیرجند از دیدگاه مردم محلی
  2. بررسی اثرات اقتصادی و اجتماعی دهیاری ها در بخش جلگه زوزن شهرستان خواف
  3. سیر تکاملی برنامه های ترویج و توسعه کشاورزی و روستایی هندوستان از دوران استعمار بریتانیا تا شکوفایی امروز (با نگاهي بر نتایج و خط مشی های کنگره ترویج و آموزش کشاورزی 2014 برای این سیستم)
  4. بررسی موانع و راهکارهای توسعه و ترویج کشت¬های گلخانه¬ای در شهرستان زابل
  5. بـررسی پـیـا مـدها و اثـرات اجـرای طـرح هـادی روستایی (مطالعه موردی روستاهای فـورخاص و دره عبـاس شهرستان درمیـان استان خراسان جنوبی)
  6. بـررسی اثرات توسعه اي تعاونی روستایی زنان خراشاد بيرجند در توانمندسازی، ایجاد اشتغال، حفظ محیط و ماندگاری مردم محلی
  7. ‎ اكوتوريسم راهکاری مناسب در‎ ‎توسعه پایدار خراسان جنوبی‎ ‎‏(مطالعه موردی: تالاب كجي نمكزار شهرستان نهبندان)‏
  8. نقش بازارچه های محلی و روزانه در افزایش رضایت مصرف کنندگان ‏ و درآمد تولیدکنندگان محصولات کشاورزی در استان های گیلان و ‏خراسان جنوبی
  9. بهره وری منابع آب در شرایط جهانی شدن اقتصاد در کشورهای جهان ‏دارای منابع آبی مشترک ( نگاهی بر تالاب بین المللی هامون)‏
  10. ارزیابی نیازهای آموزشی- ترویجی گاوداران پرورش دهنده گاو شیری ‏ در مجتمع دامداری شهر اسلامیه استان خراسان جنوبی
  11. بررسی نقش شرکت سهامی زراعی ایثارگران دشت خوشاب در ایجاد اشتغال و توسعه پایدار، امنیت و ماندگاری روستاییان و بهره برداری از منابع آبی مشترک در مناطق مرزی شهرستان سربیشه استان خراسان جنوبی
  12. نگاهی بر جنگ های آب و حقوق و قوانین بین المللی در مدیریت منابع آبی (همراه بررسی وضعیت روستاییان در شرایط خشکسالی های اخیر در حوضه های آبی زاینده رود و جنوب شرق کشور)
  13. نگاهی بر ظرفیت ها و اثرات طرح گردشگري روستاهای چنشت و مزارکاهی در بهبود كيفيت زندگي، اشتغال، امنیت و مسكن مردم محلی شهرستان سربیشه استان خراسان جنوبی
  14. بررسی دیدگاههای مردم محلی در مورد اثرات اقتصادی- اجتماعی- فرهنگی گردشگری و خانه های دوم در روستای خرو شهرستان طبس
  15. A viewpoint toward rural women participation for entrepreneurship, empowerment and sustainable development in boundary regions in south-east of Iran
سایر مقالات محل انتشار
  1. تاثیر تیمار پس از برداشت فولیک اسید در افزایش ویژگی های آنتی اکسیدانی میوه هلو در دمای پایین
  2. پدیده ENSO وتاثیر آن بر شرایط آب و هوایی ایران (مقاله مروری)
  3. مروری بر راهکارهای مدیریتی سازگاری با تغییراقلیم در مواجه با کم آبی
  4. آلودگی های زیست محیطی و مقابله با امنیت ملی ایران(مطالعه موردی: ریزگردها)
  5. بررسی و تحلیل عوامل موثر بر اجرای پذیرش کشاورزی حفاظتی
  6. بررسی غشاهای نانوکامپوزیت پلیمری در جهت تصفیه آب
  7. خلق زنجیره ارزش در صنعت سیمان با نگرشی بر کنترل آلایندگی ها
  8. توسعه ژئوتوریسم جامعه محور از دیدگاه ذینفعان
  9. تاثیر پرایمینگ بذر با عصاره جلبک‌دریایی و اسید‌هیومیک بر گیاه زوفا (Hyssopus officinalis)
  10. تاثیر محلول‌پاشی عصاره جلبک‌دریایی و اسید‌هیومیک بر روی گیاه زوفا (Hyssopus officinalis) تحت تنش خشکی
  11. اقدامات، پروژه ها و حمایتهای مالی و فنی کمیته امداد امام خمینی (ره) در اشتغالزایی و امید آفرینی در مناطق محروم روستایی شهرستان خوسف استان خراسان جنوبي (فرآوری و فروش محصولات سنگ های قیمتی، انرژی خورشیدی، کارگاههای خیاطی و قاليبافي و...)
  12. تاثیر برهم کنش آب شور و میدان مغناطیسی بر برخی پارامترهای رشدی و بیوشیمیایی گیاه دارویی مریم گلی ترکه ای (.Salvia virgata Jacq)
  13. بررسي و شبيه سازی آلایندگي در موتور با سوخت های دیزل و بيو دیزل با شبکه فازی _ عصبي
  14. ارزیابی آللی ژن کاندید کالپاستاتین در میان گوسفندان بلوچی و لری بختیاری.
  15. تحلیل توسعه گردشگری در دسترس در جزایر خلیج فارس، موانع و راهکارها(مطالعه موردی،جزیره کیش