بررسی اثر عوامل مختلف بر پیشروی جبهه رطوبتی در آبیاری قطره‌ای سطحی و شبیه سازی با استفاده از مدل HYDRUS-2D

بررسی اثر عوامل مختلف بر پیشروی جبهه رطوبتی در آبیاری قطره‌ای سطحی و شبیه سازی با استفاده از مدل HYDRUS-2D

زینب حیدری1 معصومه فراستی2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد کشاورزی گرایش آبیاری و زهکشی، دانشگاه رازی کرمانشاه، ایران
2) استادیار گروه مهندسی آب،دانشگاه رازی کرمانشاه، ایران

کد IOI مقاله : XYBK-AAAGC
محل انتشار : کنفرانس بین المللی توسعه با محوریت کشاورزی ، محیط زیست و گردشگری(icdat.ir)
چکیده :
    به منظور بهره‌برداری حداکثر و افزایش بازدهی سیستم‌های آبیاری قطر‌ه‌ای، نیازمند شناخت درست و طراحی دقیق این سیستم‌ها هستیم. به دلیل پرهزینه و وقت گیر بودن بررسی‌های مزرعه‌ای و آزمایشگاهی بهتر است از مدل‌های عددی و یا مدل‌های تجربی بهره بگیریم. از جمله این مدل‌ها مدل عددی هایدروس دوبعدی است که قابلیت شبیه سازی حرکت آب، املاح و گرما را در خاک دارا می‌باشد. در این پژوهش نحوه‌ی توزیع رطوبت در شرایط مختلف بررسی و قابلیت شبیه سازی حرکت آب در خاک در شرایط مختلف توسط مدل هایدروس دو بعدی سنجیده شد. آزمایشات در یک جعبه‌ی پلاکسی گلاس و بر روی شیب‌های ۰، ۵، ۱۵ و ۲۵ درصد و زمان‌های آبیاری ۲، ۴، ۶، و ۸ ساعت و دبی‌های ۲، ۴، ۶ و ۸ لیتر بر ساعت در آزمایشگاه هیدرولیک دانشگاه رازی کرمانشاه انجام شد. پس از اندازه‌گیری عمق و عرض جبهه‌ی رطوبتی در آزمایشگاه نتایج آن با نتایج حاصل از شبیه‌سازی با مدل هایدروس دوبعدی مقایسه شد که نتیجه‌ی این مقایسه نشان داد در تمامی شیب‌ها، دبی‌ها و زمان‌های آبیاری ضریب تبیین بالای ۸۵ درصد بود و مقدار میانگین خطا برای حداکثر عمق خیس‌شده و حداکثر عرض خیس شده به ترتیب در شیب‌های مختلف بین 89/0 تا 17/2 و 42/0 تا 85/1، در دبی‌های مختلف بین 89/0 تا 57/1 و 42/0 تا 27/6 و در زمان‌های مختلف بین ۷۵/۰ تا ۵۴/۱ و ۴۲/۰ تا ۳۶/۳ بود که نشان دهنده‌ی دقت بالای مدل هایدروس دوبعدی در شبیه سازی الگوی رطوبتی در زمان‌ها، دبی‌ها و شیب‌های مختلف است. نتایج همچنین نشان داد با افزایش زمان‌ آبیاری، جبهه‌ی رطوبتی گسترده‌تر می‌شود و این گستردگی روند نزولی دارد. با افزایش شیب جبهه‌ی رطوبتی حالت بیضی داشته و به سمت پایین‌دست کشیده می‌شود و با افزایش دبی جبهه‌ی رطوبتی گسترده‌تر و سطحی‌تر خواهد شد.

کلمات کلیدی : آبیاری قطره‌ای سطحی الگوی رطوبتی اراضی شیبدار زمان آبیاری دبی مدل عددی