به کارگیری اصول شهرسازی پایدار در طراحی شهرهای جدید در مناطق کویری با رویکرد طراحی شهری بومی (اسلامی ـ ایرانی)

به کارگیری اصول شهرسازی پایدار در طراحی شهرهای جدید در مناطق کویری با رویکرد طراحی شهری بومی (اسلامی ـ ایرانی)

امیر بنی عامریان1 سپیده علی نژاد دیزج2

1) کارشناس ارشد طراحی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیفات تهران، ایران،
2) کارشناس ارشد طراحی شهری، دانشگاه علم و صنعت ایران

کد IOI مقاله : XYEA-BZBEB
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(4icsau.ir)
چکیده :
    بخش قابل ملاحظه¬ای از سکونتگاه¬های ایران را شهرهای واقع در حاشیه کویر تشکیل می¬دهند. این شهرها، در طی سه دهه گذشته به شدت در معرض تحولات کالبدی ناشی از تجربه¬ی آموزه¬ها و روش¬های معماری و طراحی شهری مدرن قرار داشته¬اند. برخی از پیامدهای نامطلوب مزبور، شیوع و رواج ساختمان¬های ناهمساز با اقلیم گرم و خشک این شهرها و صدمه رساندن به منابع زیست محیطی، نظیر تخریب اراضی مستعد کشاورزی در اثر گسترش هرز و بی¬رویه شهرها است که در قالب توسعه¬های با تراکم پایین صورت گرفته است. در مقاله پیش رو جهان¬بینی اسلامی به عنوان بستر و فضای فعالیت مسلمانان، نظریه توسعه پایدار به عنوان یکی از نظریات مطرح و شهرهای کویری ایران به عنوان یکی از بارزترین ساخته¬های انسان که ضمن تاثیرپذیری از جهان¬بینی اسلامی پاسخ¬گوی اصول توسعه پایدار نیز بوده¬اند، به بجث گذاره شده¬اند. نگاهی به بافت¬های تاریخی و معماری شهرهای کویری ایران نشان می¬دهد که ساکنان این مناطق یکی از بارزترین وجوه شناسایی قوانین حاکم بر عالم وجود و طبیعت را که منبعث از جهان¬بینی اسلامی می باشد در جهت ایجاد محیطی پایدار و مناسب زندگی انسان، تجلی کالبدی بخشیده¬اند. این شهرها اصول و روش¬هایی را به کار گرفته بودند که نه تنها تخریب و خسرانی را بر محیط تحمیل نمی¬کردند، بلکه همواره به عنوان عامل کمال بخشیدن به محیط نیز ایفای نقش می¬نمودند. به عبارت دیگر اصول شکل¬دهنده این شهرها نه تنها پاسخ¬گوی نیاز انسان بودند، بلکه فراتر از آن در جهت رشد و تعالی او نیز ایفای نقش می¬نمود. با اتکا به تجربیات ساکنان شهرهای کویری ایران پژوهش حاضر سعی در شناسایی آن دسته از اصولی خواهد نمود که اولا از فرهنگ و باورهای مردم نشأت گرفته¬اند و ثانیاً در دوران معاصر و در راستای تجلی توسعه پایدار نیز قابل استفاده و بهره¬گیری می¬باشند.

کلمات کلیدی : توسعه پایدار شهرسازی پایدار طراحی شهری بومی شهرسازی اسلامی ایرانی