به کارگیری اصول شهرسازی پایدار در طراحی شهرهای جدید در مناطق کویری با رویکرد طراحی شهری بومی (اسلامی ـ ایرانی)

امیر بنی عامریان1 سپیده علی نژاد دیزج2

چکیده :
بخش قابل ملاحظه¬ای از سکونتگاه¬های ایران را شهرهای واقع در حاشیه کویر تشکیل می¬دهند. این شهرها، در طی سه دهه گذشته به شدت در معرض تحولات کالبدی ناشی از تجربه¬ی آموزه¬ها و روش¬های معماری و طراحی شهری مدرن قرار داشته¬اند. برخی از پیامدهای نامطلوب مزبور، شیوع و رواج ساختمان¬های ناهمساز با اقلیم گرم و خشک این شهرها و صدمه رساندن به منابع زیست محیطی، نظیر تخریب اراضی مستعد کشاورزی در اثر گسترش هرز و بی¬رویه شهرها است که در قالب توسعه¬های با تراکم پایین صورت گرفته است. در مقاله پیش رو جهان¬بینی اسلامی به عنوان بستر و فضای فعالیت مسلمانان، نظریه توسعه پایدار به عنوان یکی از نظریات مطرح و شهرهای کویری ایران به عنوان یکی از بارزترین ساخته¬های انسان که ضمن تاثیرپذیری از جهان¬بینی اسلامی پاسخ¬گوی اصول توسعه پایدار نیز بوده¬اند، به بجث گذاره شده¬اند. نگاهی به بافت¬های تاریخی و معماری شهرهای کویری ایران نشان می¬دهد که ساکنان این مناطق یکی از بارزترین وجوه شناسایی قوانین حاکم بر عالم وجود و طبیعت را که منبعث از جهان¬بینی اسلامی می باشد در جهت ایجاد محیطی پایدار و مناسب زندگی انسان، تجلی کالبدی بخشیده¬اند. این شهرها اصول و روش¬هایی را به کار گرفته بودند که نه تنها تخریب و خسرانی را بر محیط تحمیل نمی¬کردند، بلکه همواره به عنوان عامل کمال بخشیدن به محیط نیز ایفای نقش می¬نمودند. به عبارت دیگر اصول شکل¬دهنده این شهرها نه تنها پاسخ¬گوی نیاز انسان بودند، بلکه فراتر از آن در جهت رشد و تعالی او نیز ایفای نقش می¬نمود. با اتکا به تجربیات ساکنان شهرهای کویری ایران پژوهش حاضر سعی در شناسایی آن دسته از اصولی خواهد نمود که اولا از فرهنگ و باورهای مردم نشأت گرفته¬اند و ثانیاً در دوران معاصر و در راستای تجلی توسعه پایدار نیز قابل استفاده و بهره¬گیری می¬باشند.

کلمات کلیدی : توسعه پایدار شهرسازی پایدار طراحی شهری بومی شهرسازی اسلامی ایرانی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی وتوسعه شهري پايدار
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 4icsau.ir
کد IOI مقاله : XYEA-BZBEB
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XYEA-BZBEB

سایر مقالات محل انتشار
  1. بهسازی لرزه ای مخازن مرتفع با استفاده از جداساز پایه با در نظر گرفتن اندرکنش سازه و سیال
  2. نقش علوم رفتاری درطراحی ساختمان اداری با رویکرد اثر محیط ساخته شده بر نظام فعالیت
  3. تحلیل و ارزیابی هزینه ها و منافع ایجاد تغییرات در راهها با استفاده از رژیم جاده ای
  4. نگرشی بر رویکردها، الگوها وراهبردهاي بهسازي ونوسازي بافت های فرسوده شهری
  5. معرفی مهار جایگذاری مستقیم با رویکرد استفاده در پایدارسازی خاک ساحل و دریا
  6. شناخت عوامل موثر بر مدیریت شهری در احیای گردشگری با رویکرد توسعه پایدار . مطالعه موردی : شهر مرودشت
  7. چیدمان پویای کاربری¬های شهری با کمک عامل فازی در محیط GIS
  8. مصالح پایدار بنیان
  9. نگاهی نو به سنت و مدرنیته از دیدگاه فرهنگ و هنر شرق و غرب
  10. مقایسه الگوی محله در شهرسازی ایرانی- اسلامی با الگو های عام اولیه در شهر سازی مدرن از منظر ویژگی ها و مفاهیم ، بررسی موردی محله وقت‌الساعت یزد
  11. بررسی تأثیر عوامل تهویه طبیعی و عناصر ویژه معماری در گذشته بر روی بنا و جایگزینی آن با دیگر عناصرحال حاضر در معماری معاصر
  12. نقش نسل نوین شهرهای جدید ایران در تامین مسکن در افق 1404
  13. الگوی معماری پایدار در اقلیم سرد و کوهستانی با نگاهی به مسجد سنگی ترک
  14. بررسی نقش سرمایه اجتماعی در توسعه پایدار کشاورزی (مطالعه موردی دهستان معجزات شهرستان زنجان)
  15. ارزیابی و تحلیل استفاده از عناصر اقلیمی در معماری مساکن با رویکرد مشارکت مدیران و معماران شهری (مطالعه موردی: شهرستان یزد)