مهاجرت در مناطق مرزی و تاثیر آن در امنیت ملی مطالعه موردی: استان خراسان رضوی
مهاجرت در مناطق مرزی و تاثیر آن در امنیت ملی مطالعه موردی: استان خراسان رضوی
دکتر علیرضا غباسی سمنانی1 سیروس نبیونی2
1) مدرس دانشگاه و پژوهشگر جغرافیای سیاسی
2) دانشجوی دکتری جغرافیای طبیعی
کد IOI مقاله
:
XYKG-DADBZ
محل انتشار :
امنیت، پیشرفت و توسعه پایدار مناطق مرزی، سرزمینی کلانشهرها راهکارها و چالش ها (icsp.ir)
چکیده :
سرعت و شتاب افزایش جمعیت و بازتاب آن بر ساختار اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی در جوامع یکی از مسائل و مشکلاتی است که بسیاری از کشورهای جهان سوم ازجمله ایران با آن مواجه هستند. افزایش سریع و ناموزون جمعیت در داخل یک منطقه عواقبی همچون از بین رفتن منابع طبیعی و از سوی دیگر خالی شدن برخی از مناطق دیگر از جمعیت را در پی دارد که موجب از دست دادن نیروی فعال، پوپایی و عوامل دیگر در آن مناطق میشود. مهاجرت از عوامل اصلی تغییر و تحول جمعیت و مهمترین عامل خارجی تغییر در تعداد و ساخت جمعیت میباشد. در تحقیق حاضر موضوع مورد بررسی، الگوی مهاجرت در مناطق مرزی با مطالعهی موردی استان خراسان رضوی است. پژوهش ازلحاظ ماهیت، کاربردی است و روش مطالعه در آن اسنادی است؛ به این صورت که اطلاعات و دادههای پژوهش حاضر از نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال 1390، ماتریسهای مربوطه به مهاجرت طی دوره 90-1385، سالنامه آماری مرکز آمار ایران در سال 1390 استخراجشده است. تجزیهوتحلیل دادهها توسط نرمافزار EXCEL انجامشده است. در ادامه برای رتبهبندی شهرستانها ازلحاظ توسعهیافتگی و مطلوبیت از تکنیکهای TOPSIS و VIKOR استفادهشده است و جهت وزن دهی به شاخصها از مدل آنتروپی شانون کمک گرفتهشده است. سپس جهت تولید نقشههای مربوط به شاخصهای توسعه در شهرستانهای استان از نرمافزار GIS استفادهشده است. در مرحلهی بعد با استفاده از نرمافزار SPSS، به ایجاد آزمون همبستگی اسپیرمن بین هر یک از شاخصهای ترکیبی توسعه اعم از اقتصادی، اجتماعی، زیربنایی، خدماتی و زیستمحیطی با شاخص های مهاجرت پرداختهشده است. درادامه با استفاده از تحلیل رگرسیونی در محیط نرمافزار SPSS به بررسی شدت تأثیر هر یک از شاخصهای توسعه بر روند مهاجرت پرداخته شد. یافتههای پژوهش حاضر نشان میدهد پدیده ی مهاجرت در شهرستانهای استان خراسان بیش از همه تحت تأثیر شاخص توسعه اقتصادی است و ارتباط معناداری باهم دارند. این در حالی است که مسائل زیستمحیطی کمترین اثر را درروند مهاجرت دارد. در نهایت به منظور ارائه ی یک الگوی مطلوب برای جمعیت پذیری متناسب با توان زیست محیطی با بهره گیری از روش تحلیل خوشه ای، شهرستان های همگن استان از نظر توان اکولوژیک را در 4 گروه طبقه بندی شدند و متناسب با توان اکولوژیکی هر شهرستان پیشنهاداتی ارائه گردید.
کلمات کلیدی : آمایش سرزمین مهاجرت مناطق مرزی توسعه پایدار استان خراسان رضوی