مهاجرت در مناطق مرزی و تاثیر آن در امنیت ملی مطالعه موردی: استان خراسان رضوی

دکتر علیرضا غباسی سمنانی1 سیروس نبیونی2

چکیده :
سرعت و شتاب افزایش جمعیت و بازتاب آن بر ساختار اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی در جوامع یکی از مسائل و مشکلاتی است که بسیاری از کشورهای جهان سوم ازجمله ایران با آن مواجه هستند. افزایش سریع و ناموزون جمعیت در داخل یک منطقه عواقبی همچون از بین رفتن منابع طبیعی و از سوی دیگر خالی شدن برخی از مناطق دیگر از جمعیت را در پی دارد که موجب از دست دادن نیروی فعال، پوپایی و عوامل دیگر در آن مناطق می‌شود. مهاجرت از عوامل اصلی تغییر و تحول جمعیت و مهم‌ترین عامل خارجی تغییر در تعداد و ساخت جمعیت می‌باشد. در تحقیق حاضر موضوع مورد بررسی، الگوی مهاجرت در مناطق مرزی با مطالعه‌ی موردی استان خراسان رضوی است. پژوهش ازلحاظ ماهیت، کاربردی است و روش مطالعه در آن اسنادی است؛ به این صورت که اطلاعات و داده‌های پژوهش حاضر از نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال 1390، ماتریس‌های مربوطه به مهاجرت طی دوره 90-1385، سالنامه آماری مرکز آمار ایران در سال 1390 استخراج‌شده است. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها توسط نرم‌افزار EXCEL انجام‌شده است. در ادامه برای رتبه‌بندی شهرستان‌ها ازلحاظ توسعه‌یافتگی و مطلوبیت از تکنیک‌های TOPSIS و VIKOR استفاده‌شده است و جهت وزن دهی به شاخص‌ها از مدل آنتروپی شانون کمک گرفته‌شده است. سپس جهت تولید نقشه‌های مربوط به شاخص‌های توسعه در شهرستان‌های استان از نرم‌افزار GIS استفاده‌شده است. در مرحله‌ی بعد با استفاده از نرم‌افزار SPSS، به ایجاد آزمون همبستگی اسپیرمن بین هر یک از شاخص‌های ترکیبی توسعه اعم از اقتصادی، اجتماعی، زیربنایی، خدماتی و زیست‌محیطی با شاخص های مهاجرت پرداخته‌شده است. درادامه با استفاده از تحلیل رگرسیونی در محیط نرم‌افزار SPSS به بررسی شدت تأثیر هر یک از شاخص‌های توسعه بر روند مهاجرت پرداخته شد. یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد پدیده ی مهاجرت در شهرستان‌های استان خراسان بیش از همه تحت تأثیر شاخص توسعه اقتصادی است و ارتباط معناداری باهم دارند. این در حالی است که مسائل زیست‌محیطی کمترین اثر را درروند مهاجرت دارد. در نهایت به منظور ارائه ی یک الگوی مطلوب برای جمعیت پذیری متناسب با توان زیست محیطی با بهره گیری از روش تحلیل خوشه ای، شهرستان های همگن استان از نظر توان اکولوژیک را در 4 گروه طبقه بندی شدند و متناسب با توان اکولوژیکی هر شهرستان پیشنهاداتی ارائه گردید.

کلمات کلیدی : آمایش سرزمین مهاجرت مناطق مرزی توسعه پایدار استان خراسان رضوی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : جغرافیای سیاسی و توسعه پایدار
محل انتشار : امنیت، پیشرفت و توسعه پایدار مناطق مرزی، سرزمینی کلانشهرها راهکارها و چالش ها
آدرس وب سایت کنفرانس : icsp.ir
کد IOI مقاله : XYKG-DADBZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XYKG-DADBZ

سایر مقالات محل انتشار
  1. بررسی مکان‌یابی ایجاد پناهگاه‌های اسکان موقت در یک جاده‌ی صعب‌العبور کوهستانی در هنگام وقوع زلزله و پس ‌ازآن
  2. بررسی چالش¬ها و راهکارهای امنیت سایبری و حریم خصوصی در شهرهای هوشمند
  3. بررسی لزوم شناخت جایگاه مدیریت دانش و در حوزه پدافند غیرعامل
  4. بررسی علل عمده ی تخریب ساختمان ها در زمان وقوع زلزله با رویکرد برنامه ریزی و مدیریت بحران (مورد مطالعه : زلزله آبان1396در کرمانشاه)
  5. ارزیابی مجموعه های مسکونی با رویکرد پدافند غیر عامل(نمونه موردی،مساکن مهر ارومیه)
  6. بررسی عوامل موثر برعدم پوشش بیمه دربرنامه ریزی ساخت و ساز شهری (نمونه موردی: ارومیه)
  7. نقش پلیس در افزایش ورود گردشگران(مطالعه موردی: گردشگران وارد شده به شهر زنجان)
  8. Validation and reliability of the earthquake crisis management risk evaluation questionnaire at the accountability phase
  9. ارزیابی اثر انفجار به روش JWL بر سازه زیرزمینی با مانع قوسی
  10. بررسی میزان توسعه متناسب مبلمان شهری در شهر رشت در راستای بهبود منظر و معماری شهری
  11. راهکارهای استفاده از مواد تغییر فاز دهنده در ساختمان، جهت بهینه سازی مصرف انرژی
  12. مدل‌سازی و تحلیل تاثیرات زیست محیطی سد کارون 3 با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری (AMOS)
  13. بررسی تاثیرات زیست محیطی سد چندمنظوره کارون 3
  14. تحلیل رابطه بین توسعه و مشارکت در مدیریت روستایی
  15. جایگاه قدرت و امنیت نرم جمهوری اسلامی ایران در منطقه بر مبنای تئوری ماکس شومان