بررسی مفهوم حاشیه نشینی و معضلات شهری ناشی از آن

روح اله عشریه¹ مائده امیری رسکتی²

1) دانشجوی دکتری شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بین الملل تبریز (Email:
2) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری - معماری دانشگاه تهران (Email:

کد IOI مقاله : XYZA-ZZABH
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در عمران، معماری و شهرسازی (2cauconf.com)
چکیده :
    پدیده حاشیه نشینی پدیده ای شهری است كه با توجه به رشد شهرنشینی بی رویه در جهان و مهاجرت از روستا به شهر با قصد رفاه بیشتر شكل گرفته و گسترش یافته است. حاشیه نشینی به عنوان برهم زننده تعادل فیزیكی شهرها، نشان دهنده توسعه ناموزون شهری و منطقه ای است و به دغدغه ی بسیاری از متخصصین شهری، جامعه شناسان و معماران تبدیل گشته. از سوی دیگر گسترش فيزيكي نابسامان و بي رويه ي شهرها يكي از مشكلات شهر و شهرنشيني جهان سوم در دوران معاصر مي باشد؛ بطوريكه طي فرآيندي مداوم محدوده هاي فيزيكي و فضاهاي كالبدي شهر در جهات عمودي و افقي به لحاظ كمي و كيفي رشد مي يابد و اگر اين روند سريع و بي برنامه باشد به تركيبي نامتناسب از فضاهاي شهري مشكل زا خواهد انجاميد. لذا يكي از علل شكل گيري اين روند و همچنين يكي از مهمترين پيامدهاي آن حاشيه نشيني شهري است. حاشیه نشینی در کلان شهرهای جهان به ویژه در کشورهای در حال توسعه در همسنجی با دیگر مناطق جهان به صورت فزاینده ای در حال رشد است و با توجه به مشکلات و معضلاتی که به همراه دارد به یکی از چالش های توسعه ای در این کشورها تبدیل شده است. در این مقاله تلاش شده حاشیه نشینی، عوامل آن و مشکلات پدید آمده ناشی از این مسئله بررسی شود و پس از شناسایی مولفه های تاثیرگذار، راهکارهایی جهت کاهش پیامدهای این مهم ارائه گردد. برای این منظور از روش مطالعات کتابخانه ای و اسنادی استفاده شده و حوزه ی هدف آن، کلان شهرهای کشور می باشد.

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی حاشیه نشینی مهاجرت کلانشهر مدیریت شهری شهرسازی