جستجو
اقتصادی کردن بهره برداری از مراتع با استفاده چندمنظوره در راستای توسعه پایدار
الهام مصطفاپی1
چکیده :
چکیده:
مراتع از منابع طبیعی مهمی محسوب می شوند که دارای کارکردها و فواید بسیار متنوع برای محیط زیست و بشر می باشند. در طول تاریخ بشر همواره از مراتع جهت نیل به نیازهای معیشتی و رفاهی سود برده است. اما علی رغم تنوع در تولیدات و فواید مختلف مراتع، در ایران بیشترین بهره برداری و برنامه ریزی های مدیریتی جهت تغذیه دام های اهلی بوده است، به طوری که امروزه یکی از عوامل اصلی وضعیت فقیر و متوسط بیشتر مراتع مناطق گرمسیر و قشلاقی، حضور دام مازاد بر ظرفیت محسوب می شود. شناسایی راهکارهای عملی در کاهش این معضل و دستیابی به توسعه پایدار در مراتع از اهمیت بسزایی برخوردار می باشد. هدف از توسعه پایدار، بهره برداری ضمن حفظ منابع می باشد. بنابراین به منظور دستیابی به توسعه پایدار لازم است به گونه از مراتع بهره برداری شود که ضمن حفظ و بهبود منابع از لحاظ اکولوژیکی، نیازهای معیشتی و رفاهی بهره برداران نیز تامین شود. استفاده چندمنظوره از جمله راهکارهای عملی و مناسب محسوب می گردد. تحقیق حاضر، در پنج مرتع قشلاقی جنوب کشور، در استان هرمزگان انجام شده است. در این تحقیق، ضمن تعیین شایستگی مرتع برای استفاده چندمنظوره (دامداری، زنبورداری و گیاهان دارویی) به جنبه درآمدزایی و سودآوری اقتصادی هر کدام نیز پرداخته شده است. جهت تعیین شایستگی بهره برداری از مدل پیشنهادی فاضل امیری (1386) بر اساس دستورالعمل فائو1991 و جهت بررسی های اقتصادی از مصاحبه حضوری و پرسشنامه استفاده گردید. نتایج نشان داد که از پنج مرتع بررسی شده هیچ کدام در طبقه بالای شایستگی دامداری s1 قرار ندارند. دو مرتع فاقد شایستگی دامداری N و دو مرتع در طبقه ضعیف s3 و یکی در طبقه متوسط شایستگی دامداری s2 قرار دارند. اما از لحاظ شایستگی گیاهان دارویی مراتع فاقد شایستگی دامداری و یا شایستگی ضعیف، در شایستگی گیاهان دارویی دارای شایستگی s1 می باشند و از لحاظ شایستگی زنبورداری، هر پنج مرتع در طبقه ضعیف شایستگی s3 قرار دارند. اما نتایج ارزیابی سودآوری اقتصادی این نوع بهره برداری ها نشان داد که با هزینه یکسان در یک سال، سوداورترین نوع بهره برداری گیاهان دارویی می باشد. الویت بهره برداری از لحاظ سوداوری اقتصادی به ترتیب گیاهان دارویی، دامداری و زنبورداری محسوب می شوند. البته با توجه به این که دامداری روش بهره برداری غالب در این منطقه است، و برداشت و تجارت گیاهان دارویی به صورت غیراصولی و بیشتر برای مصارف خانگی انجام می شود، بهره برداری گیاهان دارویی و زنبورداری جز بهره برداری های بالقوه درنظر گرفته شدند که پتانسیل جبران کاستی ها و خسارات اقتصادی و اکولوژیکی حاصل از دامداری را دارند و می توانند به عنوان راهکارهای اقتصادی و اکولوژیکی مکمل، متمم و حتی جایگزین دامداری قلمداد شوند. بنابراین می توان با مدیریت اصولی استفاده از مراتع و استفاده چندمنظوره به اهداف توسعه پایدار دست یافت و آن را به عنوان راهکار جایگزین دامداری در مراتع تخریب یافته و فقیر ارائه نمود.
کلمات کلیدی: مرتع، شایستگی، استفاده چندمنظوره، اقتصادی کردن، توسعه پایدار.
کلمات کلیدی : مرتع شایستگی استفاده چندمنظوره اقتصادی کردن توسعه پایدار
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : منابع طبیعی و توسعه پایدار
محل انتشار : کنفرانس بین المللی توسعه با محوریت کشاورزی ، محیط زیست و گردشگری
آدرس وب سایت کنفرانس : icdat.ir
کد IOI مقاله : XYBK-AACBZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XYBK-AACBZ
سایر مقالات ارائه دهنده
سایر مقالات محل انتشار
- ارزیابی میزان توسعه یافتگی شهرستان های استان خوزستان
- بررسی اثر اندازه ذرات پوست گردو و بادام بر خواص فیزیکی و مکانیکی تخته خرده چوب
- رابطه توریسم ورزشی با توسعه صنعت گردشگری چابهار
- بررسی تاثیرات آلودگی ناشی از فلز سرب بر روی آب¬های زیر زمینی و محصولات کشاورزی (منطقه مورد بررسی استان زنجان)
- بررسی توزیع مکانی دو پارامتر pH و EC رودخانه سیستان در طی دوره خشکسالی(86-1376) با استفاده از روشهای میان یابی
- بررسی کمیت و کیفیت DNA استخراج شده با استفاده از روش اسپکتوفتومتر و ژل آگارز در گوسفند نژاد لری- رومانف
- تحلیل رهیافت ترویج مشارکتی با استفاده از ترکیب تکنیکهای SWOT و PEST
- تحلیل اجتماعی- فضایی بهداشت محیط در استان خراسان رضوی
- نقش روستاهای ادغام شده در شهرها در جذب گردشگر/مطالعه موردی روستای دربند
- بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر توسعة پایدار شهری (مطالعه موردی شهر تاکستان)
- تحلیل و مقایسه آماری امواج گرمایی در شهر یزد
- مطالعه تاثیر آنتی بیوتیک افلوکساسین بر ضریب اسپرمیوژنز MI و اثر درمانی ژله رویال برآن
- برآورد فرسایش و رسوب با استفاده از مدل تجربی MPSIAC
- اثرمحلول پاشی آهن و تغذیه خاکی نیترات آمونیوم بر برخی از پارامتر های کیفی گلا بی رقم شاه میوه کرج
- کشاورزی شهری رویکردی در جهت امنیت غذایی و حفظ محیط زیست و نقش ترویج و آموزش کشاورزی در توسعه ی کشاورزی شهری