تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه

محمد آقایی اصل1

چکیده :
محراب، به‌عنوان عنصری کلیدی در معماری مساجد، نه‌تنها جهت قبله را نشان می‌دهد، بلکه با بهره‌گیری از هندسه و تناسبات، بازتاب‌دهنده‌ی اصول زیبایی‌شناختی و مفاهیم معنوی در معماری اسلامی است. این پژوهش به بررسی هندسه و تناسبات محراب‌های مساجد قدیمی تبریز، شامل مساجد کبود، جامع، صاحب‌الامر، قزلی، و دیگر بناهای تاریخی این شهر می‌پردازد. با تحلیل ابعاد، فرم‌های هندسی (مستطیلی و نیمه‌هشت‌ضلعی)، و تزئینات محراب‌ها، و مقایسه‌ی آن‌ها با اصول تناسبات طلایی، این مطالعه نشان می‌دهد که معماران ایرانی با استفاده از دانش هندسی، فضاهایی متعادل و هماهنگ خلق کرده‌اند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که محراب‌های تبریز، به‌ویژه در دوره‌های ایلخانی و آق‌قویونلو، با تلفیق فرم‌های هندسی، تزئینات اسلیمی، و کتیبه‌های قرآنی، نه‌تنها کارکردی مذهبی دارند، بلکه به‌عنوان نمادهایی از نظم کیهانی و تعالی معنوی عمل می‌کنند. این مطالعه بر نقش برجسته‌ی تبریز در توسعه‌ی معماری اسلامی و اهمیت هندسه در طراحی محراب‌ها تأکید دارد.

کلمات کلیدی : هندسه تناسبات طلایی محراب مساجد تبریز


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-AAHGBE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-AAHGBE

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه