جستجو
مدل مفهومی زنجیره تصاعد امنیت اقلیمی (CSEC): تبیین مسیر ضریبافزایی تهدید اقلیمی از النینو تا اختلال زیرساختی با رویکرد پدافند غیرعامل
علی طاهباز1
چکیده :
پدیدههای جوی – اقیانوسی حدی مانند النینو، فراتر از یک پدیده اقلیمی، از طریق تشدید مخاطرات و فعالسازی آسیبپذیریهای موجود، بر عملکرد زیرساختهای حیاتی و ثبات اقتصادی، اجتماعی و امنیتی اثر میگذارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین سازوکار ضریبافزایی تهدیدهای اقلیمی بر امنیت زیرساختهای حیاتی با تأکید بر النینو و طراحی چارچوبی مفهومی برای مداخله پدافند غیرعامل انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف توسعهای– کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی و استقرایی است. دادهها از طریق مطالعه اسنادی منابع علمی، گزارشها و اسناد راهبردی بینالمللی و اسناد بالادستی ایران گردآوری و با تحلیل مضمون مبتنی بر الگوی ششمرحلهای براون و کلارک تحلیل شدهاند. سپس مدل با مقایسه تطبیقی و مثلثسازی نظری با چهار رویکرد مرجع (مکتب تورنتو، ادبیات ضریبافزایی تهدید ، چارچوب ریسک IPCC AR6 و رویکرد زیرساختهای حیاتی ناتو) ارزیابی شد.
نتایج به طراحی «مدل زنجیره تصاعد امنیت اقلیمی» (CSEC) منجر شد که فرآیند تبدیل محرک اقلیمی به بحران امنیتی را در قالب هفت مرحله علّی- مفهومی در سه فاز «محرک– مخاطره»، «زیرساختی» و «امنیتی– اجتماعی» تبیین میکند. در این زنجیره، النینو بهعنوان محرک اقلیمی از طریق ایجاد مخاطرات حدی، تشدید آسیبپذیری زیرساختی، اختلال عملکردی و شکستهای دومینویی، پیامدهای اقتصادی و اجتماعی– امنیتی و فشار بر ظرفیت حکمرانی را به دنبال دارد. یک حلقه بازخورد تشدیدکننده نیز آسیبپذیری زیرساختی را در چرخههای متوالی بازتولید میکند. پدافند غیرعامل بهعنوان لایه مداخلهگر مستقل، در سه نقطه پیش، هنگام و پس از بحران، امکان قطع یا تضعیف این زنجیره را فراهم میسازد.
مدل CSEC نشان میدهد که تهدید اقلیمی بهتنهایی تهدید امنیتی مستقیم نیست، بلکه در تعامل با آسیبپذیری و وابستگی متقابل زیرساختها به ضریبافزایی بحران منجر میشود. مهمترین دستاورد مدل، تعریف مفهوم انتزاعی «ضریبافزایی تهدید» به زنجیرهای علّی و قابل ردیابی و تعریف پدافند غیرعامل بهعنوان سازوکار قطعکننده این زنجیره است.
کلمات کلیدی : امنیت اقلیمی النینو پدافند غیرعامل زیرساختهای حیاتی ضریبافزایی تهدید تابآوری
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مدیریت ریسک و بحران و راه کار های ایجاد مدیریت جامع بحران
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته
آدرس وب سایت کنفرانس : icaeu.ir
کد IOI مقاله : AAHE-ACZBZG
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHE-ACZBZG
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAHE-ACZBZG
سایر مقالات محل انتشار
- تحلیلی جامع بر مهندسی ارزش در پروژه های پل عابر پیاده مطالعه موردی : پل طبیعت تهران
- معماری بیوفیلیک: پیوند دوباره طبیعت و انسان در محیطهای ساختهشده برای ارتقای سلامت
- بررسی روشهای کنترل و رفتارنگاری تونل به کمک ابزاربندی
- تحلیل ژئوتکنیکی سازههای زیرزمینی
- ارزیابی سیستمهای ابزاربندی و رفتارنگاری در پایش پایداری معادن روباز
- توسعه رویکرد جامع شاخص های پایداری مدیریت پروژه از طریق فن تحلیل شکاف (مورد مطالعه: پروژه های ساخت و ساز بوشهر و فارس)
- The Role of Smart Buildings in Mitigating the Energy Performance Gap and Achieving Environmental Sustainability
- بررسی پتانسیل چاپ سهبعدی در ساخت اجزای معماری با پیچیدگی بالا
- تحلیل سیستماتیک روشهای رفتارنگاری و پایش ایمنی سدهای خاکی با استفاده از دادههای ابزار دقیق
- ارزیابی تأثیر افزودنی پلاستیک های بازیافتی(PET) بر مقاومت روسازی آسفالتی در برابر شلشدگی ناشی از رطوبت
- زهدانها و پراکسیهای طراحی دیجیتال: چارچوبی برای نوآوری در فرآیندهای طراحی معماری
- شیطان نگاري در روایت هبوط آدم و حوا در کتب مقدس بر اساس نظریه ترامتنیت ژراژ ژنت
- بررسی رابطه هوش مصنوعی و مورفولوژی شهری
- بررسی تاثیر فرم های معماری و فناوری های پیشرفته مواد در طراحی لباس و پارچه با رویکرد پیوند هنر و فناوری
- «بررسی تأثیر عوامل محیطی بر فضای درمانی: تحلیل روانشناختی رفتار و احساسات بیماران»