جست وجوی حلقه های پیوند اجتماعی- فضایی در شهرهای سنتی ایران

نسیم حامد¹ مهسا جلالی راد²

چکیده :
دانش معماری در پی ایجاد بستری مناسب برای بهبود کیفیت زندگی انسان می¬باشد؛ استعدادهای انسان به عنوان موجوی اجتماعی در انس با دیگران شکوفا شده و ارزش¬هایش ارتقا می¬یابد. لذا در مقاله حاضر بهبود تعاملات و روابط اجتماعی عامل بهبود زندگی فردی و اجتماعی انسان شمره شده است. در شهرهای سنتی ایران همواره سلسله مراتب و توالی روشنی بر لایه¬های زیستی انسان ها از فضای خلوت آنها تا فضاهای وسیع شهری حاکم بود و نظمی پیوسته و متوالی در عبور از مسیرها و فضاهای ارتباطی از حیاط به دالان و هشتی، دربند، برزن، مرکز محله، راسته بازار و سرانجام میدان اصلی شهر نمود داشت. این حرکت پیوسته به تفکیک قلمروهای مکانی، تنظیم روابط اجتماعی و حتی احساس امنیت ساکنان یک شهر کمک می¬کرد. سرعت حرکت در فضاهای بینابین لایه¬ها در تمامی مقیاس¬ها کاهش می¬یافت و حتی گاها به سکون می¬انجامید تا محلی درخور برای تعاملات انسانی بوجود آید. این مکان¬ها شامل حیاط (تعاملات درون خانوادگی)، مرکز محله (روابط همسایگی) و میدان شهری (روابط اهالی شهر) پیوندهای اجتماعی-فضایی را مهیا می¬ساخت. با شکل گیری نهضت مدرن ونیاز روزافزون به توسعه شهری، طراحان با انتزاعی نمودن الگوهای شهری (تحمیل بافت شطرنجی به شبکه ارتباط شهری) و ساده¬انگاری روابط انسانی در طراحی، موجب از بین رفتن مابه ازای کالبدی بخشی از مکان-رفتارها گشته¬اند. پژوهش حاضر که در صدد معرفی این مکان¬هاست بواسطه ماهیت خود در زمره پژوهش¬های کیفی قرار می¬گیرد و با رویکردی پدیدارشناسانه و روش تحلیل تاریخی صورت گرفته. با نگاهی به کالبد شهرهای سنتی ایران و یاداوری ارزش¬ها و معیارهای آنها سعی در تحلیل سلسله مراتب و الگوهای رایج دارد تا ضمن بررسی تطبیقی و نقد برخی نظریه¬های شهرسازی مدرن، وجوه اشتراک و تمایزات آنها را مشخص نموده و به تبیین الگوی حلقه¬های پیوند اجتماعی- فضایی و چگونگی استفاده از آنها برای جلب نظر طراحان، به احیای فضاهای شهری پویا و سرزنده هماهنگ با فرهنگ بومی ایرانی بپردازد.

کلمات کلیدی : سلسله مراتب گذر شهرهای سنتی ایران تعاملات اجتماعی مردم

---

زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : معماری
محل انتشار : اولین کنفرانس بین المللی و دومین کنفرانس ملی به سوی شهرسازی، معماری ،عمران و هنر دانش بنیان
آدرس وب سایت کنفرانس : kbuaca.ir
کد IOI مقاله : XBGK-EAHEG
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XBGK-EAHEG
نمایش چکیده انگلیسی : https://isnac.ir/SA/XBGK-EAHEG

سایر مقالات ارائه دهنده

1. جست وجوی حلقه های پیوند اجتماعی- فضایی در شهرهای سنتی ایران

سایر مقالات محل انتشار

1. بررسی تاثیرات دیوار سبز هوشمند در کاهش مصرف انرژی و بهبود کیفیت هوای داخل ساختمان
2. ارزیابی کیفیت فضای عمومی شهری بر اساس مدل مکانPPS نمونه موردی: محله بالاکفت شیراز
3. بررسی اصول زمینه گرایی برای طراحی معماری مرکز نمایشگاهی و گردهمایی
4. عنوان مقاله: بررسی عوامل موثر شهر هوشمند بر ایجاد سیستم حمل و نقل پایدار با رویکرد اقتصاد سبز
5. شناسایی مولفه های پدافند غیر عامل درشهر های جدید(نمونه موردی شهر پردیس)
6. تاثیر خدمات بینراهی همهشمول(دسترس پذیر) مبتنی بر فناوری دانش بنیان در توسعه گردشگری افراد دارای معلولیت
7. Reconstruction of old and historical monuments with tourism approach and Entrepreneurship with create a historical cultural path (Case Study of Shariati St. Hamedan)
8. اثرات تکنولوژی و فناوری در مدیریت و برنامه ریزی شهری
9. بررسی تأثیر مؤلفه‌های کالبدی بر احساس امنیت در فضاهای عمومی(مطالعه موردی: محله فردوسی و بهارستان، منطقه 12 شهر تهران)
10. بررسی مولفه های ادراک فضای معماری در حوزه بساوش پذیری کودکان سنین 7 تا 12 سال
11. جست وجوی حلقه های پیوند اجتماعی- فضایی در شهرهای سنتی ایران
12. ارزیابی و رتبه بندی موانع کارآمدی سیستم تشخیص صلاحیت اشخاص حقوقی (طراح و ناظر) نظام مهندسی ساختمان وشرکتهای مهندسین مشاور
13. بررسی میزان تأثیر ویژگیهای طراحی فضاهای بازی بر افزایش حس امنیت در کودکان و والدین.
14. بررسی تاثیر فرم فضا در الگو های حرکتی کاربران پیاده با استفاده از مدلسازی سه بعدی در محیط نرم افزار رویت و افزونه اینسکیپ
15. ارزیابی اصول و معیار های مکانیابی مراکز تجاری (منطقه 5 تهران) نمونه موردی: مگامال شهرک اکباتان