تصور و شناخت نظم کیهانی و پیدایش آن در معماری سنتی و تکامل آن

فاطمه بهفر1 مریم اسکندری2 امید بهمیاری3

چکیده :
یکی از مهم ترین موضوعات معماری در چند دهه گذشته مقوله فضا و حس مکان است. از نظر پیتر زومتر: اتمسفر فضا یک حالت شهودی است،که با حضور یافتن درآن درک می¬شود و تابع عواملی می¬باشد، که بطور ناخودآگاه بصورت نظم و یا حتی بدون نظم باعث بوجود آمدن پدیده¬هایی شده که در معماری آن را فضا می¬خوانیم. ،همانطور که از دوران پیش از یونان هم نظم به عنوان اصلی¬ترین ویژگی عالم در تمامی نگرشهای رایج مطرح بوده است. نظم در معماری به خصوص در معماری سنتی ایران نقش بسیار کلیدی را ایفا کرده است، از طرفی حالت شهودی که در معماری سنتی بوجود می¬آید نیز دلالت بر فضای معماری سنتی را دارا می¬باشد. قرنهاست که دانشمندان برای رسیدن به تعریف مشخصی از نظم در تلاش هستند، در واقع ایده نظم بر اساس تعریفی است که در زیست شناسی مطرح شده است. اما زوی معتقد است: فضای معماری به مثابه حرکت در فضاست . زوی بر این اصل اعتقاد دارد: به چیزی فضای معماری گفته می¬شود که بتوان در آن حرکت کرد. آنچه که در آن حرکت صورت نگیرد در مقیاس معماری جای نمیگرد. در این مقاله ابتدا مروری بر نظم و بی نظمی فضا و سپس مطالعه آن را با دید علوم عرفان و فلسفه انجام شده، در ادامه ابعاد حس مکان و فضا را هم به صورت جدا و هم در ترکیب با یکدیگر مطالعه می¬کنیم، و در آخر نتایج تحقیق بر این است که می¬توان با شناخت اصول در نظم کیهانی و بررسی آن در معماری سنتی، به سیاقی دست یافت که در طراحی معاصر موجب ایجاد مکانهایی با درجاتی بالا از حس مکان شوند. این مقاله نه به منظور مطالعه تطبیقی دستآوردهای علمی با احکام و شرایع دینی را دارد و نه به توضیح معماری حال و گذشته از منظر نظم و بی نظمی پرداخته است، بلکه سعی دارد توجه و تأثیر مسله¬ی نظم و بی نظمی را از نگاه انسان به فضا در معماری سنتی مبذول دارد. هدف این پژوهش قبول دیدگاه دینی درباره نظم در مرتبه معرفت و ایجاد هماهنگی بین نظم و بی نظمی، و ضرورت آن در معماری دوران معاصر است.

کلمات کلیدی : نظم حس مکان معماری سنتی معماری معاصر


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب
آدرس وب سایت کنفرانس : 2icacu.ir
کد IOI مقاله : XECZ-HEEDZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XECZ-HEEDZ

سایر مقالات محل انتشار
  1. سرزندگی مکان‌های تاریخی در جذب گردشگر
  2. باززنده‌سازی حریم سایت قلعه مزایجان شهرستان زرین‌دشت با تاکید بر سرزندگی مکان‌های تاریخی در جذب گردشگر
  3. مدل سازی پیش‌بینی فشار بیش از حد هوا ناشی از انفجار در پروژه های عمرانی با استفاده از روش های هوش مصنوعی محاسباتی
  4. بررسی زهکش سد آمند(آمند2-مسیل آمند) با استفاده از نرم افزار (SEEP/W)
  5. بررسی الگوی تولید ایمن و پاک تر با رویکرد سه مولفه آموزش HSE- بهبود مهندسی تجهیزات-مدیریت منابع درصنایع غذایی
  6. تاثیر گرافیک محیطی فضای شهری بر فرهنگ و هویت افراد
  7. بررسی اثرات گرافیک محیطی فرودگاه امام خمینی(ره) بر آرامش روانی مسافران
  8. تحلیل الگوهای فرمی بناها باتوجه به شرایط اقلیمی و نقش آنها در بهینه سازی مصرف انرژی
  9. بررسی ابعاد سلامتی نور روز دریافتی از پنجره جهت افزایش سلامت ساکنین در فضاهای مسکونی
  10. بررسی عوامل موثر بر نور روز دریافتی در فضاهای مسکونی و تاثیر آنها بر سلامتی ساکنین از طریق طراحی معماری
  11. تأثیر معیارهای محیط کالبدی بر رشد صفات خلاقیت (نگاهی بر تحقیقات انجام‌شده در حوزه معماری)
  12. تبیین ارکان زیبایی شناختیِ تحلیل آثار موسیقی سنتی ایران بر اساس مفاهیم فلسفی و عرفانی حکمت اشراق سهروردی
  13. ارزيابي كاربرد معماري ديجيتال در فرآيند طراحي
  14. بررسی تاثیر عناصر بصری فضاهای شهری بر ارتقاء سرزندگی در پیاده راه ها نمونه موردی : پیاده راه چمران شیراز
  15. بررسی اثرات توسعه درون زا در بافت های فرسوده شهری با رويکرد رشد هوشمند