جستجو
سیر تحولات نظام هندسی الگوهای خانه در معماری ایرانی (دوره قبل و بعد از اسلام) تا دوره قاجاریه
فرشاد حاتمی برق1 بهروز منصوری2 سیدمصطفی مختاباد امرئی3 لیلا زارع4
چکیده :
بیان مساله: تحولات تدریجی الگوی شکلی معماری بناهای مسکونی از دوره قبل از اسلام(دوره ساسانی) بصورت کهن الگو در قالب تخت نشین و چهارصفه در کاخ ها، کاروانسراها، مساجد و بناهای مسکونی طبقه اجتماعی خاص و عام نمود یافته است و بطور تدریجی در سلسلههای مختلف تاریخی تا دوره قرن چهارم هجری قمری از نظام الگوهای شکلی مشخص تبعیت نموده است. در این مقاله سعی بر تبیین سیر تدریجی طراحی چیدمان فضایی و نظم هندسی خانه¬های مسکونی در دورههای قبل و بعد از اسلام و شکل گیری تحولات در مسکن دوره قاجار خواهیم داشت.
فرضیه پژوهش: بسیاری از بناهای تاریخی دوره قبل از اسلام و بعداز اسلام از الگوی چهارصفه به عنوان پایه شکلگیری و چیدمان فضاهای پیرامونی با کاربری متفاوت پیروی می نمایند و این در شرایطی است که در اکثر خانههای دوره قاجار پیروی از الگوی شکلی چهارصفه و حیاط مرکزی در ترکیب با هم مشاهده شده است.
هدف پژوهش: از آنجایی که آخرین دوره تاریخی الگوی مسکن در مراجع و منابع را دوره قاجاریه نام برده اند، لازم است که بررسی مقتضی در خصوصیات معماری و نمونه بناهای مسکونی دوره تاریخی انجام پذیرد. از جمله موارد قابل توجه در مطالعات مربوط، عرصه¬بندی فضاها و کارکردهای فضایی و بررسی مولفه¬های نظم هندسی بنا در دوره تاریخی مذکور بوده است. بنابراین از اهداف تحقیق میتوان به خوانش پلان در سیر تحولات تاریخی معماری سنتی ایران از نظر نظام هندسی و چیدمان فضایی و بازخوانی چیدمانفضایی در مسکن ایرانی از نتایج خوانش سبکزندگی دوره سنت اشاره نمود.
روش پژوهش: برای رسیدن به اهداف از روش توصیفی-تحلیلی و مطالعات کتابخانهای و قیاسی بهره گرفته شده است. از نظر تاریخی نمونه بناهای دوره های قبل و بعداز اسلام که دارای کاربری کاخ و مسکونی- تشریفاتی داشته اند انتخاب شده است و مقایسه ای از نظر خصوصیات عناصر فضایی و الگوی شکلی پلان بعمل آمده است.
نتیجه گیری: نتایج تحقیق نشان می¬دهد که نمود الگوهای شکلی از نوع چهارصفه و چهارایوانی و حیاط مرکزی در اواخر دوره قبل از اسلام با هم ترکیب شده است و در دوره بعد از اسلام در قالب الگوی شکلی فضاهای مذهبی و سپس مسکونی طبقه خواص و عوام تا دوره صفویه و قاجار(بصورت دو حیاط مجزا در فضای اندرونی و بیرونی) و فضاهای با کارکرد عرصه عمومی و خصوصی تغییر یافته است.
کلمات کلیدی : نظم هندسی چیدمان فضایی الگوی شکلی الگوی توده فضا
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : دهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 10icsau.ir
کد IOI مقاله : XKHE-AZEZBZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XKHE-AZEZBZ
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/XKHE-AZEZBZ
سایر مقالات ارائه دهنده
سایر مقالات محل انتشار
- پیشرفتها و چالشها در کاربرد هوش مصنوعی در مهندسی عمران: یک بررسی جامع
- ارزیابی روشهای مختلف نوفهزدایی در حوزه فرکانس در شناسایی سازههای خمشی
- مقایسه پارامترهای آموزش شبکه عصبی جهت نوفه زدایی در شناسایی سیستم
- بررسی و مروری کامل بر حفاظت میراث آثار تاریخی معماری در روند توسعه شهری و جامعه ی مدرن
- بررسی و تحلیل معماری سنتی ایران در خانه های بافت قدیمی
- بررسی موانع انتقال تکنولوژی میان دانشگاه و صنعت با استفاده از روش TOPSIS
- نقش استانداردهای ساختمان های سبز و مصالح سبز با رویکرد توسعه پایدار و محیط زیست در صنعت ساختمان
- ارائه مولفه های موثر در طراحی هتل بیمارستان تخصصی با تاکید بر گردشگری درمانی در شهر مشهد
- تبیین همبستگی فرم معماری کهن در معماری معاصر بناهای فرهنگی ایران(نمونه موردی: ساختمان تئاتر شهر و موزه هنرهای معاصر)
- تحلیل رمزگان ارسیها در معماری اسلامی (نمونه مطالعاتی؛ خانه زندیه چالشتر)
- Assessing the Contemporary Landscape of Building Information Modeling (BIM)
- معماری معاصر، سبک شناسی و فناوری های نو
- برخی راهکارهای طراحی داخلی برای کلینیک تخصصی کودکان اوتیسم با رویکرد هنردرمانی
- نقش مسیر گردشگری در پیوند عناصر با ارزش تاریخی-باستانی و اثرات فضایی آن، مطالعه موردی: شوش دانیال
- تحلیل زمینه های موثر در تاب آورسازی کالبدی سکونتگاه های شهری، مطالعه موردی: بافت تاریخی - قدیمی شهر خرم آباد