پیام رسان بله
جستجو
گونه‌شناسی گنبدها در معماری ایران پس از اسلام
فاطمه حکم‌آبادی1 جواد امین خندقی2
چکیده :
در معماری ایران، گنبد پیشینه‌ای کهن دارد. دلایلی مانند کمبود چوب‌های بلد و محکم در اقلیم نیمه‌خشک باعث شد که از هزاران سال پیش ساکنان این سرزمین پوشش گنبدی را در بناهای کوچک به‌کار برده و رفته‌رفته فن ساخت انواع بزرگ آن را بیاموزند. با ظهور اسلام معماران بیزانسی و ایرانی در معماری اسلامی سازه گنبد را وارد کردند. در این پژوهش، انواع گنبدها در معماری ایران در دوره اسلامی بررسی می‌شود. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و ماهیت آن، توصیفی - تحلیلی است. روش گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای به همراه مشاهده تصاویر و تحلیل، با روش کیفی انجام شده است. همچنین، شیوه نمونه‌گیری، غیرتصادفی و گزینشی است. این پژوهش نشان می‌دهد که گنبد تک پوسته، به پوشش گنبدی گفته می‌شود که فقط یک پوسته باربری داشته باشد. از قدیمی‌ترین گنبدهایی است که در ایران به‌کار رفته است و تاریخ گنبدسازی در ایران با آن آغاز می‌شود. گنبدی که با دوپوسته باربری نزدیک به هم که در بخش زیرین خود دست‌کم از پاکار تا شکرگاه مشترک‌اند گنبد دوپوسته پیوسته نامیده می‌شود و این دوپوسته مانند سازه‌ای منسجم و یکپارچه رفتار می‌کنند. از سده پنجم ه.ق در ایران گنبدهای دو پوش گسسته ساخته شد. یکی از ویژگی‌های اصلی در معماری اسلامی، طاق‌های متعلق متنوع، یا همان مقرنس است. توسعه و پیشرفت اواسط قرن دهم در دو منطقه مرکز شمال آفریقا و شمال شرقی ایران، دوسویه گسترده وسیعی که دارالاسلام را تشکیل می‌داد. گنبد رک می‌تواند تک پوسته یا چند پوسته باشد که اگر چند پوسته باشد پوشش داخلی آن معمولاً «بیز» یا نیم کروی است. گنبد اورچین نوعی گنبد از خانواده گنبدهای رک به‌صورت پله پله‌ای (رک مضرس) است که مانند کله‌قند مضرس با ارتفاع زیاد ساخته می‌شود. در این نوع از گنبد قسمت‌های فوقانی، پس‌نشین‌های یکنواخت روی قسمت‌های تحتانی قرار می‌گیرد. ارتفاع این نوع گنبد از سایر گنبدها بیشتر است.
کلمات کلیدی : گنبد تزئینات معماری اسلامی معماری ایران
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : هنرهای ایرانی اسلامی
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی ابعاد نوآوری در هنرهای اسلامی و صنایع دستی
آدرس وب سایت کنفرانس : 5ircica.ir
کد IOI مقاله : AZEE-AZEHHK
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AZEE-AZEHHK
سایر مقالات ارائه دهنده
سایر مقالات محل انتشار
- بررسی نقش میانجی‌گری عشق به برند و اعتماد به برند در تاثیر تجربه برند بر وفاداری به برند (مورد مطالعه: مشتریان محصولات رضوی در شهر مشهد)
- طراحی تالار موسیقی در شهر ارومیه با رویکرد تعاملات اجتماعی
- خفاء و تاریکی ذاتی از نظر ملاصدرا با توجه به تفسیر حدیث کنز مفتی
- تحلیل زیباشناختی سبک پرتره‌نگاری معاصر ایران
- گونه‌شناسی انواع تزئینات در معماری دوره صفوی
- گونه‌شناسی گنبدها در معماری ایران پس از اسلام
- بررسی سیاست های محیط زیستی در سطح جهانی ، ملی و صنعت در بخش حمل ونقل
- مطالعه تطبیقی ارتباط فرم و هویت بخشی در طراحی مد اجتماع بانوان در دوران قبل و بعد از انقلاب اسلامی ایران
- سیر تحول وموازنه‌سازی عناصر سنتی با نوآوری‌های مدرن طراحی معماری در موزه های آثار باستانی ایران
- مطالعه سیر تطور تاریخی باغ ایرانی در دوره‌های هنر ایران
- بازشناسی تاریخچه معماری مسکونی و باغ در مشهد
- بررسی شکاف بین وضعیت مطلوب و موجود شایستگی های کارآفرینانه معماران از دیدگاه متخصصین
- معماری اسلامی: پلی میان گذشته و آینده در راستای شکل‌دهی تمدن نوین اسلامی
- واکاوی عناصر اگزیستانسیالیسم در هنر معاصر
- مطالعه جایگاه اگزیستانسیالیسم در ادبیات معاصر ایران