تدوین «نظام شاخص های حکمت بنیان»، حلقه مفقوده تحقق آرمانشهر اسلامی- ایرانی به عنوان بستر کالبدی تمدن نوین اسلامی- ایرانی

احسان خیام باشی1

چکیده :
آرمانشهر مطلوب زندگی همواره از آمال و آرزوهای همه مکاتب در تمدنهای بشری بوده است، که اگر چه نه به شکل کامل ولی در حد مقدورات در طراحی، ساخت و شکل گیری شهرهای تحت سیطره جهان بینی و ایدئولوژی های گوناگون از گذشته تا حال نمود پیدا کرده است. بی تردید ظرف تمدنی شهرها تا حد زیادی بر مظروف سبک زندگی شهروندی اثرگذار می باشد و حرکت به سمت هدف غایی جهانبینی حاکم بر کالبد شهر را در ضمیر ناخودآگاه شهروندان، تبلیغ و تسهیل می نماید، لذا در بسترسازی تحقق تمدن نوین اسلامی مطابق با «گام دوم انقلاب» نیز، تلاش در خلق شهر اسلامی- ایرانی با کشف و باز آفرینی ارزشهای کالبدی- فضایی با بهره گیری از ظرفیت های روزآمد در برنامه ریزی شهری ضروری می باشد. پژوهش حاضر ضمن بررسی ریشه های عدم توفیق برنامه ریزی و طراحی و پیاده سازی شهر اسلامی ایرانی و تعیین نظام شاخص های حکمت بنیان به عنوان عامل اصلی ناکامی ها، طي هفت گام مدلی عملیاتی و حکمت بنیان از شهر مطلوب اسلامي در عصر حاضر تحت عنوان الگوی شهر طيب بر این اساس را ارائه می نماید. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی با رویکرد بنیادی و از نظر ماهیت و روش کار توصیفی- تحلیلی است و در آن به دو روش اسنادی و پیمایشی اطلاعات مورد نیاز جمع‌آوری‌ و پس از گزینش «شهر طیب» بعنوان مفهوم جامعی از شهر اسلامی، بیش از 2000 شاخص از منابع معتبر اسلامی، آثار تمدنی به جای مانده از گذشته و نظریات اندیشمندان برجسته استخراج و با بررسیهای تکمیلی و مشورت با خبرگان با بکارگیری مرحله اول روش دلفی با سه گردش پرسشنامه در بین 40 نفر از خبرگان که به روش گلوله برفی گزینش شده اند، 43 شاخص کلان تعریف و انتخاب گردید و در مرحله نهایی اهمیت و اولویت این کلان شاخص ها در مدل اجرایی با طراحی پرسشنامه روش دلفی مرحله دوم در قالب طیف لیکرات پنج گزینه ای با دو دور گردش اطلاعات صورت پذیرفت، که نرخ بازگشت 82 درصدی پرسشنامه ها در مجموع بیانگر نقطه قوت نتایج است.

کلمات کلیدی : نظام شاخص های حکمت بنیان شهر اسلامی تمدن نوین اسلامی معماری و شهرسازی اسلامی ایرانی شهر طیب


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : شهرسازی اسلامی، برنامه ریزی، مدیریت و طراحی شهری
محل انتشار : کنفرانس سالانه معماری، شهرسازی، هنر، طراحی صنعتی، ساخت و فناوری حکمت بنیان
آدرس وب سایت کنفرانس : icahu.com
کد IOI مقاله : XKHB-AAAZGE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XKHB-AAAZGE

سایر مقالات محل انتشار
  1. بررسی مدرنیته شدن معماری و شهرسازی
  2. بررسی وضعیت و بحران هویت در معماری و شهرسازی معاصر
  3. بررسی خصلت های نوگرایی در آثار زنان نقاش معاصر ایران دهه 40 و 50 با تأکید بر نوآوری در فرم مبتنی بر نظریه فرمالیستی (بلومزبری)
  4. ‌متاورس؛ دگرگونی و توسعه پایدار در مواضع معماری، شهرسازی، اجتماعی و فضای انسان‌‌ساخت
  5. هنر معماری، حکمت اشراق و شناخت نور (با رویکرد بهره‌گیری از نور طبیعی در بنا)
  6. بررسی مرگِ مولف در چیدمانِ سرزمینِ هیچ کس اثر کریستین بولتانسکی با تکیه بر آرای رولان بارت
  7. بررسی روش‌های تشخیص و ارزیابی آسیب‌پذیری‌های شبکه انتقال آب شرب
  8. اثر فرم ساختمان بر دریافت بهره حرارت خورشیدی: مقایسه ساختمان‌های بانک کار و پست مکانیزه در تهران
  9. مروری بر آسایش حرارتی در فضای باز و عوامل تاثیرگذار بر آن
  10. کنکاشی به تأثیر عوامل محیطی بر یادگیری مشارکتی و مطالعه ی جمعی در آموزش معماری
  11. بررسی اهمیت توسعه فضای سبز در جوامع شهری و نقش آن در ارتقای زندگی شهروندی و کاهش مخاطرات شهرنشینی
  12. تاثیر روانی معماری سنتی بر روی گردشگر
  13. تکامل و اهمیت عکاسی معماری با تمرکز بر مؤلفه‏های مؤثر بر آن
  14. تأثیر آشنایی هنرمندان معاصر با تکنولوژی های فناورانه و دیجیتال در تولید و ترویج آثار هنری مدرن
  15. تأثیر حمایت از صنایع دستی بومی در ترویج و حفظ فرهنگ منطقه ای و اقتصاد پایدار