جستجو
معماری ایرانی و زبان نمادها: بازتاب عرفان حلاج در ساختار و معنا
مصطفی آماده1 زهرا فرزام2
چکیده :
معماری ایرانی–اسلامی با شدت به نمادها و رموز عرفانی پیوند دارد و این مقاله با تمرکز بر سه مفهوم بنیادین در آثار منصور حلاج یعنی نقطه، دایره و بستانالمعرفه، پژوهشی تحلیلی-تفسیرى درباره بازتاب این مفاهیم در ساختار و معناهای معماری ایرانی–اسلامی ارائه میدهد. نقطه نمادِ اصل آفرینش است که در معماری به شکل مرکز گنبد، نورگیر یا محراب ظهور مییابد. دایره نشانه سیر ontological و طواف عارفانه است که در پلانهای گنبدخانه و بقاع شعاعی بازتاب مییابد. بستانالمعرفه، معرفت درونی و سلوک معرفتی است که در باغهای چهارباغ و صحن مدارس اسلامی embodied میشود. روش پژوهش کیفی-تفسیری-رمزی است و با تحلیل متنهای عرفانی و مطالعات تطبیقی، روابط بین مفاهیم حلاج و فرمهای معماری را میکاود. مقاله به عناصر نمادین دیگری چون رنگها (سبز، آبی، طلایی، سفید)، طرحهای هندسی و خطاطی میپردازد و نشان میدهد چگونه این عناصر بر فهم وحدت وجود، نور و رابطه میان ظاهر و باطن در معماری تاثیر میگذارند. تعامل فرم، ساختار و محتوا بهعنوان راهی برای نمایش معنویت در معماری اسلامی–ایرانی بررسی میشود تا بر لایههای چندبعدی معنا تأکید کند. یافتهها نشان میدهند که معماری ایرانی–اسلامی نه فقط فیزیکی است، بلکه زبان نمادینی است برای بیان حکمت عرفانی حلاج. مقاله با مرور ادوار تاریخی، نمادشناسی و مبانی فکری، به فهم ژرف مفاهیم الهام میدهد و فرایادهای پژوهشی آینده را با تأکید بر منابع اصلی تقویت میکند. ملاحظات محدودکننده منابع و پیشنهادهای پژوهشی برای مطالعات آتی نهایتاً ارائه میشود.
کلمات کلیدی : منصور حلاج طواسین نقطه دایره بستانالمعرفه معماری اسلامی ایرانی رمزپردازی عرفانی فرم و معنا
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی
آدرس وب سایت کنفرانس : icarcau.com/3rd
کد IOI مقاله : AACC-AAGCHC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AACC-AAGCHC
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AACC-AAGCHC
سایر مقالات محل انتشار
- Integrating Smart Technology into Sustainable Architecture: Innovations, Benefits, and Future Prospects
- Comparison of Germany s Sustainable Architecture Model with Other European Countries
- حکمروایی شایسته و مشارکت مردمی در توسعه شهری پایدار
- توسعه صنعت گردشگری در جهت توسعه پایدار شهری
- بررسی پیامدهای انفجار و نشت گاز در مخازن جایگاه سوخت فرهنگیان آبادان
- Emotional Sustainability and Place Attachment in Post-Industrial Parks: Duisburg Nord vs. High Line
- فضا به مثابه شخصیت؛ تبیین کارکردهای معنایی مکان در سینمای دراماتیک دهه شصت ایران (مطالعه موردی: فیلم مادر و اجارهنشینها)
- بررسی تاثیر رطوبت در معماری بومی مازندران
- برنامهریزی توسعه گردشگری خلاق در شهر گز با رویکرد ارتقای سرزندگی مورد مطالعه: شهر گز
- سنجش و ارزیابی میزان تحققپذیری طرحهای هادی روستایی (مطالعه موردی: روستای قلعه رَش شهرستان سردشت)
- سطح بندی سکونتگاه های روستایی و تعیین عوامل مؤثر بر توسعه آنها (مطالعه موردی: شهرستان قزوین)
- راهکارهای برون رفت از بحران سیلاب در استان سیستان و بلوچستان
- تأثیر اقلیم سردکوهستانی بر طراحی معماری پایدار: راهکارها و چالشها در طراحی سازگار با شرایط جوی مختلف
- تحلیلی بر نقش باغموزهها در توسعه گردشگری
- Designing multi-purpose furniture for post-disaster temporary shelters and small houses