جستجو
مراتب ذکر از منظر قرآن، حدیث و عرفان، از ذکر زبانی تا ذکر مخفی ذات
ابراهیم جباری منجیلی1
چکیده :
چکیده
ذکر در سنت اسلامی، نه تنها عبادتی زبانی بلکه سلوکی وجودی و حضوری قلبی است که سالک را از غفلت میرهاند و به قرب الهی میرساند. قرآن کریم و احادیث نبوی بر اهمیت ذکر، بهویژه ذکر خفی، تأکید دارند و عرفای اسلامی با تحلیل و تبیین مراتب آن، راهی برای عروج روحانی ترسیم کردهاند. این مقاله با رویکردی تحلیلی ـ توصیفی، مراتب ذکر را از منظر قرآن، حدیث و آثار عرفانی بررسی میکند. بدینسان، چهار مرحلهی اصلی ذکر: 1) ذکر زبانی، 2) ذکر قلبی، 3) ذکر روحی و 4) ذکر مخفی ذات، معرفی و با شواهد قرآنی، روایی و اقوال عرفا مانند: جنید، خواجه عبدالله انصاری و خرقانی تبیین میشود. همچنین جلوههای شعری این مراتب در آثار سعدی و مولوی و حافظ بهعنوان بازتاب ادبی تجربهی عرفانی ذکر، مورد تحلیل قرار میگیرد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که ذکر در بالاترین مرتبهی خود، از لفظ و اندیشه فراتر میرود و در «ذکر مخفی ذات» به حضور ناب الهی و اتحاد ذاکر و مذکور منتهی میگردد. این مقاله در نهایت، جایگاه ذکر را بهعنوان محور اصلی سلوک عرفانی و حلقهی اتصال میان معرفت نظری و تجربهی شهودی نشان میدهد.
واژگان کلیدی: ذکر، ذکر مخفی، عرفان اسلامی، قرآن، حدیث، حافظ، مولوی
______________________________________________________________________________
E.Jabbari03@umail.umz.ac.ir
کلمات کلیدی : واژگان کلیدی ذکر ذکر مخفی عرفان اسلامی قرآن حدیث حافظ مولوی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : فیزیک
محل انتشار : دومین کنگره بین المللی علوم مهندسی و توسعه شهری پایدار
آدرس وب سایت کنفرانس : dtuconf.com
کد IOI مقاله : AAAB-ABADEB
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAAB-ABADEB
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAAB-ABADEB
سایر مقالات محل انتشار
- Advanced Wound Dressings Using Electrospinning Technology
- ادبیات: هنر کلامی، معماری: هنر بی کلام
- بررسی تاثیر زیبایی شناسی در معماری بر بهزیستی- روان شناختی ساکنین نمونه موردی: ساختمان های مسکونی بلند مرتبه مشهد (مطالعه مروری)
- بازگشت به ریشهها: تلفیق سنت و مدرنیته در معماری مسکن برای ارتقای کیفیت زندگی
- A review on Impacts of climate change on rangelands Soil surface water content, albedo, vegetation cover, vegetation distribution
- طراحی مجتمع مسکونی با رویکرد معماری پایدار
- Modified polyethylene terephthalate membrane for extraction of polycyclic aromatic hydrocarbons
- ادغام فناوری های نوین با روش های سنتی معماری در مجموعه های مسکونی کاشان
- Energy Optimization in Nanoelectronic Circuits Using Reinforcement Learning
- Automated Design of Smart Nanoelectronic Sensors Using Generative Adversarial Networks
- (معماری سبز و همزیستی با طبیعت، گامی به سوی پایداری (نمونه موردی: ساختمان شهرداری در سوئد))
- A Review of Dust Storm Trends in Major Middle Eastern Cities and the Influence of Meteorological Parameters (2015–2025)
- Proposing Climatic Design Strategies for Residential Buildings in Iran’s Hot and Humid Climate Using Climate Consultant Software: A Case Study of Chabahar City
- تحلیل ویژگی و اصول معماری همساز با اقلیم ساختمان های مسکونی در اقلیم گرم و خشک ( مطالعه موردی شهر کاشان )
- Analysis of Environmental Justice in the Development of Sustainable Urban Landscapes: A Case Study of Zanjan City, Iran