باغ گلشن طبس نگینی سبز و تاریخی در کویر ایران: بررسی اهمیت ظرفیتها و جاذبه‌های گردشگری و زیست محیطی آن در توسعه پایدار خراسان جنوبی

فرهود گل محمدي1

چکیده :
باغ گلشن یکی از جاذبه‌های تاریخی و گردشگری طبس است، که سالانه گردشگران زیادی برای دیدنش به طبس سفر می‌کنند. باغ زیبا و تاریخی گلشن که امروزه به یکی از زیباترین باغ‌های ایرانی تبدیل شده پیشینه‌ی ساختش به دوران زندیّه و قاجاریّه برمی‌گردد و در گذشته باغ گلشن عملکرد حکومتی داشته است. باغ در فرهنگ و هنر ایرانی، بخشی جدایی ناپذیر از هویت و شیوه تعامل ایرانیان با طبیعت است. طرح کاشت و پوشش گیاهی، بخش مهمی از موجودیت یک باغ است اما از آنجایی که پوشش گیاهی باغ عنصری است زوال پذیر و جایگزینی و مرمت آن به مانند آثار معماری، به سهولت امکان پذیر نیست، لزوم بررسی گذشته گیاهی باغ به عنوان عنصر تاریخی زنده باغ، در کنار بررسی اولیه الگو آن، اهمیت ویژه ای دارد. استفاده از پوشش گیاهی در اطراف ساختمان‌ها و محل سکونت بسیار تاثیرگذار است. حتی در مناطقی که دارای گره‌ی ترافیکی هستند، استفاده از پوشش گیاهی باعث کمتر کردن سر و صدا در آن منطقه و حتی کمتر کردن آلودگی هوای ناشی از ترافیک می‌شود. باغ تمثیلی است از بهشت موعود آئین‌های مختلف و نشانی از تعلق آدمی به زیبایی‌های این جهان است. مفهوم معمارانه باغ، بازتاب حس مکان است و باغ تصویر کلی کیهان را به نمایش می گذارد. این مفهوم از راه هندسه رنگ و ماده به حیطه حواس در می‌آید بنابراین باغ در جهان بینی مشرق زمین ایران، هندسی طراحی می‌شود. در تمام شهرها و روستاهای ایران به‌خصوص در مناطقی که دارای قنات هستند باغ ایرانی یا باغسرای ایرانی وجود داشته‌است. معماری باغ ایرانی از دیرباز شهرت جهانی داشته و نقش پررنگی در معرفی معماری و فرهنگ ایران در جهان ایفا کرده است. باغ ایرانی نماد زندگی در کشوری است که همیشه خطر خشکسالی آن‌ را تهدید می‌کرده و با این وجود تا امروز پا برجا مانده است. بسیاری از نظریه‌پردازان باغ ایرانی را تمثیلی زمینی از بهشت وعده داده شده پروردگار در کتب مقدس می دانند، و عناصر تشکیل دهنده آن یادآور خانه ابدی انسان است. دلایل آن را می‌توان به صورت زیر فرض کرد: اقلیم گرم و خشک و گرمای سوزان آفتاب و همچنین خاطره بد کویر و بیابان‌های خشک باعث ایجاد این علاقه شده‌است. وضعیت اقلیمی این منطقه، آن چنان جلوه بدی در ذهن ایرانیان ایجاد کرده، که کویر را جای دیوان و ددان دانسته، در مقابل، بهشت را همیشه باغی سرسبز و خرم تصور کرده‌اند. به همین دلیل باغ در ایران محیطی مقدس به‌شمار می‌آید. در این مقاله نویسنده با توجه به بازدیدهای متعدد و زیادی که از باغ گلشن شهرستان طبس از 1378 تا کنون داشته است همین طور تحصیل و تدریس مباحث علوم محیط زیست، گردشگری، آب، کویر، دانش بومی، فرهنگ... توسط نویسنده در سه دهه گذشته و ...و تألیف کتابهای انگلیسی با انتشارات بین المللی اروپا در این موارد، منجر به نوشتن این مقاله از منابع کتابخانه ای متعدد و تجارب شخصی نویسنده گردیده است و به بررسی ابعاد مختلف موجود در باغ تاریخی گلشن طبس و اهمیت ظرفیتها و جاذبه‌های گردشگری و زیست محیطی آن در توسعه پایدار این شهر کویری می پردازد.

کلمات کلیدی : باغ تاریخی گلشن طبس اهمیت ظرفیتها جاذبه‌ها گردشگری زیست محیطی بوم شناختی فرهنگ توسعه پایدار


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : توریسم ، گردشگری ، طبیعت گردی و توسعه پایدار
محل انتشار : نهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران
آدرس وب سایت کنفرانس : 9icsda.ir
کد IOI مقاله : ABFF-ABDFKD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABFF-ABDFKD

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. نقش صنایع دستی و اکوتوریسم در توسعه پایدار و اشتغالزایی منطقه روستای چهارده بالا شهرستان بیرجند از دیدگاه مردم محلی
  2. بررسی اثرات اقتصادی و اجتماعی دهیاری ها در بخش جلگه زوزن شهرستان خواف
  3. سیر تکاملی برنامه های ترویج و توسعه کشاورزی و روستایی هندوستان از دوران استعمار بریتانیا تا شکوفایی امروز (با نگاهي بر نتایج و خط مشی های کنگره ترویج و آموزش کشاورزی 2014 برای این سیستم)
  4. بررسی موانع و راهکارهای توسعه و ترویج کشت¬های گلخانه¬ای در شهرستان زابل
  5. بـررسی پـیـا مـدها و اثـرات اجـرای طـرح هـادی روستایی (مطالعه موردی روستاهای فـورخاص و دره عبـاس شهرستان درمیـان استان خراسان جنوبی)
  6. بـررسی اثرات توسعه اي تعاونی روستایی زنان خراشاد بيرجند در توانمندسازی، ایجاد اشتغال، حفظ محیط و ماندگاری مردم محلی
  7. ‎ اكوتوريسم راهکاری مناسب در‎ ‎توسعه پایدار خراسان جنوبی‎ ‎‏(مطالعه موردی: تالاب كجي نمكزار شهرستان نهبندان)‏
  8. نقش بازارچه های محلی و روزانه در افزایش رضایت مصرف کنندگان ‏ و درآمد تولیدکنندگان محصولات کشاورزی در استان های گیلان و ‏خراسان جنوبی
  9. بهره وری منابع آب در شرایط جهانی شدن اقتصاد در کشورهای جهان ‏دارای منابع آبی مشترک ( نگاهی بر تالاب بین المللی هامون)‏
  10. ارزیابی نیازهای آموزشی- ترویجی گاوداران پرورش دهنده گاو شیری ‏ در مجتمع دامداری شهر اسلامیه استان خراسان جنوبی
  11. بررسی نقش شرکت سهامی زراعی ایثارگران دشت خوشاب در ایجاد اشتغال و توسعه پایدار، امنیت و ماندگاری روستاییان و بهره برداری از منابع آبی مشترک در مناطق مرزی شهرستان سربیشه استان خراسان جنوبی
  12. نگاهی بر جنگ های آب و حقوق و قوانین بین المللی در مدیریت منابع آبی (همراه بررسی وضعیت روستاییان در شرایط خشکسالی های اخیر در حوضه های آبی زاینده رود و جنوب شرق کشور)
  13. نگاهی بر ظرفیت ها و اثرات طرح گردشگري روستاهای چنشت و مزارکاهی در بهبود كيفيت زندگي، اشتغال، امنیت و مسكن مردم محلی شهرستان سربیشه استان خراسان جنوبی
  14. بررسی دیدگاههای مردم محلی در مورد اثرات اقتصادی- اجتماعی- فرهنگی گردشگری و خانه های دوم در روستای خرو شهرستان طبس
  15. A viewpoint toward rural women participation for entrepreneurship, empowerment and sustainable development in boundary regions in south-east of Iran
سایر مقالات محل انتشار
  1. بررسي اثر سوپرجاذب بر میزان رشد ریشه چمن چچم (Lolium perenne cv. Barbal)
  2. نقش سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در بهینه‌سازی فرآیند اکتشاف منابع معدنی
  3. ردیابی تصویری بیماری‌های گیاهی قارچی در کشاورزی دقیق
  4. مروری بر مزایا و چالش های ممکن در راه افزایش جمعیت جهان و بررسی راه هایی برای تسهیل زندگی در سیاره مریخ
  5. اثر ترکیبات بیوشیمیایی بر ارزش تغذیه ای و خواص حسی مواد غذایی
  6. غذاهای سلولی و تولید گوشت مصنوعی
  7. پهنه‌بندی خطر،ابزاری برای توسعه گردشگری ایمن با تاکید بر زمین لغزش مورد مطالعه : نیمه غربی استان چهارمحال و بختیاری
  8. Drought: A climate change threat to environmental stability and biodiversity (A comprehensive review)
  9. بررسی تاثیر نانولیپوزوم‌ها در بهبود جذب ویتامین‌ها و پروبیوتیک‌ها در محصولات لبنی
  10. نقش فناوری اطلاعات در بهینه‌سازی سامانه‌های حمل‌ونقل پایدار: تأثیر مدیریت هوشمند ترافیک و تحلیل داده‌ها بر کاهش آلودگی هوا و ارتقای سلامت شهری
  11. نقش زنجیره ارزش دیجیتال در ارتقای خدمات کشاورزی شواهدی از اقتصادهای نوظهور
  12. Artificial intelligence and machine learning for the optimization of pharmaceutical wastewater treatment systems: a review
  13. فیتوشیمي و خواص آنتي اكسیداني جمعیت هاي خزه Thamnobryum alopecrum در ایران
  14. استفاده ازفناوری هوش مصنوعی درکیفیت بخشی منابع آبی
  15. ارزیابی وضعیت پر به عنوان یک شاخص بصری در ارتباط با وضعیت سلامت ، خوراک مصرفی و وضعیت مدیریتی در پرورش جوجه های گوشتی