واکاوی راهکارهای معماری پایدار در بستر معماری بومی و سنتی ایران

ماریا حسین پورنادر1

چکیده :
با توجه به بحران انرژی و تغییرات اقلیمی در دهه اخیر، ضرورت بازنگری در الگوهای ساختمانی معاصر برای دستیابی به پایداری محیطی بیش از پیش احساس می‌شود. معماری سنتی ایران، حاصل قرن‌ها تجربه زیسته در اقلیم‌های متنوع، گنجینه‌ای از راهکارهای هوشمندانه و کم‌مصرف برای کنترل محیط داخلی است. هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل اصول پایداری نهفته در معماری سنتی ایران و ارائه راهکارهای قابل‌اجرا برای تلفیق آن‌ها با نیازهای معماری معاصر است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اسنادی انجام شده است. ابتدا اصول بنیادین معماری بومی ایران در اقلیم‌های مختلف (به‌ویژه گرم و خشک و معتدل) استخراج گردید. سپس، این اصول با شاخص‌های سه‌گانه پایداری (محیطی، اقتصادی و اجتماعی) مقایسه و تحلیل شدند. مثال‌های شاخص از عناصری چون بادگیر، حیاط مرکزی، دیوارهای ضخیم و جهت‌گیری صحیح ساختمان‌ها مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان می‌دهد که معماری سنتی ایران با تکیه بر طراحی غیرفعال (Passive Design)، توانسته است بدون وابستگی به انرژی‌های فسیلی، آسایش حرارتی و بهره نوری مطلوب را تأمین کند. اصولی مانند «سایه‌اندازی»، «تهویه طبیعی»، «اینرسی حرارتی» و «استفاده از مصالح بومی» از مهم‌ترین مؤلفه‌های پایداری در این سبک هستند. همچنین، ساختار محله‌محور و حریم‌های خصوصی، پایداری اجتماعی را نیز تضمین می‌کنند. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که معماری سنتی ایران دارای پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به پایه‌ای برای معماری پایدار معاصر است. پیشنهاد می‌شود معماران و طراحان، به جای تکرار فرم‌های ظاهری، اصول عملکردی و اقلیمی این معماری را با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و نرم‌افزارهای شبیه‌سازی، بازآفرینی کنند تا به ساختمان‌هایی با ردپای کربن پایین و مصرف انرژی بهینه دست یابند.

کلمات کلیدی : معماری پایدار معماری سنتی ایران طراحی اقلیمی بهینه‌سازی انرژی معماری بومی آسایش حرارتی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری (کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته
آدرس وب سایت کنفرانس : icaeu.ir
کد IOI مقاله : AAHE-ABEKAA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHE-ABEKAA

سایر مقالات محل انتشار
  1. تحلیلی جامع بر مهندسی ارزش در پروژه های پل عابر پیاده مطالعه موردی : پل طبیعت تهران
  2. معماری بیوفیلیک: پیوند دوباره طبیعت و انسان در محیط‌های ساخته‌شده برای ارتقای سلامت
  3. بررسی روش‌های کنترل و رفتارنگاری تونل به کمک ابزاربندی
  4. تحلیل ژئوتکنیکی سازه‌های زیرزمینی
  5. ارزیابی سیستم‌های ابزاربندی و رفتارنگاری در پایش پایداری معادن روباز
  6. توسعه رویکرد جامع شاخص های پایداری مدیریت پروژه از طریق فن تحلیل شکاف (مورد مطالعه: پروژه های ساخت و ساز بوشهر و فارس)
  7. The Role of Smart Buildings in Mitigating the Energy Performance Gap and Achieving Environmental Sustainability
  8. بررسی پتانسیل چاپ سه‌بعدی در ساخت اجزای معماری با پیچیدگی بالا
  9. تحلیل سیستماتیک روش‌های رفتارنگاری و پایش ایمنی سدهای خاکی با استفاده از داده‌های ابزار دقیق
  10. ارزیابی تأثیر افزودنی پلاستیک ‌های بازیافتی(PET) بر مقاومت روسازی آسفالتی در برابر شلشدگی ناشی از رطوبت
  11. زهدان‌ها و پراکسی‌های طراحی دیجیتال: چارچوبی برای نوآوری در فرآیندهای طراحی معماری
  12. شیطان نگاري در روایت هبوط آدم و حوا در کتب مقدس بر اساس نظریه ترامتنیت ژراژ ژنت
  13. بررسی رابطه هوش مصنوعی و مورفولوژی شهری
  14. بررسی تاثیر فرم های معماری و فناوری های پیشرفته مواد در طراحی لباس و پارچه با رویکرد پیوند هنر و فناوری
  15. «بررسی تأثیر عوامل محیطی بر فضای درمانی: تحلیل روان‌شناختی رفتار و احساسات بیماران»