مروری نظام‌مند بر رویکردهای نوین مهندسی ایمنی در مدیریت خطر حریق در بافت‌های فرسوده و پرتراکم شهری

محمد جمشیدی1

چکیده :
بافت‌های فرسوده و پرتراکم شهری به‌واسطه هم‌نشینیِ خطرهای کالبدی، ناکارآمدی شبکه دسترسی و زیرساخت، شکنندگی سازه‌ای و رفتاری، و پیچیدگی حکمرانی، یکی از حساس‌ترین میدان‌های مدیریت خطر حریق هستند. در این بسترها، «حریق» صرفاً یک رخداد فنیِ محدود به یک بنا نیست؛ بلکه پدیده‌ای شبکه‌ای است که از مسیرهای متفاوتی مانند توسعه شعله بین جداره‌ها، شکست کارکردی راه‌های خروج، دودگرفتگی فضاهای نیمه‌باز و معابر باریک، کمبود آب و افت فشار، و اختلال هماهنگی پاسخ اضطراری می‌تواند به بحران شهری تبدیل شود. این مقاله با رویکرد مرور نظام‌مند و با سنتز روایی–تماتیک، مهم‌ترین خانواده‌های رویکردهای نوین مهندسی ایمنی حریق را که در سال‌های اخیر برای چنین بافت‌هایی پیشنهاد یا به‌کار گرفته شده‌اند، یکپارچه می‌کند: از مهندسی مبتنی بر عملکرد و مدل‌سازی چندفیزیکی (دود، حرارت، تخلیه، تاب‌آوری سازه) تا نقشه‌برداری و ارزیابی ریسک در مقیاس محله با داده‌های مکانی، و نیز راه‌حل‌های تلفیقیِ تجهیزاتی–مدیریتی مانند سامانه‌های کشف و اعلام، اسپرینکلرهای موضعی، مدیریت بار حریق، تقسیم‌بندی و کنترل دود، سناریونویسی تخلیه، و برنامه‌های بازرسی و آموزش. خروجی مقاله، علاوه بر طبقه‌بندی انتقادیِ رویکردها و مقایسه توانمندی‌ها/محدودیت‌ها، یک چارچوب مفهومی چندسطحی برای پیوند دادن «تشخیص ریسک»، «کاهش احتمال»، «کاهش پیامد»، و «یادگیری و حکمرانی» ارائه می‌دهد. در نهایت، پیامدهای سیاستی و اجرایی برای شهرداری‌ها و نهادهای ایمنی در ایران، با تأکید بر بافت‌های بازار، مراکز تجاری متراکم، و محلات کم‌دسترسی، جمع‌بندی می‌شود.

کلمات کلیدی : بافت فرسوده مهندسی ایمنی حریق مدیریت خطر مهندسی مبتنی بر عملکرد تخلیه اضطراری کنترل دود تاب‌آوری شهری gis


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مدیریت ریسک و بحران و راه کار های ایجاد مدیریت جامع بحران
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته
آدرس وب سایت کنفرانس : icaeu.ir
کد IOI مقاله : AAHE-ABEKGE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHE-ABEKGE

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
  2. From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
  3. Management of urban water and sewage network using GIS
  4. Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
  5. role of 5g technology in realizing a smart city
  6. The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
  7. Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
  8. Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
  9. Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
  10. Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
  11. The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
  12. بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
  13. ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
  14. Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
  15. Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
  1. تحلیلی جامع بر مهندسی ارزش در پروژه های پل عابر پیاده مطالعه موردی : پل طبیعت تهران
  2. معماری بیوفیلیک: پیوند دوباره طبیعت و انسان در محیط‌های ساخته‌شده برای ارتقای سلامت
  3. بررسی روش‌های کنترل و رفتارنگاری تونل به کمک ابزاربندی
  4. تحلیل ژئوتکنیکی سازه‌های زیرزمینی
  5. ارزیابی سیستم‌های ابزاربندی و رفتارنگاری در پایش پایداری معادن روباز
  6. توسعه رویکرد جامع شاخص های پایداری مدیریت پروژه از طریق فن تحلیل شکاف (مورد مطالعه: پروژه های ساخت و ساز بوشهر و فارس)
  7. The Role of Smart Buildings in Mitigating the Energy Performance Gap and Achieving Environmental Sustainability
  8. بررسی پتانسیل چاپ سه‌بعدی در ساخت اجزای معماری با پیچیدگی بالا
  9. تحلیل سیستماتیک روش‌های رفتارنگاری و پایش ایمنی سدهای خاکی با استفاده از داده‌های ابزار دقیق
  10. ارزیابی تأثیر افزودنی پلاستیک ‌های بازیافتی(PET) بر مقاومت روسازی آسفالتی در برابر شلشدگی ناشی از رطوبت
  11. زهدان‌ها و پراکسی‌های طراحی دیجیتال: چارچوبی برای نوآوری در فرآیندهای طراحی معماری
  12. شیطان نگاري در روایت هبوط آدم و حوا در کتب مقدس بر اساس نظریه ترامتنیت ژراژ ژنت
  13. بررسی رابطه هوش مصنوعی و مورفولوژی شهری
  14. بررسی تاثیر فرم های معماری و فناوری های پیشرفته مواد در طراحی لباس و پارچه با رویکرد پیوند هنر و فناوری
  15. «بررسی تأثیر عوامل محیطی بر فضای درمانی: تحلیل روان‌شناختی رفتار و احساسات بیماران»