مدیریت ریسک حریق در تأسیسات و املاک شهرداری؛ تلفیق رویکردهای مهندسی ایمنی، آموزش شهروندی و برنامه‌ریزی اضطراری

محمد جمشیدی1

چکیده :
حریق در پرتفوی دارایی‌های شهرداری “ از ساختمان‌های اداری، پایانه‌ها و انبارها تا مراکز فرهنگی–ورزشی، بازارچه‌ها و پارکینگ‌ها “ یک «حادثه منفرد» نیست؛ رخدادی است که روی سه لایه به‌هم‌پیوسته شکل می‌گیرد: لایه فنیِ ساختمان و سامانه‌های حفاظت، لایه انسانیِ رفتار کاربران و بهره‌برداران، و لایه مدیریتی–سازمانیِ نگهداشت، انطباق و فرماندهی حادثه. تجربه‌ پژوهش‌های حوزه ایمنی حریق نشان می‌دهد تمرکز صرف بر تجهیزات (مثلاً نصب دتکتور یا اسپرینکلر) یا صرفاً بر آموزش عمومی، هرکدام به‌تنهایی در برابر شکست‌های زنجیره‌ای کافی نیستند؛ آنچه اثر پایدار می‌گذارد، «طراحی مهندسی مبتنی بر سناریو»، «مدیریت چرخه‌عمر دارایی»، و «آمادگی عملیاتی» است که با آموزش هدفمند شهروندی و تمرین‌های منظم اضطراری هم‌افزا می‌شوند. این مقاله با رویکرد مرور نظام‌مند–روایی، ادبیات منتشرشده درباره ارزیابی ریسک حریق در ساختمان‌های عمومی (به‌ویژه بیمارستان‌ها، مجتمع‌های تجاری، و ساختمان‌های اداری)، مدیریت ایمنی حریق، رفتار تخلیه و اثربخشی آموزش/تمرین‌های اضطراری را سنتز کرده و آن را به زمینه مدیریت دارایی‌های شهرداری «ترجمه اجرایی» می‌کند. یافته‌ها در قالب یک چارچوب مفهومی سه‌ستونی ارائه می‌شود: (۱) مهندسی ایمنی و کنترل‌های فنی (حفاظت فعال/غیرفعال، قابلیت اطمینان، تحلیل سناریو و مدل‌سازی تخلیه)، (۲) آموزش و ارتباطات ریسک برای شهروندان و کارکنان (طراحی پیام، سواد ایمنی، تغییر رفتار، آموزش دیجیتال)، و (۳) برنامه‌ریزی اضطراری و فرماندهی حادثه (طرح‌های عملیاتی، تمرین‌های میزکار و میدانی، مدیریت منابع و تداوم خدمت). سپس یک «مدل عملیاتی مدیریت ریسک حریق برای شهرداری» پیشنهاد می‌شود که دارایی‌محور است، شاخص‌پذیر طراحی می‌شود، و قابلیت استقرار در سامانه‌های املاک و نگهداشت شهرداری را دارد. در پایان، ضمن واکاوی شکاف‌های روش‌شناختی و نهادی، مجموعه‌ای از دلالت‌های سیاستی و اجرایی برای ارتقای تاب‌آوری ایمنی در املاک شهرداری ارائه می‌گردد؛ از بازطراحی فرآیند ممیزی و نگهداشت تا حکمرانی داده، مشارکت شهروندی، و تمرین‌های اضطراری مبتنی بر سناریو.

کلمات کلیدی : مدیریت ریسک حریق ایمنی حریق مدیریت دارایی‌های شهری آموزش شهروندی برنامه‌ریزی اضطراری ساختمان‌های عمومی تاب‌آوری شهری


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مدیریت ریسک و بحران و راه کار های ایجاد مدیریت جامع بحران
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته
آدرس وب سایت کنفرانس : icaeu.ir
کد IOI مقاله : AAHE-ABEKGH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHE-ABEKGH

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
  2. From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
  3. Management of urban water and sewage network using GIS
  4. Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
  5. role of 5g technology in realizing a smart city
  6. The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
  7. Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
  8. Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
  9. Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
  10. Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
  11. The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
  12. بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
  13. ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
  14. Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
  15. Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
  1. تحلیلی جامع بر مهندسی ارزش در پروژه های پل عابر پیاده مطالعه موردی : پل طبیعت تهران
  2. معماری بیوفیلیک: پیوند دوباره طبیعت و انسان در محیط‌های ساخته‌شده برای ارتقای سلامت
  3. بررسی روش‌های کنترل و رفتارنگاری تونل به کمک ابزاربندی
  4. تحلیل ژئوتکنیکی سازه‌های زیرزمینی
  5. ارزیابی سیستم‌های ابزاربندی و رفتارنگاری در پایش پایداری معادن روباز
  6. توسعه رویکرد جامع شاخص های پایداری مدیریت پروژه از طریق فن تحلیل شکاف (مورد مطالعه: پروژه های ساخت و ساز بوشهر و فارس)
  7. The Role of Smart Buildings in Mitigating the Energy Performance Gap and Achieving Environmental Sustainability
  8. بررسی پتانسیل چاپ سه‌بعدی در ساخت اجزای معماری با پیچیدگی بالا
  9. تحلیل سیستماتیک روش‌های رفتارنگاری و پایش ایمنی سدهای خاکی با استفاده از داده‌های ابزار دقیق
  10. ارزیابی تأثیر افزودنی پلاستیک ‌های بازیافتی(PET) بر مقاومت روسازی آسفالتی در برابر شلشدگی ناشی از رطوبت
  11. زهدان‌ها و پراکسی‌های طراحی دیجیتال: چارچوبی برای نوآوری در فرآیندهای طراحی معماری
  12. شیطان نگاري در روایت هبوط آدم و حوا در کتب مقدس بر اساس نظریه ترامتنیت ژراژ ژنت
  13. بررسی رابطه هوش مصنوعی و مورفولوژی شهری
  14. بررسی تاثیر فرم های معماری و فناوری های پیشرفته مواد در طراحی لباس و پارچه با رویکرد پیوند هنر و فناوری
  15. «بررسی تأثیر عوامل محیطی بر فضای درمانی: تحلیل روان‌شناختی رفتار و احساسات بیماران»