کاربرد فناوری‌های هوش مصنوعی در بهینه‌سازی مصرف مصالح و کاهش هزینه‌های پروژه‌های ساختمانی: یک مطالعه مروری

محمدصادق صابری1 رضا جمالپور نجم آبادی2

چکیده :
صنعت ساخت‌وساز همواره با چالش‌های اساسی نظیر افزایش پیش‌بینی‌نشده هزینه‌ها، تخصیص نامناسب منابع و تولید حجم بالای ضایعات زیست‌محیطی مواجه بوده است. در سال‌های اخیر، هوش مصنوعی (AI) به‌عنوان یک فناوری تحول‌آفرین برای غلبه بر این محدودیت‌ها و حرکت به سمت توسعه پایدار موردتوجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر باهدف بررسی جامع کاربردهای هوش مصنوعی در بهینه‌سازی مصرف مصالح و کاهش هزینه‌های پروژه‌های ساختمانی به روش مطالعه مروری نظام‌مند و با تحلیل مقالات معتبر علمی منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ انجام شده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که بهره‌گیری از رویکردهایی نظیر یادگیری ماشین (ML)، یادگیری عمیق (DL) و بینایی ماشین، دقت برآورد هزینه‌ها را به میزان چشمگیری افزایش داده و با پیش‌بینی دقیق تقاضا، از انبارش مازاد مصالح جلوگیری می‌کند. همچنین، یافته‌ها حاکی از آن است که تلفیق هوش مصنوعی با فناوری‌هایی نظیر مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM)، اینترنت اشیا (IOT) و دوقلوهای دیجیتال، علاوه بر کاهش زمان و هزینه پروژه‌ها، امکان طراحی هوشمند ترکیبات مصالح (مانند بتن کم‌کربن) و مدیریت خودکار پسماندها را فراهم می‌سازد. نتایج مطالعات منتخب نشان داد که استفاده از هوش مصنوعی در برخی پروژه‌ها توانسته دقت برآورد هزینه را به بیش از ۹۷ درصد رسانده و با تلفیق دوقلوی دیجیتال و یادگیری ماشین، موجب کاهش ۱۸ درصدی زمان اجرا و ۱۲ درصدی هزینه‌های کل پروژه شود. بااین‌وجود، پیاده‌سازی این سیستم‌ها در صنعت ساخت‌وساز همچنان با موانعی همچون فقدان داده‌های یکپارچه، هزینه‌های اولیه بالا و مقاومت فرهنگی نیروی کار روبرو است. در نهایت، این مطالعه نشان می‌دهد که استقرار هوش مصنوعی نه‌تنها یک مزیت رقابتی و اقتصادی، بلکه یک ضرورت زیست‌محیطی برای کاهش اثرات مخرب کربن است و تحقیقات آینده باید بر توسعه مصالح سبز و یکپارچه‌سازی کامل سیستم‌های مدیریت هوشمند متمرکز شوند.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی بهینه‌سازی مصالح مدیریت هزینه پروژه‌های ساختمانی مدل‌سازی اطلاعات ساختمان


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی عمران (کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته
آدرس وب سایت کنفرانس : icaeu.ir
کد IOI مقاله : AAHE-ABHFEZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHE-ABHFEZ

سایر مقالات محل انتشار
  1. تحلیلی جامع بر مهندسی ارزش در پروژه های پل عابر پیاده مطالعه موردی : پل طبیعت تهران
  2. معماری بیوفیلیک: پیوند دوباره طبیعت و انسان در محیط‌های ساخته‌شده برای ارتقای سلامت
  3. بررسی روش‌های کنترل و رفتارنگاری تونل به کمک ابزاربندی
  4. تحلیل ژئوتکنیکی سازه‌های زیرزمینی
  5. ارزیابی سیستم‌های ابزاربندی و رفتارنگاری در پایش پایداری معادن روباز
  6. توسعه رویکرد جامع شاخص های پایداری مدیریت پروژه از طریق فن تحلیل شکاف (مورد مطالعه: پروژه های ساخت و ساز بوشهر و فارس)
  7. The Role of Smart Buildings in Mitigating the Energy Performance Gap and Achieving Environmental Sustainability
  8. بررسی پتانسیل چاپ سه‌بعدی در ساخت اجزای معماری با پیچیدگی بالا
  9. تحلیل سیستماتیک روش‌های رفتارنگاری و پایش ایمنی سدهای خاکی با استفاده از داده‌های ابزار دقیق
  10. ارزیابی تأثیر افزودنی پلاستیک ‌های بازیافتی(PET) بر مقاومت روسازی آسفالتی در برابر شلشدگی ناشی از رطوبت
  11. زهدان‌ها و پراکسی‌های طراحی دیجیتال: چارچوبی برای نوآوری در فرآیندهای طراحی معماری
  12. شیطان نگاري در روایت هبوط آدم و حوا در کتب مقدس بر اساس نظریه ترامتنیت ژراژ ژنت
  13. بررسی رابطه هوش مصنوعی و مورفولوژی شهری
  14. بررسی تاثیر فرم های معماری و فناوری های پیشرفته مواد در طراحی لباس و پارچه با رویکرد پیوند هنر و فناوری
  15. «بررسی تأثیر عوامل محیطی بر فضای درمانی: تحلیل روان‌شناختی رفتار و احساسات بیماران»