جستجو
تحلیل روانشناختی و فرهنگی ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری در ایران با رویکرد روانشناسی محیطی و بررسی تأثیر آنها بر رفتار انسان
بابک آزادگان1
چکیده :
چكيده
در هیاهوی ساختوسازهای شتابان، آنجا که آجرها صف میکشند و ضوابط، دیوارهایی بلند بر گرد رویاهای زیستن میکشند، پرسشی کهن قد میکشد: آیا در این سودای کمیت و انباشت توده، روح شهر و «بودن» اصیل انسان فراموش نشده است؟ این مقاله، از دریچه روانشناسی محیطی، نقابی از چهره خشک مقررات شهرسازی و معماری ایران برمیگیرد.
این مقاله به بررسی نسبت میان ضوابط و مقررات شهرسازی با تجربه زیسته و کیفیت سکونت انسان میپردازد. مسئله اصلی پژوهش، غلبه رویکرد کالبدی و کمی در بسیاری از ضوابط شهری و کمتوجهی به پیامدهای ادراکی، روانی و اجتماعی آنهاست. پژوهش با روش کیفی، توصیفی-تحلیلی و بر پایه مرور 20 منبع فارسی و انگلیسی انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که ضوابط شهری تنها ابزار کنترل فیزیکی فضا نیستند، بلکه بر احساس تعلق، آسایش روانی، خوانایی محیط و رضایت سکونتی نیز اثر میگذارند. چگونه ضوابط یکسانساز، با نادیدهگرفتن زمینههای فرهنگی و اقلیمی، هویت شهر را در سردی اعداد بیروح گم کردهاند. این گسست، فراتر از یک چالش فنی، نوعی ازخودبیگانگی فرهنگی است که زیستجهان انسان را از معنا تهی ساخته و پیوندهای عاطفی میان شهروند و محیط را متزلزل کرده است. همچنین میان منطق مقرراتگذاری و نیازهای واقعی کاربران فضا شکاف قابل توجهی وجود دارد در واقع مقررات کنونی، تنها هندسهای صلب برای کنترلاند، نه بستری برای رویش حس تعلق و خاطره.
بر این اساس، بازنگری در ضوابط شهرسازی با رویکردی انسانمحور و بینرشتهای، برای ارتقای کیفیت زیستپذیری محیط شهری ضروری است تا به کالبد شهر، «نفسی» تازه دمیده شود. به قول سهراب سپهری: «شب سرودش را خواند، نوبت پنجرههاست»؛ اکنون وقت آن است که ضوابط، همچون پنجرههایی گشوده بر نور، معنا و آزادی، زمزمهای آشنا برای زیستن انسان در پناه امنیت، آرامش و شکوفایی روانی باشند..
کلمات کلیدی : واژگان کلیدی روانشناسی محیطی ضوابط و مقررات شهرسازی مقررات معماری ادراک محیطی رفتار انسان فرهنگ شهری
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : فرهنگ ، جامعه شناسی و روانشناسی شهری
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته
آدرس وب سایت کنفرانس : icaeu.ir
کد IOI مقاله : AAHE-ABHFGH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHE-ABHFGH
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAHE-ABHFGH
سایر مقالات ارائه دهنده
- بلاياي طبيعي و اثرات آن بر توسعه پايدار شهرها
- بلاياي طبيعي و اثرات آن بر توسعه پايدار شهرها
- نقش فناوریهای هوشمند در ارتقای نظام برنامهریزی و مدیریت یکپارچه شهری با رویکرد توسعه پایدار
- تحلیل روانشناختی و فرهنگی ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری در ایران با رویکرد روانشناسی محیطی و بررسی تأثیر آنها بر رفتار انسان
- حکمرانی تخصیص منابع سلامت در مسکن شهری: یک رویکرد اقتصاد رفتاری
- تحلیل مبانی و شاخصهای طراحی شهری با رویکرد اجتماعی در بستر توسعه پایدار
- تبیین نقش نهادینگی فرهنگی در تحقق حقوق شهروندی با تاکید بر رویکردهای نوین شهرسازی
- واکاوی جایگاه مفهوم رفاه اجتماعی در مؤلفهها و شاخصهای شهرسازی نوین با رویکرد توسعه پایدار
- بهرهگیری از انرژیهای تجدیدپذیر در طراحی معماری پایدار و ارتقای کارایی انرژی ابنیه شهری
- انطباقپذیری موازین حقوق بینالملل با نظام مدیریت کلان رفاه و سلامت اجتماعی در بستر بومی
سایر مقالات محل انتشار
- تحلیلی جامع بر مهندسی ارزش در پروژه های پل عابر پیاده مطالعه موردی : پل طبیعت تهران
- معماری بیوفیلیک: پیوند دوباره طبیعت و انسان در محیطهای ساختهشده برای ارتقای سلامت
- بررسی روشهای کنترل و رفتارنگاری تونل به کمک ابزاربندی
- تحلیل ژئوتکنیکی سازههای زیرزمینی
- ارزیابی سیستمهای ابزاربندی و رفتارنگاری در پایش پایداری معادن روباز
- توسعه رویکرد جامع شاخص های پایداری مدیریت پروژه از طریق فن تحلیل شکاف (مورد مطالعه: پروژه های ساخت و ساز بوشهر و فارس)
- The Role of Smart Buildings in Mitigating the Energy Performance Gap and Achieving Environmental Sustainability
- بررسی پتانسیل چاپ سهبعدی در ساخت اجزای معماری با پیچیدگی بالا
- تحلیل سیستماتیک روشهای رفتارنگاری و پایش ایمنی سدهای خاکی با استفاده از دادههای ابزار دقیق
- ارزیابی تأثیر افزودنی پلاستیک های بازیافتی(PET) بر مقاومت روسازی آسفالتی در برابر شلشدگی ناشی از رطوبت
- زهدانها و پراکسیهای طراحی دیجیتال: چارچوبی برای نوآوری در فرآیندهای طراحی معماری
- شیطان نگاري در روایت هبوط آدم و حوا در کتب مقدس بر اساس نظریه ترامتنیت ژراژ ژنت
- بررسی رابطه هوش مصنوعی و مورفولوژی شهری
- بررسی تاثیر فرم های معماری و فناوری های پیشرفته مواد در طراحی لباس و پارچه با رویکرد پیوند هنر و فناوری
- «بررسی تأثیر عوامل محیطی بر فضای درمانی: تحلیل روانشناختی رفتار و احساسات بیماران»