جستجو
طراحی مجموعه گردشگری-تفریحی در آستانه ورودی شهر مشهد با کاربست اصول معماری ایرانی در جهت ارتقاء خوانایی و هویت مکانی
بابک برخوردار1 معصومه نامنی2
چکیده :
پژوهش حاضر با هدف ارائه یک طرح مشخص و اجرایی برای مجموعه گردشگری-تفریحی در ورودی محور قوچان مشهد، مبتنی بر چارچوب نظری مستخرج از اصول معماری ایرانی انجام شد. روش تحقیق از نوع آمیخته (کیفی-کمی) با رویکرد غالب طراحیمحور (Design-based) و در پنج مرحله انجام شد: ۱) مطالعات کتابخانهای، ۲) مطالعات میدانی (مشاهده مستقیم، عکاسی، تهیه کروکی و نقشههای تحلیلی)، ۳) تحلیل ۵ نمونه موردی مشابه (۳ نمونه خارجی و ۲ نمونه داخلی)، ۴) تدوین برنامه فیزیکی (پروگرم) و ایدهپردازی، و ۵) ارائه طرح نهایی و ارزیابی آن توسط ۱۵ نفر از خبرگان (اساتید دانشگاه، معماران و طراحان شهری) با استفاده از پرسشنامه لیکرت پنج درجهای. یافتههای مطالعات میدانی نشان داد که ورودی محور قوچان با معضلات شدیدی مواجه است: فقدان کامل سلسله مراتب فضایی (شدت ۵ از ۵)، بیهویتی مطلق (۵ از ۵)، نبود هرگونه فضای مکث و تجمع (۵ از ۵)، و کیفیت بصری بسیار پایین (۵ از ۵). بر اساس این یافتهها، طرح مجموعهای به مساحت ۳۳,۰۰۰ مترمربع شامل عملکردهای اقامتی (۸,۰۰۰ مترمربع)، خدماتی (۵,۰۰۰ مترمربع)، فرهنگی (۳,۰۰۰ مترمربع)، فراغتی (۱۲,۰۰۰ مترمربع) و اطلاعرسانی (۵۰۰ مترمربع) تدوین شد. اصول معماری ایرانی شامل سلسله مراتب فضایی (طراحی توالی تدریجی از میدان ورودی به حیاط مرکزی)، محوریت (طراحی محورهای دید عمود بر هم الهامگرفته از چهارباغ)، الگوی باغ ایرانی (حیاط مرکزی با حوض ۲,۰۰۰ مترمربعی و جویبارها)، نور و هندسه (نورگیرها و تناسبات زرین) و درونگرایی (دیوارهای پیرامونی و فضاهای محصور) در طرح به کار گرفته شد. نتایج ارزیابی طرح توسط ۱۵ خبرگان نشان داد که «الگوی باغ ایرانی» با میانگین ۴.۷ از ۵ (۹۴٪ رضایت)، «هویت مکانی» با میانگین ۴.۶ از ۵ (۹۲٪)، «سلسله مراتب فضایی» با میانگین ۴.۵ از ۵ (۹۰٪)، «خوانایی» با میانگین ۴.۴ از ۵ (۸۸٪) و «فضاهای مکث» با میانگین ۴.۵ از ۵ (۹۰٪) بیشترین امتیاز را کسب کردند. میانگین کل امتیاز طرح ۴.۳۷ از ۵ (۸۷.۵٪ رضایت) بود که در مقایسه با وضعیت موجود (میانگین حدود ۱ از ۵) نشاندهنده بهبودی حدود ۳۳۷ درصدی است. نتیجه نهایی اینکه بهکارگیری نظاممند اصول معماری ایرانی (به ویژه الگوی باغ ایرانی و سلسله مراتب فضایی) در طراحی مجموعه گردشگری-تفریحی ورودی شهر میتواند به طور چشمگیری خوانایی، هویت مکانی و کیفیت ادراکی آستانه شهری را بهبود بخشد. این الگوی طراحی قابلیت تعمیم به سایر ورودیهای کلانشهرهای ایران (تهران، اصفهان، شیراز و تبریز) را دارد.
کلمات کلیدی : طراحی مجموعه گردشگری تفریحی ورودی مشهد معماری ایرانی خوانایی شهری هویت مکانی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABHKGB
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABHKGB
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAHF-ABHKGB
سایر مقالات ارائه دهنده
- تبیین مولفه های تأثیرگذار پایداری اجتماعی- فرهنگی در طراحی کتابخانه مرکزی مشهد
- آسایش حرارتی و راههای دستیابی به آن در فضای نیمه باز مجتمع های مسکونی
- روش های ارزیابی شاخص های آسایش حرارتی و معرفی نرم افزارهای کاربردی محاسبه آن
- تبیین گونه شناسی خانه های بومی- سنتی دارای حیاط مرکزی شهر یزد
- مقایسه تطبیقی ارزیابی مصرف انرژی در بناهای مسکونی حیاط مرکزی یزد با رویکرد رفتار حرارتی
- بازشناسی مولفه های هنر با رویکرد اكوتوريسم نیشابور در طراحی مجموعه هنرهای نمایشی
- بررسی نقش معماری گذشته سرخس با توجه به تحلیل اطلاعات آب و هوایی شهرستان سرخس خراسان رضوی
- بازشناسی جايگاه تقليد در آموزش فرآیند طراحی معماری از منظر پژوهش های بین المللی
- بررسی الگوهای بومی محرمیت بر پایه نظام پیمون در سازماندهی فضایی خانههای قاجاری شیراز
- طراحی مجموعه گردشگری-تفریحی در آستانه ورودی شهر مشهد با کاربست اصول معماری ایرانی در جهت ارتقاء خوانایی و هویت مکانی
- تدوین چارچوب نظری طراحی مجموعههای گردشگری-تفریحی هویتمحور در ورودی شهرها با بهرهگیری از اصول معماری ایرانی
- واکاوی الگوی محرمیت در خانههای تاریخی فردوس بر پایهی تحلیل گرافیکی سازمان فضایی
- مرور نظاممند بر تأثیر معماری بیوفیلیک بر کیفیت محیط داخلی فضاهای آموزشی (با تأکید بر مؤلفههای قابل شبیهسازی)
- مرور نظاممند بر نقش معماری بیوفیلیک در کاهش مصرف انرژی مجتمعهای مسکونی (با تأکید بر مؤلفههای قابل شبیهسازی)
سایر مقالات محل انتشار
- آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
- مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
- هستیشناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
- حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
- ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
- بررسی تأثیر طراحی بهینه والپست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازهای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
- واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانههای تاریخی به آتریوم
- الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
- تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
- طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
- زیباییشناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
- A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای دهم تا سیزدهم
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای چهاردهم تا هفدهم
- تحلیل هندسی محرابهای مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه