بته جقه:از نقش مایه ایرانی تا طراحی پوشاک معاصر

اعظم شفیعی1 زهرا اسماعیلی تبار2

چکیده :
بته‌جقه از نقش‌مایه‌های شناخته‌شده و ماندگار هنر و منسوجات ایران است که در دوره‌های مختلف تاریخی، ضمن حفظ برخی ویژگی‌های شاخص بصری، دستخوش تغییر و بازآفرینی شده و در زمینه‌های متنوع هنری و فرهنگی به کار رفته است. درباره خاستگاه این نقش‌مایه دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد؛ پژوهش حاضر با تکیه بر دیدگاه ریشه‌دار بودن بته‌جقه در سنت بصری ایران، به بررسی سیر تحول و ظرفیت‌های آن برای بازتفسیر در طراحی پوشاک معاصر می‌پردازد. هدف پژوهش، بررسی جایگاه بته‌جقه در فرهنگ بصری ایران، تحلیل ویژگی‌های فرمی و روند تحول آن و تبیین قابلیت‌های این نقش‌مایه برای استفاده خلاقانه در طراحی پوشاک معاصر است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و داده‌ها به شیوه کتابخانه‌ای و اسنادی گردآوری و در سه سطح تاریخی، بصری و تطبیقی تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که گستردگی و ماندگاری بته‌جقه تا حد زیادی با قابلیت انعطاف‌پذیری فرمی آن، از جمله امکان تغییر مقیاس، جهت، تکرار و ترکیب‌بندی، ارتباط دارد. همچنین بررسی روند تحول این نقش‌مایه نشان می‌دهد که بته‌جقه در فرایند انتقال و تعامل میان فرهنگ‌ها، صورت‌ها و کاربردهای متنوعی یافته، اما قابلیت بازشناسی ویژگی‌های اصلی آن همچنان حفظ شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که در طراحی پوشاک معاصر، بته‌جقه می‌تواند فراتر از بازتولید مستقیم یک نقش سنتی، از طریق انتزاع، ساده‌سازی، تغییر مقیاس و بازآرایی، به زبان بصری جدیدی تبدیل شود. از این رو، بازتفسیر آگاهانه بته‌جقه می‌تواند ضمن حفظ پیوند آن با میراث بصری ایران، زمینه‌ای برای نوآوری و تقویت هویت فرهنگی در طراحی پوشاک معاصر فراهم سازد.

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی بته‌جقه نقش‌مایه ایرانی هنر و منسوجات ایران میراث بصری هویت فرهنگی طراحی پوشاک معاصر


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : هنرهای صناعی، تجسمی و کاربردی، پژوهش و مطالعات هنر (کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته
آدرس وب سایت کنفرانس : icaeu.ir
کد IOI مقاله : AAHE-ABKFBA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHE-ABKFBA

سایر مقالات محل انتشار
  1. تحلیلی جامع بر مهندسی ارزش در پروژه های پل عابر پیاده مطالعه موردی : پل طبیعت تهران
  2. معماری بیوفیلیک: پیوند دوباره طبیعت و انسان در محیط‌های ساخته‌شده برای ارتقای سلامت
  3. بررسی روش‌های کنترل و رفتارنگاری تونل به کمک ابزاربندی
  4. تحلیل ژئوتکنیکی سازه‌های زیرزمینی
  5. ارزیابی سیستم‌های ابزاربندی و رفتارنگاری در پایش پایداری معادن روباز
  6. توسعه رویکرد جامع شاخص های پایداری مدیریت پروژه از طریق فن تحلیل شکاف (مورد مطالعه: پروژه های ساخت و ساز بوشهر و فارس)
  7. The Role of Smart Buildings in Mitigating the Energy Performance Gap and Achieving Environmental Sustainability
  8. بررسی پتانسیل چاپ سه‌بعدی در ساخت اجزای معماری با پیچیدگی بالا
  9. تحلیل سیستماتیک روش‌های رفتارنگاری و پایش ایمنی سدهای خاکی با استفاده از داده‌های ابزار دقیق
  10. ارزیابی تأثیر افزودنی پلاستیک ‌های بازیافتی(PET) بر مقاومت روسازی آسفالتی در برابر شلشدگی ناشی از رطوبت
  11. زهدان‌ها و پراکسی‌های طراحی دیجیتال: چارچوبی برای نوآوری در فرآیندهای طراحی معماری
  12. شیطان نگاري در روایت هبوط آدم و حوا در کتب مقدس بر اساس نظریه ترامتنیت ژراژ ژنت
  13. بررسی رابطه هوش مصنوعی و مورفولوژی شهری
  14. بررسی تاثیر فرم های معماری و فناوری های پیشرفته مواد در طراحی لباس و پارچه با رویکرد پیوند هنر و فناوری
  15. «بررسی تأثیر عوامل محیطی بر فضای درمانی: تحلیل روان‌شناختی رفتار و احساسات بیماران»