نمایش چکیده انگلیسی

ظرفیت‌های فقهی و حقوقی قاعده عسر و حرج در حمایت از زوجه در حقوق ایران؛ با تأکید بر کارآمدسازی ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی

محدثه کشاورزپور1 یاسمن سعیدی2

چکیده :
قاعده عسر و حرج از مهم‌ترین سازوکارهای فقهی و حقوقی برای حمایت از زوجه در برابر وضعیت‌هایی است که استمرار زندگی مشترک را با مشقت غیرقابل تحمل مواجه می‌سازد. قانون‌گذار جمهوری اسلامی ایران با الهام از مبانی فقه امامیه و در راستای حمایت از حقوق زن و تحکیم بنیان خانواده، ظرفیت این قاعده را در ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی نهادینه کرده است. با وجود تصریح قانونی به برخی مصادیق عسر و حرج، ماهیت نسبی و متغیر این مفهوم، عدم حصری بودن مصادیق و تفاوت شرایط فردی و اجتماعی زوجین، ضرورت تبیین معیارهای منسجم برای احراز آن را آشکار می‌سازد. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع فقهی و حقوقی، درصدد تبیین ظرفیت‌های قاعده نفی حرج در حمایت از زوجه و بررسی معیارهای احراز آن در نظام حقوقی ایران است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که رویکرد صحیح به ماده ۱۱۳۰، مستلزم جمع میان معیار عرفی و وضعیت شخصی زوجه است؛ به‌گونه‌ای که از یک‌سو از اعمال سلیقه‌ای و برداشت‌های متفاوت در تشخیص عسر و حرج جلوگیری شود و از سوی دیگر، انعطاف لازم برای شناسایی مصادیق نوپدید حفظ گردد. بر این اساس، تقویت معیارهای قضایی احراز عسر و حرج، توجه همزمان به عرف، شرایط مادی، روحی و اجتماعی زوجه و بهره‌گیری منسجم از ظرفیت‌های فقه امامیه می‌تواند ضمن حمایت مؤثر از حقوق زن، از فروپاشی بی‌ضابطه خانواده جلوگیری کرده و به تحقق همزمان عدالت خانوادگی و تحکیم بنیان خانواده کمک کند.

کلمات کلیدی : عسر و حرج زوجه قاعده نفی حرج ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی حمایت از خانواده


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : حقوق
محل انتشار : سومین همایش بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، حقوق، علوم انسانی و کارآفرینی
آدرس وب سایت کنفرانس : icmlhe.ir
کد IOI مقاله : ABFK-ABKFFF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABFK-ABKFFF
نمایش چکیده انگلیسی : https://isnac.ir/SA/ABFK-ABKFFF

سایر مقالات محل انتشار
  1. عزل ولی قهری در فقه تسنن و حقوق ایران
  2. طراحی برنامه درسی دیپلماسی فرهنگی: رویکردی میان‌رشته‌ای و آینده‌نگر
  3. استراتژی‌های تحول دیجیتال در سازمان‌های دانش‌بنیان: یکپارچه‌سازی هوش مصنوعی مولد و اتوماسیون فرآیندها برای افزایش بهره‌وری و نوآوری
  4. تحول دیجیتال در مدیریت انرژی بنادر: کاربرد اینترنت اشیا (IoT) و داده‌های بزرگ (Big Data) در لجستیک انرژی
  5. بازتعریف نقش مدیر رسانه در عصر اخبار جعلی: چارچوبی سیستمی برای مدیریت بحران اطلاعات
  6. بررسی دعاوی طاری در محاکم کیفری
  7. جایگاه صدور قرار اناطه در دعاوی ورشکستگی به تقلب در محاکم کیفری
  8. بررسی تأثیر فرهنگ سازمانی بر اثربخشی مدیریت شهری (مورد مطالعه: شهرداری ساری)
  9. نقش سرمایه اجتماعی در تحقق استراتژی توسعه سرمایه انسانی شهرداری ساری
  10. بررسی راهکارهای تأمین منابع مالی پایدار در شهرداری‌ها. مطالعه موردی: شهرداری ساری
  11. بررسی نقادانه نظریات طراحی صنعتی و ارایه مدل تلفیقی طراح-محور جهت تبیین جایگاه طراح در فرآیند طراحی
  12. مقایسه نظام دیوان‌سالاری ساسانی و دیوان‌سالاری دوره سلجوقی
  13. تاثیر قابلیت های اینترنتی و حسگری بازار بر توسعه خدمات جدید با توجه به نقش میانجی قابلیت نوآوری (مورد مطالعه: بانک سامان)
  14. مروری سریع بر تاریخچه و اهمیت پدیدارشناسی
  15. Digital Media Strategy in the 21st Century and Beyond, Forecasting to 2100