جستجو
ظرفیتهای فقهی و حقوقی قاعده عسر و حرج در حمایت از زوجه در حقوق ایران؛ با تأکید بر کارآمدسازی ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی
محدثه کشاورزپور1 یاسمن سعیدی2
چکیده :
قاعده عسر و حرج از مهمترین سازوکارهای فقهی و حقوقی برای حمایت از زوجه در برابر وضعیتهایی است که استمرار زندگی مشترک را با مشقت غیرقابل تحمل مواجه میسازد. قانونگذار جمهوری اسلامی ایران با الهام از مبانی فقه امامیه و در راستای حمایت از حقوق زن و تحکیم بنیان خانواده، ظرفیت این قاعده را در ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی نهادینه کرده است. با وجود تصریح قانونی به برخی مصادیق عسر و حرج، ماهیت نسبی و متغیر این مفهوم، عدم حصری بودن مصادیق و تفاوت شرایط فردی و اجتماعی زوجین، ضرورت تبیین معیارهای منسجم برای احراز آن را آشکار میسازد. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهرهگیری از منابع فقهی و حقوقی، درصدد تبیین ظرفیتهای قاعده نفی حرج در حمایت از زوجه و بررسی معیارهای احراز آن در نظام حقوقی ایران است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که رویکرد صحیح به ماده ۱۱۳۰، مستلزم جمع میان معیار عرفی و وضعیت شخصی زوجه است؛ بهگونهای که از یکسو از اعمال سلیقهای و برداشتهای متفاوت در تشخیص عسر و حرج جلوگیری شود و از سوی دیگر، انعطاف لازم برای شناسایی مصادیق نوپدید حفظ گردد. بر این اساس، تقویت معیارهای قضایی احراز عسر و حرج، توجه همزمان به عرف، شرایط مادی، روحی و اجتماعی زوجه و بهرهگیری منسجم از ظرفیتهای فقه امامیه میتواند ضمن حمایت مؤثر از حقوق زن، از فروپاشی بیضابطه خانواده جلوگیری کرده و به تحقق همزمان عدالت خانوادگی و تحکیم بنیان خانواده کمک کند.
کلمات کلیدی : عسر و حرج زوجه قاعده نفی حرج ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی حمایت از خانواده
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : حقوق
محل انتشار : سومین همایش بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، حقوق، علوم انسانی و کارآفرینی
آدرس وب سایت کنفرانس : icmlhe.ir
کد IOI مقاله : ABFK-ABKFFF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABFK-ABKFFF
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/ABFK-ABKFFF
سایر مقالات محل انتشار
- عزل ولی قهری در فقه تسنن و حقوق ایران
- طراحی برنامه درسی دیپلماسی فرهنگی: رویکردی میانرشتهای و آیندهنگر
- استراتژیهای تحول دیجیتال در سازمانهای دانشبنیان: یکپارچهسازی هوش مصنوعی مولد و اتوماسیون فرآیندها برای افزایش بهرهوری و نوآوری
- تحول دیجیتال در مدیریت انرژی بنادر: کاربرد اینترنت اشیا (IoT) و دادههای بزرگ (Big Data) در لجستیک انرژی
- بازتعریف نقش مدیر رسانه در عصر اخبار جعلی: چارچوبی سیستمی برای مدیریت بحران اطلاعات
- بررسی دعاوی طاری در محاکم کیفری
- جایگاه صدور قرار اناطه در دعاوی ورشکستگی به تقلب در محاکم کیفری
- بررسی تأثیر فرهنگ سازمانی بر اثربخشی مدیریت شهری (مورد مطالعه: شهرداری ساری)
- نقش سرمایه اجتماعی در تحقق استراتژی توسعه سرمایه انسانی شهرداری ساری
- بررسی راهکارهای تأمین منابع مالی پایدار در شهرداریها. مطالعه موردی: شهرداری ساری
- بررسی نقادانه نظریات طراحی صنعتی و ارایه مدل تلفیقی طراح-محور جهت تبیین جایگاه طراح در فرآیند طراحی
- مقایسه نظام دیوانسالاری ساسانی و دیوانسالاری دوره سلجوقی
- تاثیر قابلیت های اینترنتی و حسگری بازار بر توسعه خدمات جدید با توجه به نقش میانجی قابلیت نوآوری (مورد مطالعه: بانک سامان)
- مروری سریع بر تاریخچه و اهمیت پدیدارشناسی
- Digital Media Strategy in the 21st Century and Beyond, Forecasting to 2100