کاربرد هوش مصنوعی توضیح‌پذیر در پیش‌بینی درآمد و هشدار زودهنگام کسری بودجه شهرداری‌ها: مرور نظام‌مند ادبیات و ارائه چارچوب تحلیلی ـ اجرایی

محمد احمدی1

چکیده :
پیش‌بینی قابل اتکای درآمد و شناسایی به‌موقع احتمال کسری بودجه، دو مسئله به‌هم‌پیوسته اما متمایز در مدیریت مالی شهرداری‌ها هستند. وابستگی بخشی از منابع درآمدی به چرخه‌های ساخت‌وساز، بازار دارایی، فعالیت اقتصادی، انتقالات بین‌دولتی و تصمیمات سیاستی سبب می‌شود خطای پیش‌بینی درآمد مستقیماً بر برنامه‌های هزینه‌ای، نقدینگی و تنش مالی اثر بگذارد. هم‌زمان، گسترش الگوریتم‌های یادگیری ماشین امکان مدل‌سازی روابط غیرخطی میان متغیرهای مالی، اقتصادی و نهادی را فراهم کرده است، اما فقدان توضیح‌پذیری می‌تواند پذیرش این مدل‌ها را در محیط عمومی که پاسخ‌گویی، حسابرسی و امکان دفاع از تصمیم اهمیت دارد محدود کند. هدف مقاله حاضر، سنتز انتقادی ادبیات مربوط به پیش‌بینی درآمد دولت‌های محلی، تشخیص تنش و ناتوانی مالی شهرداری‌ها و هوش مصنوعی توضیح‌پذیر و استخراج یک چارچوب یکپارچه برای هشدار زودهنگام کسری بودجه است. پژوهش به‌صورت مرور نظام‌مند ساختاریافته و پروتکل‌محور طراحی شده و منطق گزارش‌دهی PRISMA 2020 را دنبال می‌کند، بدون آنکه برای مراحل غربالگری اعداد ساختگی گزارش شود. ادبیات در محورهای تحول از پیش‌بینی تک‌متغیره به سامانه هشدار، مقایسه مدل‌های آماری و یادگیری ماشین، معماری داده، روش‌های توضیح‌پذیری، تبدیل پیش‌بینی به هشدار تصمیم‌پذیر و الزامات حکمرانی الگوریتمی سنتز شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد پیچیدگی بیشتر لزوماً دقت بیشتر ایجاد نمی‌کند و برتری یادگیری ماشین به ساختار داده و هدف پیش‌بینی وابسته است؛ بااین‌حال، مدل‌های درختی همراه با روش‌هایی مانند SHAP ظرفیت بالایی برای شناسایی محرک‌های تنش مالی دارند. در پایان، «سامانه هشدار مالی توضیح‌پذیر شهرداری» پیشنهاد می‌شود که پیش‌بینی تفکیکی درآمد، برآورد احتمال کسری، سنجش عدم‌قطعیت، توضیح محلی و سراسری و نظارت انسانی را در یک چرخه واحد قرار می‌دهد.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی توضیح‌پذیر یادگیری ماشین پیش‌بینی درآمد کسری بودجه تنش مالی شهرداری


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مدیریت، اقتصاد و کارآفرینی در پروژه
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABKHBZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABKHBZ

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
  2. From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
  3. Management of urban water and sewage network using GIS
  4. Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
  5. role of 5g technology in realizing a smart city
  6. The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
  7. Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
  8. Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
  9. Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
  10. Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
  11. The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
  12. بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
  13. ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
  14. Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
  15. Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه