جستجو
مدلسازی پارامتریک نقوش هنر ایرانی ـ اسلامی؛ از نظامهای هندسی تاریخی تا طراحی معاصر
شروین طیبی1
چکیده :
نقوش هندسی هنر و معماری ایرانی ـ اسلامی را میتوان نه صرفاً مجموعهای از تزئینات، بلکه نظامهایی قاعدهمند از هندسه، تکرار، تقارن، تناسب، تقسیمبندی و تبدیلهای هندسی دانست. این ویژگی سبب شده است که بسیاری از الگوهای تاریخی، بهویژه گرهچینی و نقوش موسوم به “گره”، ظرفیت بالایی برای بازخوانی در محیطهای طراحی محاسباتی و پارامتریک داشته باشند. هدف این مقاله، تبیین یک چارچوب مفهومی و روششناختی برای تبدیل منطق تولید نقوش ایرانی ـ اسلامی به مجموعهای از پارامترها، روابط و قواعد قابل کنترل در فرایند طراحی دیجیتال است. پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مطالعه منابع مکتوب و پژوهشهای معاصر در زمینه هندسه اسلامی، طراحی محاسباتی و مدلسازی پارامتریک انجام شده است. در این چارچوب، ابتدا ویژگیهای نظامهای تاریخی شامل شبکه پایه، چندضلعیهای مولد، مرکزیت، تقارن، واحد تکرار، ضخامت خطوط و نسبتهای هندسی شناسایی میشوند؛ سپس این مؤلفهها به متغیرهای قابل تنظیم در یک مدل پارامتریک تبدیل میگردند. بررسی پژوهشهای جدید نشان میدهد که روشهایی مانند نظریه گروهها، گراف، گرامر شکلی، الگوریتمهای تولیدی و محیطهایی مانند Grasshopper امکان بازتولید الگوهای تاریخی و نیز تولید گونههای جدید را فراهم کردهاند. همچنین، مدل پارامتریک میتواند نقوش دوبعدی را به سطوح معماری، پوستهها، مشبکها و حتی سطوح منحنی و سهبعدی منتقل کند. نتیجه پژوهش نشان میدهد که ارزش اصلی رویکرد پارامتریک در تقلید صرف از ظاهر نقوش تاریخی نیست، بلکه در استخراج “منطق مولد” آنها و ایجاد رابطهای میان میراث هندسی و ظرفیتهای طراحی معاصر است. از این منظر، مدلسازی پارامتریک میتواند بهعنوان ابزاری برای حفاظت دیجیتال، آموزش هندسه معماری، طراحی هویتمند و توسعه زبان جدیدی از نقوش ایرانی ـ اسلامی مورد استفاده قرار گیرد.
کلمات کلیدی : مدلسازی پارامتریک نقوش ایرانی ـ اسلامی گرهچینی هندسه اسلامی طراحی مولد معماری معاصر
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : هنرهای ایرانی اسلامی
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ACZDAA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ACZDAA
سایر مقالات ارائه دهنده
سایر مقالات محل انتشار
- آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
- مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
- هستیشناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
- حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
- ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
- بررسی تأثیر طراحی بهینه والپست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازهای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
- واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانههای تاریخی به آتریوم
- الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
- تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
- طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
- زیباییشناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
- A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای دهم تا سیزدهم
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای چهاردهم تا هفدهم
- تحلیل هندسی محرابهای مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه