تحلیل جامع فرایند ادراک محیط و منظر بر پایه تعامل ادراکات حسی، عقلی و نسبیت‌های روان‌شناختی

فاطمه شفق1 مجید کفایی قائنی2 مریم امرایی3

چکیده :
چکیده ادراک محیط و منظر شهری پدیده‌ای صرفاً فیزیکی، تصادفی یا متکی بر ارزیابی‌های یک‌جانبه طراحان نیست، بلکه فرایندی قانون‌مند و حاصل کنش متقابل انسان و محیط پیرامون است. این پژوهش به بررسی نحوه شکل‌گیری ادراک محیطی از طریق دو رکن اصلی ادراک حسی و ادراک عقلی و تأثیر نسبیت‌های روان‌شناختی بر آن می‌پردازد. فرایند ادراک شامل سه مرحله متوالی احساس یا همان دریافت تکانه‌های خام عصبی، ادراک حسی شامل طبقه‌بندی و تصویرسازی داده‌ها در مغز، و ادراک عقلی به عنوان کنکاش و ارزیابی ذهنی است. برخلاف دیدگاه‌های سنتی متکی بر حواس پنج‌گانه، انسان دارای پنجاه و یک حس در قالب ده سیستم حسی شامل سیستم‌های عینی-ذهنی و صرفاً ذهنی است که بی‌توجهی به این غنای حسی موجب تنزل کیفیت تجربیات محیطی می‌شود. در مرحله ادراک عقلی، داده‌های حسی در تعامل با سه عامل اصلی منظر فیزیکی، عوامل فرهنگی نظیر زبان، ملیت و مذهب و عوامل شخصی نظیر سن، جنسیت و تحصیلات ارزیابی شده و منجر به شکل‌گیری شناخت، معنا و رفتار می‌گردند. از سوی دیگر، ادراک محیط امری کاملاً نسبی است و نادیده گرفتن پیش‌فرض‌های ذهنی و ویژگی‌های بومی جامعه هدف توسط طراحان، فرصت یادگیری و ارتباط مطلوب کاربر با محیط را سلب کرده و موجب نارضایتی یا ترک فضا می‌شود. بنابراین، دستیابی به فضاهای شهری و مناظر پاسخ‌دهنده، مستلزم تدوین معیارهای بومی و توجه هم‌زمان به تمامیت سیستم حسی و زمینه‌های فرهنگی-روان‌شناختی ناظران است.

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی ادراک محیطی منظر شهری ادراک حسی ادراک عقلی سیستم‌های حسی نسبیت‌های روان‌شناختی شناختی رفتاری عوامل فرهنگی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری (کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته
آدرس وب سایت کنفرانس : icaeu.ir
کد IOI مقاله : AAHE-ACZDDE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHE-ACZDDE

سایر مقالات محل انتشار
  1. تحلیلی جامع بر مهندسی ارزش در پروژه های پل عابر پیاده مطالعه موردی : پل طبیعت تهران
  2. معماری بیوفیلیک: پیوند دوباره طبیعت و انسان در محیط‌های ساخته‌شده برای ارتقای سلامت
  3. بررسی روش‌های کنترل و رفتارنگاری تونل به کمک ابزاربندی
  4. تحلیل ژئوتکنیکی سازه‌های زیرزمینی
  5. ارزیابی سیستم‌های ابزاربندی و رفتارنگاری در پایش پایداری معادن روباز
  6. توسعه رویکرد جامع شاخص های پایداری مدیریت پروژه از طریق فن تحلیل شکاف (مورد مطالعه: پروژه های ساخت و ساز بوشهر و فارس)
  7. The Role of Smart Buildings in Mitigating the Energy Performance Gap and Achieving Environmental Sustainability
  8. بررسی پتانسیل چاپ سه‌بعدی در ساخت اجزای معماری با پیچیدگی بالا
  9. تحلیل سیستماتیک روش‌های رفتارنگاری و پایش ایمنی سدهای خاکی با استفاده از داده‌های ابزار دقیق
  10. ارزیابی تأثیر افزودنی پلاستیک ‌های بازیافتی(PET) بر مقاومت روسازی آسفالتی در برابر شلشدگی ناشی از رطوبت
  11. زهدان‌ها و پراکسی‌های طراحی دیجیتال: چارچوبی برای نوآوری در فرآیندهای طراحی معماری
  12. شیطان نگاري در روایت هبوط آدم و حوا در کتب مقدس بر اساس نظریه ترامتنیت ژراژ ژنت
  13. بررسی رابطه هوش مصنوعی و مورفولوژی شهری
  14. بررسی تاثیر فرم های معماری و فناوری های پیشرفته مواد در طراحی لباس و پارچه با رویکرد پیوند هنر و فناوری
  15. «بررسی تأثیر عوامل محیطی بر فضای درمانی: تحلیل روان‌شناختی رفتار و احساسات بیماران»