بازنگری مفهومی در فرآیند تفکیک و آماده‌سازی اراضی شهری با تأکید بر توسعه پایدار و عدالت فضایی

خدیجه فلاح شجاعی1

چکیده :
فرآیند تفکیک و آماده‌سازی اراضی شهری، اگرچه معمولاً به‌عنوان ابزاری فنی برای تقسیم قطعات، ایجاد معابر و تأمین زیرساخت شناخته می‌شود، ظرفیت مهمی در هدایت توسعه شهری و توزیع منافع و هزینه‌های آن دارد. پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و از نوع مطالعه مفهومی–مروری، به بازنگری این فرآیند با تأکید بر توسعه پایدار و عدالت فضایی می‌پردازد. داده‌ها از طریق مرور اسنادی و تحلیل محتوای کیفی منابع معتبر فارسی و انگلیسی گردآوری و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهند که کیفیت تفکیک اراضی تنها به اندازه قطعات و ضوابط کالبدی محدود نمی‌شود، بلکه با شکل‌گیری شبکه معابر، ارزش منطقه‌ای زمین، دسترسی به خدمات و رضایت ذی‌نفعان نیز ارتباط دارد. همچنین، بازتوزیع زمین زمانی به توسعه پایدار و عادلانه می‌انجامد که مالکان، ساکنان و گروه‌های کم‌درآمد در تصمیم‌گیری و توزیع منافع مشارکت داشته باشند و حکمرانی زمین با شفافیت و سازوکارهای مناسب بازتوزیع ارزش افزوده همراه باشد. بر این اساس، عدالت فضایی نباید صرفاً به توزیع برابر تسهیلات کاهش یابد؛ بلکه باید ابعاد رویه‌ای، مشارکتی و نهادی آن نیز در برنامه‌ریزی شهری لحاظ شود. مقاله حاضر چارچوبی مفهومی ارائه می‌دهد که تفکیک اراضی را به‌مثابه ابزاری راهبردی برای تحقق هم‌زمان پایداری زیست‌محیطی، کارایی اقتصادی و عدالت اجتماعی–فضایی مفهوم‌سازی می‌کند. بر پایه این چارچوب، پیشنهادهایی برای بازنگری ضوابط تفکیک، طراحی سازوکارهای مشارکتی، تقویت حکمرانی زمین و ادغام ملاحظات اقلیمی ارائه شده است. این چارچوب می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی شهری عادلانه‌تر و پایدارتر در ایران باشد.

کلمات کلیدی : تفکیک اراضی شهری آماده‌سازی اراضی توسعه پایدار عدالت فضایی برنامه‌ریزی شهری


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی عمران (کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته
آدرس وب سایت کنفرانس : icaeu.ir
کد IOI مقاله : AAHE-ACZHGG
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHE-ACZHGG

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. بررسی عملکرد حرارتی و صوتی دیوارهای پیش ساخته سبک در اقلیم های مختلف
  2. امکان بازیافت و استفاده مجدد از ماژول های پیش ساخته در پایان عمر مفید ساختمان
  3. شایستگی‌های حرفه‌ای کارشناسان درآمد و حسابداری در شهرداری‌ها
  4. نقش کارشناس درآمد در گذار شهرداری‌ها از درآمدهای ناپایدار به درآمدهای پایدار
  5. تأثیر ویژگی های فردی و شایستگی های حرفه ای کارشناسان درآمد بر نرخ وصول درآمدهای شهرداری
  6. نقش سیستمهای ارزیابی عملکرد و پاداش مبتنی بر نتیجه در انگیزش کارشناسان وصول درآمد
  7. تأثیر سواد و شایستگی حسابداری کارشناسان درآمد بر پایداری مالی شهرداری
  8. نقش قابلیت های حسابداری بر عملکرد کارشناسان درآمد شهرداری ها
  9. یکپارچگی مدیریت درآمد، وصول مطالبات و خزانه‌داری در پایداری مالی شهرداری
  10. مدیریت بدهی، تعهدات و تضمین‌ها در شهرداری‌ها: رویکردی خزانه‌داری‌محور
  11. الگوی بومی نگهداری اقلیم محور ناوگان و ماشین آلات شهرداری رشت
  12. نقش مهندس مکانیک در طراحی الگوی نگهداری و تعمیرات رطوبت‌محور برای کاهش خرابی ماشین‌آلات شهری
  13. تاثیر سامانه های اطلاعات مالی در بهبود عملکرد حسابداران شهرداری
  14. نقش حسابداری شهرداری در ارتقای شفافیت و پاسخگویی مالی
  15. ارائه مدل مفهومی اثرگذاری فرماندهان ایستگاه های آتش نشانی بر توسعه پایدار صنعت ساختمان
سایر مقالات محل انتشار
  1. تحلیلی جامع بر مهندسی ارزش در پروژه های پل عابر پیاده مطالعه موردی : پل طبیعت تهران
  2. معماری بیوفیلیک: پیوند دوباره طبیعت و انسان در محیط‌های ساخته‌شده برای ارتقای سلامت
  3. بررسی روش‌های کنترل و رفتارنگاری تونل به کمک ابزاربندی
  4. تحلیل ژئوتکنیکی سازه‌های زیرزمینی
  5. ارزیابی سیستم‌های ابزاربندی و رفتارنگاری در پایش پایداری معادن روباز
  6. توسعه رویکرد جامع شاخص های پایداری مدیریت پروژه از طریق فن تحلیل شکاف (مورد مطالعه: پروژه های ساخت و ساز بوشهر و فارس)
  7. The Role of Smart Buildings in Mitigating the Energy Performance Gap and Achieving Environmental Sustainability
  8. بررسی پتانسیل چاپ سه‌بعدی در ساخت اجزای معماری با پیچیدگی بالا
  9. تحلیل سیستماتیک روش‌های رفتارنگاری و پایش ایمنی سدهای خاکی با استفاده از داده‌های ابزار دقیق
  10. ارزیابی تأثیر افزودنی پلاستیک ‌های بازیافتی(PET) بر مقاومت روسازی آسفالتی در برابر شلشدگی ناشی از رطوبت
  11. زهدان‌ها و پراکسی‌های طراحی دیجیتال: چارچوبی برای نوآوری در فرآیندهای طراحی معماری
  12. شیطان نگاري در روایت هبوط آدم و حوا در کتب مقدس بر اساس نظریه ترامتنیت ژراژ ژنت
  13. بررسی رابطه هوش مصنوعی و مورفولوژی شهری
  14. بررسی تاثیر فرم های معماری و فناوری های پیشرفته مواد در طراحی لباس و پارچه با رویکرد پیوند هنر و فناوری
  15. «بررسی تأثیر عوامل محیطی بر فضای درمانی: تحلیل روان‌شناختی رفتار و احساسات بیماران»