مدیریت ریسک در قراردادهای پروژه‌های عمرانی شهرداری: مروری مفهومی بر ریسک‌های فنی، مالی، حقوقی و محیط‌زیستی

سبحان پورحسین پریزاد1

چکیده :
پروژه‌های عمرانی شهرداری‌ها به‌عنوان بخش مهمی از زیرساخت شهری، با عدم‌قطعیت‌های متعددی از جمله تغییرات طراحی، نوسان قیمت مصالح، محدودیت اعتبار، اختلافات پیمانکاری و الزامات محیط‌زیستی روبه‌رو هستند. ضعف در شناسایی، تخصیص و مدیریت این ریسک‌ها می‌تواند به تأخیر، افزایش هزینه، افت کیفیت و کاهش اعتماد عمومی منجر شود. هدف این مقاله، مرور مفهومی ریسک‌های فنی، مالی، حقوقی و محیط‌زیستی در قراردادهای پروژه‌های عمرانی شهرداری و ارائه چارچوبی برای مدیریت یکپارچه آن‌هاست. روش پژوهش، مرور روایتی–مفهومی ادبیات داخلی و بین‌المللی با تمرکز بر منابع معتبر در حوزه مدیریت ریسک، قراردادهای عمرانی و پروژه‌های زیرساختی شهرداری است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ریسک در قراردادهای عمرانی شهرداری، پدیده‌ای چندبعدی و برهم‌کننده است و مدیریت اثربخش آن مستلزم سه سازوکار کلیدی است: شناسایی و طبقه‌بندی به‌موقع ریسک‌ها، تخصیص عادلانه و شفاف ریسک‌ها میان کارفرما و پیمانکار، و استقرار سازوکارهای نظارت، گزارش‌دهی و حل اختلاف. همچنین، ضعف در تنظیم قرارداد، تخصیص نامتوازن ریسک و نظارت ناکافی از مهم‌ترین عوامل تأخیر، افزایش هزینه و بروز اختلافات پیمانکاری در پروژه‌های عمرانی شهرداری‌ها شناخته شده‌اند. نتیجه این مرور آن است که مدیریت ریسک در قراردادهای پروژه‌های عمرانی شهرداری نباید به فعالیت مقطعی یا صرفاً حقوقی کاهش یابد؛ بلکه باید بخشی از حکمرانی مؤثر و پاسخ‌گوی شهری تلقی شود. چارچوب مفهومی پیشنهادی این مقاله می‌تواند مبنایی برای بهبود تنظیم قراردادها، تقویت نظارت فنی و مالی و ارتقای توانمندسازی شهرداری‌ها در مدیریت ریسک پروژه‌های عمرانی فراهم آورد.

کلمات کلیدی : مدیریت ریسک قراردادهای عمرانی پروژه‌های شهرداری تخصیص ریسک حکمرانی شهری


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی عمران (کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته
آدرس وب سایت کنفرانس : icaeu.ir
کد IOI مقاله : AAHE-ACAZAA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHE-ACAZAA

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. بررسی عملکرد حرارتی و صوتی دیوارهای پیش ساخته سبک در اقلیم های مختلف
  2. امکان بازیافت و استفاده مجدد از ماژول های پیش ساخته در پایان عمر مفید ساختمان
  3. شایستگی‌های حرفه‌ای کارشناسان درآمد و حسابداری در شهرداری‌ها
  4. نقش کارشناس درآمد در گذار شهرداری‌ها از درآمدهای ناپایدار به درآمدهای پایدار
  5. تأثیر ویژگی های فردی و شایستگی های حرفه ای کارشناسان درآمد بر نرخ وصول درآمدهای شهرداری
  6. نقش سیستمهای ارزیابی عملکرد و پاداش مبتنی بر نتیجه در انگیزش کارشناسان وصول درآمد
  7. تأثیر سواد و شایستگی حسابداری کارشناسان درآمد بر پایداری مالی شهرداری
  8. نقش قابلیت های حسابداری بر عملکرد کارشناسان درآمد شهرداری ها
  9. یکپارچگی مدیریت درآمد، وصول مطالبات و خزانه‌داری در پایداری مالی شهرداری
  10. مدیریت بدهی، تعهدات و تضمین‌ها در شهرداری‌ها: رویکردی خزانه‌داری‌محور
  11. الگوی بومی نگهداری اقلیم محور ناوگان و ماشین آلات شهرداری رشت
  12. نقش مهندس مکانیک در طراحی الگوی نگهداری و تعمیرات رطوبت‌محور برای کاهش خرابی ماشین‌آلات شهری
  13. تاثیر سامانه های اطلاعات مالی در بهبود عملکرد حسابداران شهرداری
  14. نقش حسابداری شهرداری در ارتقای شفافیت و پاسخگویی مالی
  15. ارائه مدل مفهومی اثرگذاری فرماندهان ایستگاه های آتش نشانی بر توسعه پایدار صنعت ساختمان
سایر مقالات محل انتشار
  1. تحلیلی جامع بر مهندسی ارزش در پروژه های پل عابر پیاده مطالعه موردی : پل طبیعت تهران
  2. معماری بیوفیلیک: پیوند دوباره طبیعت و انسان در محیط‌های ساخته‌شده برای ارتقای سلامت
  3. بررسی روش‌های کنترل و رفتارنگاری تونل به کمک ابزاربندی
  4. تحلیل ژئوتکنیکی سازه‌های زیرزمینی
  5. ارزیابی سیستم‌های ابزاربندی و رفتارنگاری در پایش پایداری معادن روباز
  6. توسعه رویکرد جامع شاخص های پایداری مدیریت پروژه از طریق فن تحلیل شکاف (مورد مطالعه: پروژه های ساخت و ساز بوشهر و فارس)
  7. The Role of Smart Buildings in Mitigating the Energy Performance Gap and Achieving Environmental Sustainability
  8. بررسی پتانسیل چاپ سه‌بعدی در ساخت اجزای معماری با پیچیدگی بالا
  9. تحلیل سیستماتیک روش‌های رفتارنگاری و پایش ایمنی سدهای خاکی با استفاده از داده‌های ابزار دقیق
  10. ارزیابی تأثیر افزودنی پلاستیک ‌های بازیافتی(PET) بر مقاومت روسازی آسفالتی در برابر شلشدگی ناشی از رطوبت
  11. زهدان‌ها و پراکسی‌های طراحی دیجیتال: چارچوبی برای نوآوری در فرآیندهای طراحی معماری
  12. شیطان نگاري در روایت هبوط آدم و حوا در کتب مقدس بر اساس نظریه ترامتنیت ژراژ ژنت
  13. بررسی رابطه هوش مصنوعی و مورفولوژی شهری
  14. بررسی تاثیر فرم های معماری و فناوری های پیشرفته مواد در طراحی لباس و پارچه با رویکرد پیوند هنر و فناوری
  15. «بررسی تأثیر عوامل محیطی بر فضای درمانی: تحلیل روان‌شناختی رفتار و احساسات بیماران»