جستجو
از زیرساخت بومی آب تا تنظیم خرداقلیم تحلیل تطبیقی باغهای فین، دولتآباد و شاهزاده و چارچوب انتقال به منظر کمآب معاصر
مبینا نفوذی1
چکیده :
باغ ایرانی غالباً بهمثابه الگویی تاریخی، هندسی و نمادین مطالعه شده است؛ بااینحال، ارزش معاصر آن در اقلیمهای خشک تنها زمانی قابل دفاع است که منطق مدیریت آب و تنظیم خرداقلیم آن از بازتولید صوری جدا و به معیارهای قابل سنجش طراحی تبدیل شود. هدف این پژوهش، شناسایی مکانیزمهای تکرارشونده در پیوند آب، توپوگرافی، پوشش گیاهی، معماری و سازمان فضایی در سه باغ فین کاشان، دولتآباد یزد و شاهزاده ماهان و سپس تدوین چارچوبی برای انتقال انتقادی این مکانیزمها به منظر کمآب معاصر است. پژوهش با طرح کیفیِ تحلیل تطبیقی چندموردی و بر پایه اسناد معتبر میراثی، مطالعات موردی داوریشده و ادبیات علمی مدیریت آب و آسایش حرارتی فضای باز انجام شد. برای کنترل بیشادعایی، گزارهها در سه سطح «شاهد مستقیم»، «استنباط مکانیزمی» و «نیازمند اعتبارسنجی تجربی» طبقهبندی شدند و شاخصهای تحلیلی در چهار حوزه متابولیسم آب، ساختار فضایی ـ توپوگرافیک، تنظیم خرداقلیم و قابلیت انتقال کدگذاری شدند. یافتهها سه اصل مشترک را نشان میدهند: نخست، آب بخشی از زیرساخت فضایی و تولیدی باغ است، نه صرفاً عنصر تزئینی؛ دوم، اثربخشی اقلیمی آب به همنشینی آن با سایه، پوشش گیاهی، باد و مصالح وابسته است؛ و سوم، تفاوت میان باغها از نحوه بهرهگیری از منبع آب، شیب و عناصر معماری ناشی میشود. باغ فین بر توزیع کنترلشده آب در شبکه هندسی، دولتآباد بر همافزایی قنات، بادگیر، آب و گیاه، و شاهزاده بر استفاده از شیب برای انتقال ثقلی و توالی فضایی تأکید دارد. بر این اساس، مدل سهلایهای شامل متابولیسم آب، تنظیم خرداقلیم و کیفیت فضایی ـ حکمرانی ارائه شد که هر راهبرد را به شاخصهایی مانند مصرف آب شرب، سهم بازاستفاده، درصد سایه، دمای تابشی متوسط و PET/UTCI متصل میکند. نتیجه اصلی آن است که باغ ایرانی منبع «قواعد عملکردی مشروط» است، نه نسخهای آماده برای تقلید فرمی. ازآنجاکه پژوهش حاضر اندازهگیری میدانی انجام نداده است، مقادیر واقعی کاهش دما یا مصرف آب باید در مطالعات بعدی با بودجه آب، پایش فصلی و شبیهسازی اعتبارسنجی شوند.
کلمات کلیدی : باغ ایرانی مدیریت آب خرداقلیم آسایش حرارتی فضای باز طراحی حساس به آب منظر کمآب انتقال دانش بومی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 12icsau.ir
کد IOI مقاله : ABFG-ACACBK
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABFG-ACACBK
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/ABFG-ACACBK
سایر مقالات ارائه دهنده
- ارزیابی انتقادی سیستم ساختمانی ترونکو (Tronco) در چارچوب ساخت صنعتی و معماری پایدار: مرور ساختاریافته شواهد و الزامات کاربرد در ایران
- سامانههای کنترل نور طبیعی در خانههای سنتی ایران و بازتفسیر آنها در معماری داخلی معاصر تحلیل تطبیقی خانههای طباطباییها، بروجردیها و عباسیان در کاشان با خانه شریفیها در تهران
- از زیرساخت بومی آب تا تنظیم خرداقلیم تحلیل تطبیقی باغهای فین، دولتآباد و شاهزاده و چارچوب انتقال به منظر کمآب معاصر
- بازاستفاده تطبیقی، بافت تاریخی و تعامل اجتماعی
سایر مقالات محل انتشار
- مدیریت ریسک و بحران و راه کار های ایجاد مدیریت جامع بحران
- بررسی فرشهای مینیاتور های کتاب خمسه نظامی
- تلفیق هنرهای صناعی، تجسمی و کاربردی سنتی و مدرن: هویت بصری و معمارانه در بستر پژوهش و مطالعات آکادمیک
- نستعلیق بهمثابه دارایی فرهنگی تحلیل اقتصاد هنر، سرمایۀ نمادین و پویایی بازارِ آثار خوشنویسی
- از نستعلیق تا آبستره: شاعرانگی رنگ، فرم و فضا در نقاشیخط معاصر ایران با اکریلیک
- نقش فرهنگ در شکل دهی به فضاهای تقاطعی شهری:بررسی میدان ها به عنوان کانون های اجتماعی و فرهنگی(نمونه موردی میدان اسبی عظیمیه کرج)
- ارزیابی ایمنی و کیفیت مسیرهای دوچرخه شهری و ارئه راهکارهای بهیوداستفاده شهروندان ؛مطالعه موردی شهر کرج
- تأثیر عکاسی معماری بر ادراک و بازنمایی هویت فرهنگی بناهای تاریخی (مطالعه موردی: بازار تاریخی تبریز، ارگ علیشاه و مسجد کبود)
- خوانش معماری از طریق عکاسی: بررسی تأثیر نور، قاببندی و پرسپکتیو بر ادراک فضا در نمونههایی از معماری تاریخی و معاصر ایران
- تحلیل مؤلفههای شکلدهنده مکان در مسجد جامع ابرکوه با تأکید بر نظریه پدیدارشناسی مکان نوربرگشولتز
- طراحی و ارزیابی یک چارچوب تعاملی مبتنی بر هوش مصنوعی مولد برای تولید، ارزیابی و بهبود تدریجی فرم ساختمانهای بلندمرتبه
- تحلیل تطبیقی عملکرد ابزارهای هوش مصنوعی مولد در فرآیند تولید، ارزیابی و بهینهسازی فرم ساختمانهای بلندمرتبه
- تدوین الگوی طراحی کالبدی فضاهای پیادهمدار مبتنی بر بازتولید آیینهای گذری و خاطره جمعی(نمونه موردی:پیادهراه فرهنگی رشت)
- واکاوی مورفولوژیک هویت بصری هنر اسلامی در گذار از هندسه سنتی به انتزاع معاصر
- تحلیل دیالکتیک انسان و محیط و نقش حس مکان در خودشناسی عاطفی و هویت سکونتی ساکنان مسکن معاصر مطالعه موردی: شهر جدید امیرکبیر