رهبری سمی و زورگویی در محیط کار:مروری بر مبانی نظری ، پیامدها و راهکارهای مدیریتی در نظام های آموزشی

فاطمه خدابخشی ده میرانی1 سپیده جعفری2

چکیده :
رهبری سمی و زورگویی در محیط کار از پدیده‌های مخرب سازمانی‌اند که در سال‌های اخیر توجه پژوهشگران رفتار سازمانی و مدیریت آموزشی را به خود جلب کرده‌اند. نهادهای آموزشی به‌دلیل ساختار سلسله‌مراتبی و وابستگی اعضا به ارزیابی مدیران، می‌توانند بستر مناسبی برای بروز و تداوم این پدیده‌ها باشند. هدف پژوهش حاضر، تبیین مفهوم رهبری سمی، بررسی ارتباط آن با زورگویی در محیط کار، تحلیل پیشایندها و پیامدها و ارائه راهکارهایی برای نهادهای آموزشی است. پژوهش با روش مروری–تحلیلی و بر اساس بررسی منابع علمی معتبر انجام شد. نتایج نشان داد رهبری سمی الگویی پایدار از رفتارهای تحقیرآمیز، خودمحورانه، کنترل‌گرانه و ناعادلانه است که با فرسودگی و استرس شغلی، کاهش رضایت و تعهد، افزایش قصد ترک خدمت، تضعیف اعتماد و همکاری و افت اثربخشی سازمان همراه است. این پدیده حاصل تعامل ویژگی‌های رهبر، پیروان مستعد و محیط سازمانی مساعد است و زورگویی در محیط کار اغلب در همین بستر رشد می‌کند. بر اساس یافته‌ها، پیشگیری مؤثر نیازمند اصلاح فرایند انتخاب مدیران، آموزش رهبری اخلاقی، ایجاد امنیت روانی، تدوین منشور رفتار حرفه‌ای و راه‌اندازی سازوکارهای مستقل و محرمانه شکایت و حمایت است. در نهایت، مقابله با رهبری سمی می‌تواند به‌عنوان یک راهبرد کلیدی در ارتقای کیفیت محیط کار، یادگیری و پژوهش در نهادهای آموزشی تلقی شود.

کلمات کلیدی : رهبری سمی زورگویی رهبری مخرب مدیریت آموزشی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : علوم تربیتی و اجتماعی
محل انتشار : ششمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار
آدرس وب سایت کنفرانس : 6icmba.ir
کد IOI مقاله : ACZF-ACAEAA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ACZF-ACAEAA

سایر مقالات محل انتشار
  1. اثر تحریم‌ها، جنگ و محاصره دریایی بر شاخص‌های عملکردی و نهادهای اقتصادی ایران: تحلیل داده – ستانده سال‌های ۱۳۸۹، ۱۳۹۵ و ۱۴۰۰
  2. اثربخشی آموزش ذهنی‌سازی بر هوش هیجانی و استرس رقابتی ورزشکاران اعزامی به بازی‌های آسیایی ناگویا ۲۰۲۶
  3. آینده هوش مصنوعی مولد و هوشمندسازی آب و فاضلاب: تحول ساختای برای افزایش بهره‌وری و پایداری منابع آب
  4. نقش مشاوره پیش از ازدواج در کاهش دعاوی خانوادگی
  5. آشنایی با سبک زندگی اقماری؛ چالش¬ها و راهکارها
  6. نقش مناظر صوتی طبیعی در ارتقای جذابیت گردشگری فضاهای طبیعی: رویکردی مبتنی بر روان‌شناسی محیطی و رفتار بازدیدکنندگان
  7. تعامل با حیوانات شهری: رویکردی نوین در آموزش غیر رسمی
  8. تجزیه و تحلیل میزان اثر گذاری توانمندسازی بر قصد کارآفرینی دانشجویان دانشگاه علم و فرهنگ
  9. بررسی تاثیر ابعاد احساس شایستگی، احساس خودمختاری، احساس موثر بودن و احساس معنی دار بودن توانمندسازی بر قصد کارآفرینی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه علم و فرهنگ تهران)
  10. بازتعریف مدل ارتقای فرهنگ هیئت علمی در عصر تحول دیجیتال: ادغام مولفه‌های تاب‌آوری دیجیتال و سواد اخلاقی در چارچوب VIMM
  11. آموزش و یادگیری شایستگی‌های کارآفرینی پایدار با تأکید بر تفکر آینده‌نگر: یک مرور روایتی
  12. ارائه چارچوب سیاستی مدیریت سمت تقاضای برق مبتنی بر هوش مصنوعی با رویکرد حکمرانی هوشمند در ایران
  13. بازیابی روانی در مقاصد طبیعت‌گردی: چارچوبی برای مدیریت استراتژیک تجربه بازدیدکنندگان مبتنی بر روان‌شناسی محیطی
  14. تبیین عصب‌شناختی سوگیری لنگراندازی در تصمیم‌گیری استراتژیک: از الگوهای دوگانه پردازش تا راهکارهای رهبری عصب‌محور
  15. ازدواج با اتباع خارجی و چالش های حقوقی فراروی آن