جستجو
وقتی ذهن زمان را خم میکند: مدلی الهامگرفته از نسبیت برای بررسی کشیدگی و فشردگی زمان ذهنی تحت تأثیر هیجان و توجه
علی برهانی1 زینب ساکتی2
چکیده :
ادراک زمان پدیدهای بنیادین در روانشناسی است که همچون مفهوم زمان در فیزیک، ماهیتی نسبی دارد. همانگونه که نظریۀ نسبیت خاص نشان میدهد گذر زمان به وضعیت ناظر وابسته است، در روانشناسی نیز زمان ذهنی متأثر از شرایط شناختی و هیجانی بوده و با زمان فیزیکی یکسان عمل نمیکند. پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که هیجان نقشی اساسی در تحریف زمان ایفا میکند؛ بهطوریکه هیجانهای مثبت معمولاً موجب فشردگی و کوتاه شدن زمان ذهنی میشوند، درحالیکه هیجانهای منفی غالباً به کشیدگی و طولانیتر شدن تجربه زمانی میانجامند. از سوی دیگر، توجه نیز بر ادراک زمان اثر معکوس دارد. تمرکز بیشتر بر فعالیت، زمان ذهنی را کوتاهتر کرده و کاهش توجه به افزایش تخمین ذهنی زمان منجر میشود. در این پژوهش که توصیفی-همبستگی است، با الهام از اصول نسبیت خاص و با اتکا بر یافتههای روانشناختی فوق، مدلی برای کمیسازی زمان ذهنی پیشنهاد و آزمون شد. برای ارزیابی مدل، ۵۰ شرکتکننده به مدت ۳۰ دقیقه در فعالیتهای مطلوب یا نامطلوب درگیر شدند و زمان سپریشده را گزارش کردند. سپس پرسشنامههای MAAS و PANAS را تکمیل نمودند و بر اساس آن دادهها، زمان ذهنی ایشان با استفاده از مدل پیشنهادی برآورد شد. نتایج نشان داد همبستگی میان زمانهای برآوردی و گزارششده برابر با ۰٫۸۵ بود و ضریب تعیین ۰٫۵۶ بیانگر آن است که حدود ۵۶ درصد از تغییرات زمان گزارششده توسط زمان برآوردی قابل تبیین است. این یافتهها نشان میدهد مدل حاضر توانایی نسبتاً بالایی در کمیسازی زمان ذهنی دارد و میتواند در پژوهشهای آینده برای پیشبینی و تشخیص زودهنگام اختلالات مرتبط با ادراک زمان، همچون اضطراب و ADHD، مورد استفاده قرار گیرد.
کلمات کلیدی : ادراک زمان زمان ذهنی مدلسازی ریاضی زمان
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : روانشناسی
محل انتشار : ششمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار
آدرس وب سایت کنفرانس : 6icmba.ir
کد IOI مقاله : ACZF-ACAFEZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ACZF-ACAFEZ
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/ACZF-ACAFEZ
سایر مقالات محل انتشار
- اثر تحریمها، جنگ و محاصره دریایی بر شاخصهای عملکردی و نهادهای اقتصادی ایران: تحلیل داده – ستانده سالهای ۱۳۸۹، ۱۳۹۵ و ۱۴۰۰
- اثربخشی آموزش ذهنیسازی بر هوش هیجانی و استرس رقابتی ورزشکاران اعزامی به بازیهای آسیایی ناگویا ۲۰۲۶
- آینده هوش مصنوعی مولد و هوشمندسازی آب و فاضلاب: تحول ساختای برای افزایش بهرهوری و پایداری منابع آب
- نقش مشاوره پیش از ازدواج در کاهش دعاوی خانوادگی
- آشنایی با سبک زندگی اقماری؛ چالش¬ها و راهکارها
- نقش مناظر صوتی طبیعی در ارتقای جذابیت گردشگری فضاهای طبیعی: رویکردی مبتنی بر روانشناسی محیطی و رفتار بازدیدکنندگان
- تعامل با حیوانات شهری: رویکردی نوین در آموزش غیر رسمی
- تجزیه و تحلیل میزان اثر گذاری توانمندسازی بر قصد کارآفرینی دانشجویان دانشگاه علم و فرهنگ
- بررسی تاثیر ابعاد احساس شایستگی، احساس خودمختاری، احساس موثر بودن و احساس معنی دار بودن توانمندسازی بر قصد کارآفرینی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه علم و فرهنگ تهران)
- بازتعریف مدل ارتقای فرهنگ هیئت علمی در عصر تحول دیجیتال: ادغام مولفههای تابآوری دیجیتال و سواد اخلاقی در چارچوب VIMM
- آموزش و یادگیری شایستگیهای کارآفرینی پایدار با تأکید بر تفکر آیندهنگر: یک مرور روایتی
- ارائه چارچوب سیاستی مدیریت سمت تقاضای برق مبتنی بر هوش مصنوعی با رویکرد حکمرانی هوشمند در ایران
- بازیابی روانی در مقاصد طبیعتگردی: چارچوبی برای مدیریت استراتژیک تجربه بازدیدکنندگان مبتنی بر روانشناسی محیطی
- تبیین عصبشناختی سوگیری لنگراندازی در تصمیمگیری استراتژیک: از الگوهای دوگانه پردازش تا راهکارهای رهبری عصبمحور
- ازدواج با اتباع خارجی و چالش های حقوقی فراروی آن