بررسی علل خروج سرمایه از بازارهای مالی ایران

زهرا قربانی خانقاه1

چکیده :
خروج سرمایه از ایران پدیده‌ای چندبعدی است که تحت تأثیر تعامل عوامل کلان اقتصادی، محدودیت‌های ناشی از تحریم‌های اقتصادی و مالی، ریسک‌های سیاسی، ضعف‌های نهادی و ساختاری و انگیزه‌های رفتاری سرمایه‌گذاران شکل می‌گیرد. بااین‌حال، تحلیل این پدیده مستلزم تفکیک مفهوم «خروج سرمایه از کشور» از «جابه‌جایی منابع میان بازارهای داخلی» و همچنین تمایز آن از کاهش ورود سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی است. مقاله حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مرور منابع کتابخانه‌ای، عوامل بالقوه مؤثر بر خروج سرمایه را در چهار دسته اصلی شامل عوامل کلان اقتصادی، عوامل سیاسی و بین‌المللی، عوامل نهادی و ساختاری و عوامل رفتاری بررسی می‌کند. شواهد پژوهشی درباره اقتصاد ایران نشان می‌دهد کاهش ارزش پول ملی، کسری بودجه و تحریم‌ها از عوامل مؤثر بر تورم و تشدید نااطمینانی‌های اقتصادی هستند و تحریم‌های اقتصادی و مالی می‌توانند از مسیر کاهش درآمدهای صادرات نفت، تضعیف ارزش پول ملی و کاهش رشد اقتصادی، محیط سرمایه‌گذاری را تحت تأثیر قرار دهند. 0(Ture & Khazaei, 2022; Hemmati et al., 2023; Laudati & Pesaran, 2023 )همچنین، مطالعات اختصاصی درباره ایران، بازده پایین سرمایه‌گذاری داخلی، ریسک‌های اقتصادی و مالی و موانع انتقال وجوه را از جمله عوامل مرتبط با فرار سرمایه شناسایی کرده‌اند. افزون بر این، شواهد تجربی نشان می‌دهد تحریم‌های مالی با کاهش ورود سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و افزایش خروج سرمایه در ایران ارتباط دارند (Rajabi & Hashemifarid, 2022; Heydarian et al., 2022). این مقاله تأکید می‌کند که وجود تورم، تحریم‌ها و نااطمینانی‌های اقتصادی، به‌تنهایی اثبات‌کننده وقوع یا تعیین‌کننده میزان خروج سرمایه نیست؛ ازاین‌رو، ارزیابی دقیق شدت، روند و روابط علّی این پدیده مستلزم تعریف عملیاتی روشن، استفاده از داده‌های معتبر جریان سرمایه و به‌کارگیری روش‌های تجربی مستقل است.

کلمات کلیدی : فرار سرمایه خروج سرمایه بازارهای مالی ایران نااطمینانی اقتصادی تحریم‌های مالی رفتار توده‌وار اعتماد سرمایه‌گذاران


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مديريت (کلیه گرایش ها)
محل انتشار : ششمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار
آدرس وب سایت کنفرانس : 6icmba.ir
کد IOI مقاله : ACZF-ACAGAK
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ACZF-ACAGAK

سایر مقالات محل انتشار
  1. اثر تحریم‌ها، جنگ و محاصره دریایی بر شاخص‌های عملکردی و نهادهای اقتصادی ایران: تحلیل داده – ستانده سال‌های ۱۳۸۹، ۱۳۹۵ و ۱۴۰۰
  2. اثربخشی آموزش ذهنی‌سازی بر هوش هیجانی و استرس رقابتی ورزشکاران اعزامی به بازی‌های آسیایی ناگویا ۲۰۲۶
  3. آینده هوش مصنوعی مولد و هوشمندسازی آب و فاضلاب: تحول ساختای برای افزایش بهره‌وری و پایداری منابع آب
  4. نقش مشاوره پیش از ازدواج در کاهش دعاوی خانوادگی
  5. آشنایی با سبک زندگی اقماری؛ چالش¬ها و راهکارها
  6. نقش مناظر صوتی طبیعی در ارتقای جذابیت گردشگری فضاهای طبیعی: رویکردی مبتنی بر روان‌شناسی محیطی و رفتار بازدیدکنندگان
  7. تعامل با حیوانات شهری: رویکردی نوین در آموزش غیر رسمی
  8. تجزیه و تحلیل میزان اثر گذاری توانمندسازی بر قصد کارآفرینی دانشجویان دانشگاه علم و فرهنگ
  9. بررسی تاثیر ابعاد احساس شایستگی، احساس خودمختاری، احساس موثر بودن و احساس معنی دار بودن توانمندسازی بر قصد کارآفرینی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه علم و فرهنگ تهران)
  10. بازتعریف مدل ارتقای فرهنگ هیئت علمی در عصر تحول دیجیتال: ادغام مولفه‌های تاب‌آوری دیجیتال و سواد اخلاقی در چارچوب VIMM
  11. آموزش و یادگیری شایستگی‌های کارآفرینی پایدار با تأکید بر تفکر آینده‌نگر: یک مرور روایتی
  12. ارائه چارچوب سیاستی مدیریت سمت تقاضای برق مبتنی بر هوش مصنوعی با رویکرد حکمرانی هوشمند در ایران
  13. بازیابی روانی در مقاصد طبیعت‌گردی: چارچوبی برای مدیریت استراتژیک تجربه بازدیدکنندگان مبتنی بر روان‌شناسی محیطی
  14. تبیین عصب‌شناختی سوگیری لنگراندازی در تصمیم‌گیری استراتژیک: از الگوهای دوگانه پردازش تا راهکارهای رهبری عصب‌محور
  15. ازدواج با اتباع خارجی و چالش های حقوقی فراروی آن